İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2016/126 K.2018/75

Mahkememizde görülmekte bulunan Haksız Rekabetin Tespiti, Önlenmesi Sonuçlarının Ortadan Kaldırılması davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketlerin ... (...) şirketler grubunun parçası olduğunu, ...’nın ... farmasötik ürününü, kendi yarattığı mor renkli inhaler cihazları içinde ilk olarak 1998 yılında piyasaya sürdüğünü, Türkiye de satışa sunulan ilk mor renkli cihaz olduğunu, davalının daha önce mavi renk ile piyasaya sürdüğü “...” ürününü 2015 yılı içerisinde mor renk ile piyasaya sürdüğünden haberdar olduklarını, gönderilen ihtarnameye olumlu cevap alamadıklarını, davacının ürününün orijinal, davalının ürünün jenerik olduğunu, ürünlerin aynı etken bileşene sahip olduğunu, müvekkilinin ürününe rakip olduğunu,

davalının 2012 yılımdan beri mavi rengi kullandığını, teknik zorunluluk yokken 2015 yılında mor renge geçmesinin haksız rekabet oluşturduğunu, dava konusunun solunum cihazlarının şekli olmadığını ayırt edicilik için mor rengin tercih edildiğini, davalının amacının davacının ... ürününün tanınmışlığından yararlanmak istediğini, davalının mor renk ile satışlarının mavi renk satışlarından fazla olduğunu, Türkiye piyasasında aynı etken maddeye sahip solunum cihazlarında mor rengin kullanılmadığını, Yargıtay'ın pek çok kararında teknik zorunluluk olmaksızın başkasının ürünün taklit edilmesinin haksız rekabet teşkil ettiğine,

ürünlerin farklı ambalaj içinde satılmasının, bilinçli tüketicilere hitap ediyor olmasının iltibas ve haksız rekabeti ortadan kaldırmayacağını değerlendirdiğini, davalının amacının ... ile ürününün tanınmışlığından yararlanmak, müşteri çekmek olduğunu, davalının mor renkli “...” solunum cihazları ile müvekkili aleyhine yaratılan haksız rekabet durumunun tespiti, önlenmesi ve sonuçlarının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ölçü doz inhaleri ile ilgili renk kodlaması uygulamasının olduğunu, inhaler cihazlarındaki renklerin ürünün ait olduğu firmayı değil cihaz içindeki ilaç ya da ilaç kombinasyonlarının terapötik sınıfını ifade ettiğini, hastaların bu konuda eğitildiğini, davacının sözkonusu sisteme uygun hareket ettiğini, kendi ürünlerinin renginde renk koduna göre değişiklikler yaptığını, davacının daha önce kullandığı sarı ve beyaz renklerinin de inhalerde davacı kullanımından önce başka bir firma tarafından kullanıldığını, ancak davacının aynı renkleri kullanmasına o firmanın karşı çıkmadığını,

davacının hazırladığı broşürlerde ve diğer bilgi kaynaklarında inhaler açısından renk kodlamasının tarif edildiğini, mor rengin önleyici ve semptom giderici kombinasyon ilaçlar içerdiğini, mavi rengin hızlı etkili kurtarıcı ilaç içeren inhalerde kullanıldığının kabul edildiğini, davacının aynı rengin açık ve koyu tonlarını kullanan marka tescil başvurularının ... ve ...

Patent Ofisleri tarafından reddedildiğini, ..., ...da yayınlanan broşürlerde inhaler renklerin terapötik etkilerine göre sınıflandırıldığını, davacının mor rengi, daha önce piyasalarda ayrı ayrı renklerdeki inhaler cihazlarda bulunan iki ayrı etkin maddenin aynı inhalerde kombine hale gelmesine işaret ettiğini, davacının açık yeşil ve koyu yeşil renk kombinasyonuna sahip inhaler cihazı ... de tescili için yaptığı başvurunun reddedildiğini, ...

Temyiz Kurulu’nun kararında “inhalerde koyu ve açık renk kombinasyonunun zaten kullanıldığını, ürünün tek kaynaktan geldiğine işaret edemeyeceğini, inhalerin bizzat kendisinin ürün ambalajı olarak görülemeyeceğini ve inhalerin kullanım için tasarım olduğunu” belirttiğini, ... ve ...

Mahkemelerince, haksız rekabet iddiası ile davacı tarafından açılan davalarda mor renk kullanımının davacının tekelinde olmadığını diğer firmalar tarafından kullanımın haksız rekabet teşkil etmeyeceği yönünde karar verildiğini, Kanada Mahkeme kararında;

davacının mor rengin ayırtedici özelliği bulunmadığını, firmalar yönünden orijin belirteci özelliği olmadığını, ürünlerin reçeteye bağlı olması sebebi ile hastaların ürün tercihinde herhangi bir inisiyatifinin bulunmadığını, uzman doktor ve eczacıların ürünleri rengi ile değil isimleri ile ayırt edeceğine karar verdiğini, davacının TPE nezdinde ...- ... numaralı başvurularının birisinin resen diğerinin davalının itirazı üzerine reddedildiğini, davacının “...” davalının “...” markalı ürünlerinin karıştırılmasının mümkün olmadığını, karıştırılma bakımından uzman doktor ve eczacıların dikkate alındığını,

ayrıca ürünlerin kutulanarak markalı bir şekilde satışa sunulduğunu, müvekkili aleyhine açılan haksız ve hukuka aykırı davanın reddini talep ettiklerini beyan etmişlerdir.

GEREKÇE

Dava haksız rekabetin tespiti, önlenmesi talepli davadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalının teknik zorunluluk yokken açık mavi kullanımdan mor renge geçmesinin davacının ... adlı ürün ile özdeşleşen mor renk kombinesi nedeniyle haksız rekabet yaratıp yaratmadığı hususundadır.

Davacı, uzun yıllardır yatırım yaptığı mor renk kompozisyonundan davalının haksız kazanç elde etmeye çalıştığını, davacının ürünün başlık kısmında açık mor, gövdede koyu mor rengi kullandığını, davalının birebir bu kompozisyonu kullandığını, TPE nezdinde ..., ..., ..., ... numaralı marka başvurularında solunum cihazı üzerinde renk kullanımlarının gösterildiğini, koruma kapsamının daraltıldığını, ancak davalının müvekkilinin şekil üzerinde iddiası var gibi çarpıttığını, ... da mor renk solunum cihazlarının müvekkili adına 5. ve 10. sınıflarda tescil edildiğini beyan etmişlerdir.

Davacı vekili mahkememize açmış olduğu davada Asliye Ticaret Mahkemesine davayı açmak isterken hata ile dava açtıklarını belirtmiş dosya gönderme yazısı ile Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş ve 12. Asliye Ticaret Mahkemesince dosya mahkememize iade edilmiştir. Davalı vekili de davacının marka başvurularının bulunduğu ihtilafın ihtisas mahkemesinde görülmesi gerektiğini beyan etmiş ve mahkememizde yargılama yapılarak bitirilmiştir. Tarafların ürünlerinin TPE nezdinde tescilli bulunmaları nedeniyle uyuşmazlık fikri mülkiyet uyuşmazlığı içerdiğinden yargılama mahkememizde yapılmıştır.

Dosyada tarafların bildirdikleri tüm deliller toplanmış davacı vekili 05.05.2017 ve 02.06.2017 tarihli dilekçelerinde bilirkişilere sorulması gereken sorularını belirtmiş ve mahkememizce konunun uzmanı doktor bilirkişinin de katıldığı bilirkişilerden heyet oluşturularak rapor alınmıştır.

İÜ Çapa Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ABD Öğretim Üyesi, İÜ Eczacılık Fakültesi Biyokimya ABD Öğretim Üyesi ve Marka Patent vekili bilirkişilerden oluşan heyet raporunda bilirkişiler İnhalerler'de renk kodlaması sisteminin teamül niteliğinde olduğunu, renk kodlaması uygulamasının, hasta menfaati ve eğitimi açısından büyük öneme sahip olup hastanın tedavi sürecini kolaylaştırdığını, davalının yapmış olduğu renk değişikliği sonrasında davalının satış oranlarının artmasının gerçek nedeninin tespit edilemediğini, dava konusu İnhalerlerin reçeteli ilaçlar olup hedef kitlesinin tüketici uzman doktor ve eczacılar olduğunu,

ilaçların renklerine göre değil içindeki etken maddeye göre yazıldıklarını, tarafların İnhalerleri ile kutuların üzerinde tarafların TP kurumundan tescilli Seredite ve Respiro markalarının bulunduğu, bu şekilde kullanıldığı, kutusuz olarak tek başına satışın yapılmadığını bu nedenle davalının İnhalerler de mor renk kullanımının iltibas ve haksız rekabet oluşturmadığını mütalaa etmişlerdir.

EUIPO’ nun mor renkli MDI Inhaler için davacı adına ..., ..., ... numaralı 3 adet marka tescilinin ... tarihi itibari ile ayrı ayrı hükümsüz kılındığı anlaşılmıştır.

TTK 54.maddesinde rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerde aykırı davranışlar ile ticari uygulamaların haksız rekabet olarak tanımlandığı, burada amacın dürüst ve bozulmamış rekabet ortamının sağlanması olduğu ve TTK 55.maddesinde de başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almanın haksız rekabet sayılacağı belirtilmiştir.

Somut olayda İnhalerler için seçilen renklerin uygulamada cihazın içindeki ilacın terapötik sınıfını ifade ettiği bu nedenle davalının mor rengi kullanmasının iltibas yahut haksız rekabet oluşturmadığı, davacı tarafından yurt dışında açılan aynı konuya ilişkin davaların da aynı gerekçelerle reddedilmiş olduğu, davacı yanın mor renge ilişkin TPE nezdinde yapmış olduğu marka başvurularının da reddedilmiş olduğu anlaşılmakla tüm dosya kapsamı hüküm kurmaya elverişli ve yeterli bilirkişi raporu ışığında davanın reddine karar verilmesi gerekmiş aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza