İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2018/470 K.2024/253

Mahkememizde görülmekte bulunan Patent (Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesi: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının “...” ticari isimli ürünü geliştirdiğini, ürüne ilişkin çalışmalarda yapılan patent araştırmasında davalıya ait ... sayılı patentin tespit edildiğini, hukuken korunmak amacıyla işbu davanın açıldığını, davalı patentinin 2 bağımsız ve 12 bağımlı olmak üzere toplam 14 istem ile korunduğunu, davaya konu ... sayılı patentin 1. Bağımsız istemi ile ... formunun ve 6. Bağımsız istemi ile ... formunun korunduğunu, davacı tarafından geliştirilen ürünün ... ve...formunun yapısında olmadığını,

bunun davacıya ait “...” ürünün ruhsatlandırma verilerinde yer alan “Yapının ve Diğer Özelliklerin Açıklanması” kısmı incelendiğinde açıkça görüleceğini, nihai olarak dava konusu patent kapsamı ile davacıya ait ürünün özellikleri karşılaştırıldığında patente tecavüz edilmediğinin sabit olduğunu, beyan ederek davacıya ait “...” ürünün davalı adına koruma altına alınmış olan ... sayılı patent belgesi ile korunan unsurlara tecavüz etmediğinin tespitine, yargılama giderlerinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Cevap dilekçesi: Davalıya usulüne uygun dava dilekçesinin tebliğ edildiği, davalının cevap dilekçesi sunmadığı HMK gereğince davayı inkar ettiği anlaşılmıştır. Deliller: TPMK Kayıtları: Davaya konu ... sayılı patent fasikülünün bir örneği dosya arasına alınmıştır.

Bilirkişi raporu: 04/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda; " Davalıya ait ... sayılı patent tescil belgesi kapsamında yer alan ve ...nolu istemlerde tanımlanan ... ile davacı ürününün x-ışını toz kırınım deseni ve 2θ pik değerleri bakımından uyumlu olmadığı, ancak davacı ürünün dava dışı referans ... (...) sayılı patentte tanımlanan değerler ve ... olarak adlandırılan form ile uyumlu olduğu, davalıya ait ... sayılı patent tescil belgesi kapsamında yer alan ve 6-9 no'lu istemlerde tanımlanan ... ile davacı ürününün x-ışını toz kırınım deseni ve 2θ pik değerleri bakımından uyumlu olmadığı,

... ve ... olarak adlandırılan ... formları içermeyen davacı ürününün, ...nolu istemlerde tanılanan farmasötik bileşimler, farmasötik formülasyonlar ve/veya hazırlamaya yönelik prosesle, nihai olarak hangi hastalığın tedavisine yönelik olması hususuna bakılmaksızın ilişkilendirilemeyeceği, tecavüzün oluşmadığı noktasında nihai takdirin mahkemeye ait olduğu" şeklinde görüş ve kanaatini sunmuştur.

Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki dava davacı tarafından üretilen " ..." ibareli ürünün davalı taraf adına TPMK nezdinde tescilli bulunan ... patent tescil numaralı patente tecavüz teşkil etmediğinin tespitine ilişkindir.

Yasal hükümler ve mevzuat : 6769 sayılı SMK "Patent hakkının kapsamı ve sınırları" başlıklı mülga 551 sayılı KHK'nın 73. Vd Maddelerine paralel olarak düzenlenen MADDE 85- "(1) Patent sahibi, buluşun yeri, teknoloji alanı ve ürünlerin ithal veya yerli üretim olup olmadığı konusunda herhangi bir ayrım yapmaksızın patent hakkından yararlanır.

(2) Patent sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır:a) Patent konusu ürünün üretilmesi, satılması, kullanılması veya ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması. b) Patent konusu olan bir usulün kullanılması. c) Kullanılmasının yasak olduğu bilinen veya bilinmesi gereken usul patentinin kullanılmasının başkalarına teklif edilmesi. ç) Patent konusu usul ile doğrudan doğruya elde edilen ürünlerin satılması, kullanılması,

ithal edilmesi veya bu amaçlar için kişisel ihtiyaçtan başka herhangi bir nedenle elde bulundurulması.(3) Aşağıda sayılan fiiller patentin sağladığı hakkın kapsamı dışındadır: a) Sınai veya ticari bir amaç taşımayan ve özel maksatla sınırlı kalan fiiller. b) Patent konusu buluşu içeren deneme amaçlı fiiller. c) İlaçların ruhsatlandırılması ve bunun için gerekli test ve deneyler de dâhil olmak üzere,

patent konusu buluşu içeren deneme amaçlı fiiller. ç) Sadece bir reçetenin oluşturulması için eczanelerde yapılan ilaçların seri üretim olmadan hazırlanarak kullanılması ve bu şekilde hazırlanan ilaçlara ilişkin fiiller. d) Patent konusu buluşun Paris Sözleşmesine taraf devletlerin gemi, uzay aracı, uçak veya kara nakil araçlarının yapımında veya çalıştırılmasında veya bu araçların ihtiyaçlarının karşılanmasında, söz konusu araçların geçici veya tesadüfi olarak Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde bulunması şartıyla kullanılması....." hükümlerine amirdir.

Yine aynı yasanın "Korumanın kapsamı" başlıklı MADDE 89- (1) Patent başvurusu veya patentin sağladığı korumanın kapsamı istemlerle belirlenir. Bununla birlikte istemlerin yorumlanmasında tarifname ve resimler kullanılır.(2) İstemler, kullanılan kelimelerin verdiği anlamla sınırlı olarak yorumlanamaz.

Ancak istemler, koruma kapsamının tespitinde, buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde genişletilemez. (3) İstemler, başvuru veya patent sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak ve üçüncü kişilere de korumanın kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edecek şekilde yorumlanır.

(4) Patent başvurusunun sağladığı korumanın kapsamı, patentin verilmesine kadar geçen süre için başvurunun yayımlanmış olan istemleri ile belirlenir. Ancak patentin verildiği hâli veya itiraz veya hükümsüzlük işlemleri sonucunda değiştirilmiş hâli, koruma alanının genişletilmemiş olması şartıyla başvurunun sağladığı korumayı geçmişe dönük olarak belirler.

(5) Patent başvurusunun veya patentin sağladığı koruma kapsamının belirlenmesinde,üz sayılır: a) Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek. b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak,

uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak. c) Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak,

uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak. ç) Patent veya faydalı model hakkını gasp etmek. d) Patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.

(2) Patent konusunun, bir ürün veya maddenin elde edilmesine ilişkin bir usul olması hâlinde mahkeme, aynı ürün veya maddeyi elde etme usulünün patent konusu usulden farklı olduğunu ispat etmesini davalıdan isteyebilir. Patent konusu usulle elde edilen ürün veya maddenin yeni olması hâlinde, patent sahibinin izni olmadan üretilen aynı her ürün veya maddenin, patent konusu usulle elde edilmiş olduğu kabul edilir. Aksini iddia eden kişi bunu ispat etmekle yükümlüdür.

Bu durumda, davalının üretim ve işletme sırlarının korunmasındaki haklı menfaati göz önünde tutulur. (3) Patent başvurusunun veya faydalı model başvurusunun 97 nci maddeye göre yayımlandığı tarihten itibaren, patent başvurusu veya faydalı model başvurusu sahibi, buluşa vaki tecavüzlerden dolayı dava açmaya yetkilidir. Tecavüz eden, başvurudan veya kapsamından haberdar edilmiş ise başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz.

Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa, yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir. (4) Mahkeme, 99 uncu maddenin üçüncü veya yedinci fıkrası ile 143 üncü maddenin onuncu veya onikinci fıkrası uyarınca yapılan yayımdan önce, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak karar veremez." hükümlerine amirdir.

Yine 6769 sayılı SMK'nın "Tecavüzün mevcut olmadığına ilişkin dava ve şartları" başlıklı MADDE 154- (1) Menfaati olan herkes, Türkiye’de giriştiği veya girişeceği ticari veya sınai faaliyetin ya da bu amaçla yapmış olduğu ciddi ve fiili girişimlerin sınai mülkiyet hakkına tecavüz teşkil edip etmediği hususunda, hak sahibinden görüşlerini bildirmesini talep edebilir.

Bu talebin tebliğinden itibaren bir ay içinde cevap verilmemesi veya verilen cevabın menfaat sahibi tarafından kabul edilmemesi hâlinde, menfaat sahibi, hak sahibine karşı fiillerinin tecavüz teşkil etmediğine karar verilmesi talebiyle dava açabilir. Bildirimin yapılmış olması, açılacak davada dava şartı olarak aranmaz. Bu dava, kendisine karşı tecavüz davası açılmış bir kişi tarafından açılamaz.

(2) Birinci fıkra uyarınca açılan dava, sicile kayıtlı tüm hak sahiplerine tebliğ edilir. (3) Birinci fıkra uyarınca açılan dava, hükümsüzlük davasıyla birlikte de açılabilir. " hükümlerine amirdir.

Gerekçe : Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; taraflar arasındaki dava, davacı tarafça üretilen ürünün davalı adına tescilli patente tecavüz edip etmediğinin tespitine ilişkin olduğu, bu kapsamda yapılan incelemede davacının 6769 sayılı SMK gereğince dava açmakta menfaatinin olduğu, alınan bilirkişi raporlarında davacı tarafça üretimi yapılan "..." ibareli ürünün davalı taraf adına TPMK nezdinde tescilli bulunan ... patent tescil numaralı patentinde koruma altına alınan patentten farklı olduğu ve ürünün davalı adına tescilli bulunan patentin üretim prosesini ihlal etmediği,

patent ile davacının ürettiği ürünün birebir ve eş değer kapsamda olmadığı anlaşılmakla davanın kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Ayrıca davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği, davalı adına tescilli patentin olması nedeniyle bir anlamda davalının yasal hasım niteliğinde olduğu gözetilerek davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir. ( benzer nitelikte Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile ilk derece mahkemesi tarafından aynı nitelikte verilen kararın onanmasına karar verilmiştir. )

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır