İstanbul 2.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/225 K.2021/162

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketlerin kalıp sektöründe ulusal ve uluslararası pazarda faaliyet gösteren önce firmalar olduğunu, davalının ...; ...; ... ve ... tescil sayılı Faydalı modellerin yıllardır bilinen ürünlere ait olduğunu, davalının bu Faydalı modellere dayanarak ihalelerde katılımcılara ve ihale makamlarına ihtarlar çekerek ihalelere katılımı engellemeye çalıştığını, ... ve ... nolu Faydalı modellerin birbirlerine çok benzediğini, bunların aynısının ... nolu patentte açıklandığını, çok benzerlerinin de ..., ...,

... ve ... nolu patentlerde açıklandığını ayrıca ...ve ... nolu Faydalı modellerinde korunmaya değer bir yanı olmadığını, hologramın yıllardır mühürlerde kullanıldığı, ...'ın Faydalı modelinin başvuru tarihinden önce bu ürünler için bir ihale açtığını ... nolu Faydalı modeldeki ürünün benzerinin ... ve ... nolu; ... nolu Faydalı modeldeki ürünün benzerinin ise ... nolu patent belgesinde açıklandığını belirterek dava konusu Faydalı Modellerin yeni olmadıklarından hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın konusu itibariyle davacıların birlikte dava açabilmelerinin imkan dahilinde olmadığını, davacıların her birinin taraf ehliyetlerinin değerlendirilmesi gerektiğini, davada birden fazla her biri birbirinden farklı olan faydalı model belgesinin iptalinin istendiğini, davaların tefrik edilmesinin gerektiğini, davacı tarafça talep edilen ihtiyati tedbir talebinin yerinde olmadığını, reddinin gerektiğini ancak Mahkemece kabul edilmesi halinde her bir faydalı model belgesi için ayrı olmak ve 1.000.000,00 TL'den aşağı olmamak üzere teminata hükmedilmesini,

müvekkili şirketin sektöründe bilinen ve ticari teamüllere göre iş üreten saygın ve Türk Patent Enstitüsünde yaptığı AR-GE çalışmaları neticesinde ulaşmış olduğu buluşları tescile bağlayan sektöründe öncü bir firma olduğunu, müvekkili şirketin her türlü emniyet sistemleri başlığı altında toplanmış bulunan elektronik ve mekanik cihazların imalatı, ticareti ve ihracatı ile iştigal konusuyla 1996 yılından beri faaliyet gösteren bir firma olduğunu, davacıların kötü niyetli olduklarını,

davacılardan Norm Plastik ve dava dışı olan... isimli kişi tarafından müvekkili şirket adına TPE'de kayıtlı olan Faydalı Model Belgelerinin aynı ve/veya benzerinin tescili için TPE'ye ...tarih ve ... no ile "Güvenlik Mühürü" başlıklı anlatımla müracaat edildiğini, müvekkili şirket tarafından bu eylem öğrenilir öğrenilmez Norm'un ve dava dışı ...'in üretmiş oldukları ürünler üzerinde müvekkil şirkete ait Faydalı Model/Modeller karşılaştırılmak suretiyle tespit yapılması talebinde bulunulduğunu, ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin...

D.İş sayılı dosyasında teknik bilirkişi atandığını, müracaata konu edilen Faydalı Model ile müvekkili şirketin faydalı modelleri aynı özellikleri taşıdığının, diğer bir değişle KHK'nın aradığı yenilik unsurunu içermediğinin ancak buna rağmen Norm'un TPE'de tescil işlemlerine devam ettiğinin; müvekkili şirket adına davacılardan Norm ve dava dışı ...aleyhine... tarih ve ...no ile haksız ve hukuka aykırı bir şekilde belgeye bağlanan "Güvenlik Mühürü" başlıklı Faydalı Model Belgesinin yenilik niteliğini taşımadığı nedeniyle İptal ve Hükümsüzlüğü ve patent sicilinden terkin edilmesini talepli ...

Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde ...Esas sayılı dava açıldığı; davacılardan Norm'un bunu bertaraf etmek için bu iptalleri istediği; davalı ayrıca kendi faydalı modellerinin birbirlerinin aynısı olmadığını, kendi ürünlerinin davacılar tarafından sunulan belgelerde yer alan ürünlerden farklı olduğunu bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, Mahkememizin 2009/143 esas-2014/274 karar sayılı 02.12.2014 tarihli kararı ile;"...Davanın Kısmen Kabulü ile Davalı adına TPE nezdinde ... tarihinde tescilli olan ... tescil nolu Faydalı Modelin Hükümsüzlüğüne, Davalıya ait ...Nolu Faydalı Modele ilişkin ... 1 FSHHM ...Esas ... Karar sayılı dosyasında Hükümsüzlüğüne karar verilmiş olmakla bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Davalıya ait ... ve...

Nolu sayılı faydalı modeller hakkında açılan davanın reddine..." dair karar verilmiş, iş bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 18.11.2015 tarih ve 2015/4940 esas-2015/12215 karar sayılı ilamı ile "...Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekilinin tüm, davacı vekilinin ise aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.Dava, faydalı model belgelerinin hkümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçe ile davalıya ait ... ve ... nolu faydalı model belgeleri yönünden talebin reddine karar verilmiş ise de, gerek hükme esas alınan bilirkişi raporunda gerekse gerekçeli kararda davacının delil listesinin 9 numaralı bendinde yer verilen '' 22.10.1992 tarihinde ... patent numarası ile ...

Ltd tarafından ABD'de alınan patent'' delilinin değerlendirilmemesi doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davacı yararına bozulması..." gerektiği gerekçesi ile bozulmuş, Bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama sonucunda, Mahkememizin 2017/710 esas-20219/72 karar sayılı 14.02.2019 tarihli kararı ile;"...Davanın Kısmen Kabulü ile Davalı adına TPE nezdinde 21/04/2005 tarihinde tescilli olan ... tescil nolu Faydalı Modelin Hükümsüzlüğüne, Davalıya ait ...

Nolu Faydalı Modele ilişkin ... 1 FSHHM ...Esas ... Karar sayılı dosyasında Hükümsüzlüğüne karar verilmiş olmakla bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, Davalıya ait ... ve ... Nolu sayılı faydalı modeller hakkında açılan davanın reddine..." dair karar verilmiş, iş bu kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 11.03.2020 tarih ve 2019/3057 esas-2020/2457 karar sayılı ilamı ile bozulmuştur.

KANAAT VE GEREKÇE

Dava 554 sayılı KHK hükümleri uyarınca açılmış Faydalı Model Belgesinin hükümsüzlüğü talepli davadır. Mahkememizce usul ve yasaya uygun Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 11.03.2020 tarih ve 2019/3057 esas-2020/2457 karar sayılı ilamına uyularak yargılamaya devam olunmuştur.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 11.03.2020 tarih ve 2019/3057 esas-2020/2457 karar sayılı ilamında, bozma öncesi mahkememiz tarafından verilen karar "...Olaya uygulanacak olan 551 sayılı Patent KHK’nın 154 vd. maddeleri uyarınca, sadece yenilik içeren ve sanayiye uygulanabilen buluşlar faydalı model belgesi ile korunabilecektir.

Her ne kadar faydalı model belgeleri için başlı başına teknik soruna bir çözüm getiren buluş basamağı şartı aranmamış ise de, faydalı model korumasının varlığı için, faydalı modele konu ürünün, tekniğin bu alanda bilinen son durumuna göre tekniği daha ileri taşıyan, günlük hayatı kolaylaştıran, bir işi hızlandırma veya ucuzlatma gibi yenilik unsurunun varlığı gerekmektedir.

Somut olayda, davacı tarafın dayandığı 1992/475 sayılı ABD patentine konu buluşun, banknot, mektup vb., değerli eşya taşımaya yarayan torbalarda güvenliği sağlayan ve değişik katmanlardan oluşan güvenlik mekanizmasına ilişkin olduğu, bu katmanlardan birinin de hologramlı güvenlik bandı olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davalı adına tescilli 2005/266 sayılı FMB’nin de, sayaçlarda kullanılan güvenlik mekanizmasına ilişkin olduğu, 1 bağımsız, 3 de bağımlı istemlerden oluştuğu, bunlardan 4 no’lu bağımlı istemin ise, 3 no’lu istemle koruma altına alınmak istenen güvenlik kilidi mekanizması üzerine “hologram etiket” yapıştırılmasına ilişkin olduğu, diğer bir anlatımla hologramın bir güvenlik mekanizması katmanı olarak koruma altına alınmak istendiği, oysa 1992 tarihli ABD patentinde bu bilginin daha önce kamuya açıklanmış bir bilgi olduğu,

bu durum karşısında, Mahkemece, 2005/266 sayılı FMB’nin 4 no’lu bağımlı istemi yönünden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Öte yandan, hükümsüzlüğü istenilen ... sayılı FMB’nin de, yine güvenlik mekanizmasına ilişkin olduğu, bozma öncesi Mahkemece, bilirkişiler Mehmet Demirkol ve arkadaşları tarafından sunulan bilirkişi raporunda, yenilik kırıcı olarak gösterilen EP 598 sayılı Avrupa patentindekinden farklı olarak, söz konusu bu FM’in teknik yeniliğinin sadece güvenlik katmanı olarak hologram etiketi içermesi olarak gösterildiği,

oysa hologram etiketinin güvenlikli kilit mekanizmasında bir güvenlik katmanı olarak kullanılmasının gerek... sayılı ABD patentinde, gerekse davalının bu dosyada hükümsüzlüğü istenilen... sayılı FMB’de kamuya açıklanmış bir bilgi olduğu dikkate alındığında, ... sayılı FMB’nin gerek 1 no’lu bağımsız, gerekse de 2, 3, 4 ve 5 no’lu bağımsız istemleri yeni olmadığı halde, Mahkemece... sayılı FMB’nin tüm istemler yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile bu istem yönünden de davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir..." gerekçesi ile bozulmuştur.

Tüm dosya kapsamı, dosyanın geçtiği tüm aşamalar, Yargıtay Bozma ilamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Usul ve yasaya uygun Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 11.03.2020 tarih, 2019/3057 esas-2020/2457 karar sayılı bozma ilamı doğrultusunda; davanın kısmen kabulü ile, davalı adına TPMK nezdinde 21/04/2005 tarih, ... ile ... tarih ...numara ile tescilli faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğüne, davalıya ait... numaralı faydalı modele ilişkin ... 1.FSHHM'nin ... Esas, ...Karar sayılı dosyasında hükümsüzlüğe karar verilmiş olmakla, bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, davalıya ait ... sayılı faydalı model belgesinin 4 numaralı istemi yönünden hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.