İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/148 K.2025/131

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Manevi Tazminat İstemli.) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesi : Davacı vekilinin mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle. “Davacı ..., güzel sanatlar alanında ulusal ve uluslararası düzeyde tanındığını, saygın bir sanatçı ve akademisyen olduğunu,.

Davacı ... bugüne kadar güzel sanatlar alanında çok değerli eserler meydana getirdiğini, Huzurdaki davaya konu olan "..." adlı güzel sanat eserinin sahibi, FSEK 8. maddesi uyarınca ... olduğunu, Davacı yaptığı anlaşma kapsamında; ...'da bulunan davalı şirkete ait ...özel toplantı salonunun duvarına "..." adlı güzel sanat eserini yaptığını, Ancak aradan geçen zaman içinde davalı şirket, eser sahibi olan davacıya bilgi vermeden "..." adlı güzel sanat eserine zarar vermek suretiyle;

"..." adlı güzel sanat eserini parçaladığını, parçaladığı eserin bir kısmını yine davalı şirkete ait olan ve ...'de bulunan ...'nin duvarında sergilemeye başladığını, Söz konusu eseri çok iyi bilen ve davacının arkadaşı olan ..., 2022 yılı Şubat ayında davacıyı telefonla arayarak,

"bir toplantı için Mersin'e seyahat ettiğini ve ...'nde bulunduğu sırada otelin duvarında ...toplantı salonunda olması gereken davacıya ait "..." adlı güzel sanat eserinin parçalanmış bir kısmının imzasız olarak ...'nin duvarında sergilendiğini" söylemiş ve parçalanmış eserin yanında çektirdiği fotoğraflarını davacıya gönderdiğini, ... ilinde yaşayan davacı, davaya konu olan davalının eyleminden bu şekilde yani tamamen tesadüf eseri haberdar olduğunu, Özetle;

davalı şirket, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda açıkça zikredilen eser sahibinin manevi haklarının düzenlendiği hükümlere aykırı olarak davacı ...’in izni olmaksızın, ..'nde olması gereken “..." adlı güzel sanat eserini parçalamış ve parçalardan birini imzasız olarak ...Otelinin duvarında sergilemeye başladığını, Davalı şirketin, eser sahibi olan davacıya bilgi vermeden "..." adlı güzel sanat eserine zarar vermek suretiyle eseri parçalaması ve parçaladığı eserin bir kısmını yine davalı şirkete ait olan ...'de bulunan ... duvarında sergilemeye başlaması,

davacıyı manen zarar verdiğini, Davacı ...'e ait olan "..." adlı güzel sanat eserinin eski haline getirilmesini ve her ne kadar müvekkilinin duyduğu üzüntünün gerçek karşılığı olmasa da davalı şirketin davacı müvekkiline 100.000,00-TL. tutarında manevi tazminat ödemesine karar verilmesini, Huzurdaki davayı açmadan önce, eserin eski hale getirilmesi ve manevi tazminat talebiyle 6235 sayılı Hukuk uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu, Ancak arabuluculuk görüşmeleri sonunda, davalı şirket ile anlaşmaya varılamamıştır.

Davacının talepleri hakkında düzenlenen, taraflarca e-imza ile imzalanmış olan 20.05.2022 tarihli hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk son tutanağını, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun başta 15, 16, 17, 70/1 maddeleri ile TBK 58. maddesi kapsamında;

davacı ...'e ait olan "..." adlı güzel sanat eserinin eski haline getirilmesini ve davacının 100.000,00-TL tutarındaki manevi tazminat alacağının davaya konu "..." adlı güzel sanat eserinin davalı şirket tarafından parçalandığı tarihten itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketen alınarak davacıya ödenmesini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı yana yükletilmesini," talep ve dava etmiştir.

Cevap dilekçesi: Davalı vekilinin mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle.

“Müvekkili şirketin dava konusu sanat eserini parçaladığı ve esere zarar verdiği iddiası kabul edilemediğini, Dava dilekçesinde, "eser sahibi olan davacıya bilgi vermeden '...' adlı güzel sanat eserine zarar vermek suretiyle; '...' adlı güzel sanat eserini parçalamış; parçaladığı eserin bir kısmını yine davalı şirkete ait olan ve Mersin'de bulunan ...'nin duvarında sergilemeye başlamıştır." diyerek müvekkili şirket aleyhinde haksız iddialarda bulunduğunu, müvekkili şirketin dava konusu esere zarar vermesi,

parçalaması söz konusu olmadığını, Müvekkili şirket, davacı ile yaptığı anlaşma neticesinde davacının yapmış olduğu "..." adlı sanat eserini uzun yıllar önce 2001 yılında satın aldığını, Müvekkili şirket, uzun yıllar boyunca bahsi geçen eseri ...'nde davacının iddialarının aksine orijinal haliyle ve bir bütün olarak sergilediğini, Bu süre zarfında eser yıpranmış ve bakıma ihtiyaç duyar hale geldiğini, müvekkili şirket söz konusu eseri bakım yapmak amacıyla kaldırdığını, Müvekkili şirket ... adlı sanat eserini hiçbir surette parçalamadığını,

Esere zarar vermenin yanı sıra eserin bakıma ihtiyaç duyması sebebiyle gerekli özeni göstererek bu amaçla eseri kaldırdığını, Satın almış olduğu eseri sergileyip sergilememek bütünüyle müvekkili şirketin tasarrufunda olduğunu, Davacı her ne kadar, eserin parçalandığını belgeleyen fotoğraflar olduğunu ileri sürse de dosyaya davacının iddialarını kanıtlar surette hiçbir belge, fotoğraf vs. sunulmadığını, müvekkili şirket uyuşmazlık konusu sanat eserini bakım amacıyla kaldırdığını ve şu anda sergilemediğini,

Satın alınan güzel sanat eserinin sergilenmemesi davacının herhangi bir hakkını zedelememekte olup bu hususta ileri sürebileceği bir talep de bulunmadığını, davacının haksız ve hukuka aykırı davasının reddine karar verilmesini, Davacı tarafça ileri sürülen iddia ve talepleri kabul etmemek kaydıyla, talep edilen manevi tazminat tutarının hakkaniyete aykırılık teşkil edecek surette yüksek olduğunu ifade etmek gerektiğini,.

Müvekkili şirketin dava konusu eseri parçalamış olduğu bir an için kabul edilse dahi 100.000 TL tutarında manevi tazminata hükmedilmesi haksız ve ölçüsüz olacağını, mahkemece müvekkili şirketten "korunmakta olan eserlere ilişkin davalının kanunda öngörülen izin ve yetkilerini aldıklarına dair belgeleri veya tüm yararlanılan eser, fenogramların listesinin" sunulması istendiğini, işbu davaya konu eserin davacı ile aralarındaki anlaşma gereği müvekkili şirketin yararlanma hakkı olduğu dava dilekçesi ile de kabul edilmekte olup, bu konuda bir uyuşmazlık bulunmadığını, gözetilecek nedenlerle ve fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere;

davacının haksız ve hukuka aykırı taleplerinin ve huzurdaki davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini ” beyan etmiştir.

Cevaba cevap dilekçesi: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. İkinci cevap dilekçesi: Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle: cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Bilirkişi Raporu: 14/01/2025 tarihli bilirkişi raporunda " Davaya konu seramik duvar panosu şeklindeki ... isimli tabloda estetik değeri haiz, desen elemanları ile çizgisel desen unsurlarının güzel bir şekilde yansıtıldığı bu özellikleriyle FSEK m.4/1 anlamında güzel sanat eseri olduğu, Dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile taraf kabulleri birlikte değerlendirildiğinden davacının davaya konu ... isimli seramik duvar panosunun FSEK 11/1’deki karine çerçevesinde eser sahibi olduğu,

Dosyada mübrez Keşif sonucu düzenlenen 15.5.2024 tarihli Bilirkişi Raporundaki tespitlerde eserin asma aparat yerine doğrudan delinerek vidalanarak monte edilmesi eserin zarar görmesine yol açmış olup vaki davranışın FSEK m. 16/2 kapsamında zorunluluk değişiklik kapsamına girmediğinden FSEK 16/1 hükmünün ihlali hususundaki Takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, FSEK 67/4 hükmü kapsamında eski hale getirmenin söz konusu olabilmesi için; haksız ve eser sahibinin rızası olmaksızın değiştirilmiş olma, eski halin iadesi mümkün olması,

değişikliğin giderilmesinin kamunun ve malikin menfaatlerini esaslı suretle zedelememesinin gerektiği, dosyada mübrez keşif sonucu düzenlenen bu rapordaki tespitlerde eserin asma aparat yerine doğrudan delinerek vidalanarak monte edilmesi nedeniyle eski hale getirilmesinin başka bir deyişle eserin delinen kısımlarının delinmemiş hale getirilmesinin mümkün olamayacağı bununla birlikte yukarıda da belirtildiği üzere davacının manevi haklarından birisi olan FSEK 16’da düzenlenen eserde izinsiz değişikliği men hakkı kapsamında davacının FSEK m. 70’e dayalı olarak manevi tazminat talep etmesi mümkün olup bu husustaki Takdirin Sayın mahkemeye ait

olduğu," kanaatini bildirmiştir.

Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki dava davacının eser hak sahibi olduğunu iddia ettiği "..." adlı sanat eserinin davalı tarafça davacıya haber verilmeden parçalanması nedeniyle eserin eski haline getirilmesi ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Davacı taraf eserin davalı tarafça parçalandığını, parçalanan eserin ...'de bulunan ... otelinde sergilendiğini, eserin diğer parçasının nerede olduğunun bilinmediği belirterek davanın kabulünü savunmuştur. Davalı ise dava konusu eserin 2001 yılında satın alındığını uzun yıllar ... otelinde sergilendiğini ve yıpranması ve bakıma ihtiyaç duyması halinde kaldırıldığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında davacının hak sahibi olduğunu iddia ettği " ... " isimli eserin FSEK anlamında güzel sanat eseri olduğu ve eserin hak sahibinin davacı olduğu, bu hususun dosyada alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiği, mahkememizce mahal mahkemesine yazılan talimat sonucu yapılan keşif sırasında eserin ikiye ayrılarak birleştirildiği ve vidalanarak duvara monte edildiği, bu nedenle zarar gördüğü, eserin eski hale getirilmesi mümkün olmadığı,

dava konusu edilen eserin eser sahibi davacının rızası olmadan ikiye ayrılması ve vidalanarak duvara monte edilmesinin FSEK 16. Madde gereğince eserde değişiklik yapmak niteliğinde olduğu, bu durumda eser sahibinin rızasının gerektiği ancak davalı tarafça yapılan ihlallerde davacının herhangi bir rızasının alınmadığı bu haliyle davacının haklarının ihlal edildiği kanaatine varılmıştır ancak dava konusu eserin eski hale getirilmesinin mümkün olmadığının alınan teknik bilirkişi raporu ile sabit olduğu, bu haliyle eski hale getirme yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Manevi tazminat talebi bakımından ise davalı tarafça ihlal edilen FSEK 16. Madde gereğince eserde yapılan değişikliğin düzeltilemeyecek bir değişiklik olduğu ve eserin değiştirilmesi sonucu davacının manevi olarak zarara uğradığı bu kapsamda ihlalin ağırlığı ve eser sahibinde bırakacağı etki göz önüne alınarak davacı lehine manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği kanaatine varıldığından talep edilen tazminat miktarı dikkate alınarak manevi tazminat talebi bakımından açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır