İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2020/360 K.2025/283

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava dilekçesi : Davacı vekilinin mahkememize ibraz ettiği dava dilekçesinde özetle; Davacının tekstil sanayinde tasarım faaliyetinde bulunduğunu, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 12/09/2019 başvuru tarihli, 2019/... başvuru numaralı çoklu giyim tasarımının tasarım hakkı sahibi olduğunu,

2019/... başvuru numaralı çoklu giyim tasarımında bulunan 4 numaralı tasarımın davalılar tarafından taklit edildiğini ve “...” markası ile üretim ve satışının yapıldığını, Davacının tasarım hakkına tecavüzün davalı şirketin ticari faaliyeti kapsamında gerçekleştirildiğini, diğer davalı ...’in ise şirket müdürü olduğunu, .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ...

D.İş sayılı delil tespit dosyası kapsamında davalı şirketin işyeri adresinde incelemeye gidildiğini, davacının tescilli tasarımlarına benzer ürünlerin davalı şirket işyerinde tespit edildiğini, tespit dosyası kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporunda davalı şirket işyerinde tespit edilen ürünlerin davacının tescilli tasarımına konu ürünlerin taklitleri olduğunun belirtildiğini, davalıların eylemleri neticesinde davacının tasarım hakkına tecavüzün gerçekleştiğini, Davacının, davalıların tasarım hakkını ihlal eden ticari eylemleri neticesinde almış olduğu siparişlerin iptal edildiğini,

siparişlerin iptal edilmesi nedeniyle maddi-manevi zarara

uğradığını, SMK md. 151/2-a bendi uyarınca maddi tazminatın hesaplanması gerektiğini, bunun yanı sıra, davacının ürünlerinin kaliteli kumaş ve birinci sınıf işçilik ile üretildiğini, üst segment tüketicileri hedeflediğini, davalıların ise kalitesiz kumaşlarla, ucuz malzemelerle özensiz olarak tescilli tasarımın taklitlerini ürettiğini, davacının itibarının zedelenmesi nedeniyle itibar tazminatı talebinde bulunduklarını, Davalıların, davacının tescilli tasarım hakkını ihlal eden ürünleri üretip satışa sunduğunun sabit olduğunu, bu nedenle, davalıların ticari faaliyetlerine konu ettikleri taklit ürünlerin üretim ve satışının durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalıların eylemleri nedeniyle haksız rekabetin tespiti ve önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Cevap dilekçesi: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Davacı tarafından 12/09/2020 tarihinde tescil başvurusunda bulunulan ürünlerin, 24/12/2020 tarihinde bültende yayımlanmış olmasının, davacının söz konusu ürünleri ilk olarak piyasaya kendisinin sunduğunu ispata yeterli olmadığını, davaya konu ürünlerin başkaları tarafından piyasaya önceden sunulmuş olabileceğini, davacının tescil talebinde bulunduğu çoklu tasarımda yer alan bütün tasarımların tescil edilmediğini, .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ...

D.İş sayılı dosyasında 27/02/2020 tarihinde davalı şirketin işyerinde yapılan tespitler üzerine 2011/... numaralı çoklu tasarımda yer alan 4. tasarım ürününe ilişkin tanzim edilen bilirkişi raporunu tarafsız olarak hazırlanmamış olması nedeniyle kabul etmediklerini, rapora itiraz ettiklerini, Davanın niteliği gereği belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, ayrıca, davaya konu taleplerin/alacakların zamanaşımına uğradığını, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, Dava dilekçesinde husumetin yanlış kişilere yönlendirildiğini, davalı şirket ile şirket yetkilisine husumetin yöneltilemeyeceğini,

husumet eksikliği nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

Davacının tasarım hakkına davalılar tarafından hiçbir tecavüz eyleminin gerçekleştirilmediğini, davacının hiçbir zarara uğramadığını, davalılar tarafından üretim, satış veya pazarlama faaliyetlerinde bulunulmadığını, tespit edilen ürünlerin az sayıda olması nedeniyle davacının zarara uğramış olmasının mümkün olmadığını, Davacının, dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialarını ispat edemediğini, dava dilekçesinde yer alan taleplerin tamamen karşılıksız ve maddi menfaat elde etmek üzere ileri sürüldüğünü, davalılar tarafından tescilli tasarıma konu ürünlerin üretilmediğini ve satışının yapılmadığını, davacının,

davalıların eylemleri neticesinde maddi zarara uğradığını ispat edemediğini, bunun yanı sıra davacının itibarının zedelendiğine ilişkinde dosya kapsamına herhangi bir delil sunamadığını, söz konusu iddialarını ispat edemediğinden itibar tazminatı ile manevi tazminatın reddine karar verilmesi gerektiğini, .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ...

D.İş sayılı dosyasında tanzim edilen bilirkişi raporunda tespit talebinde bulunulan 2019/...-4 ve 2019/...-9 numaralı tescilli tasarım ürünleri ile davalı şirket işyerinde incelemesi yapılan ürünlerin birbirlerinden tamamen farklı olduklarının belirtildiği, ürünler üzerinde açık ve bariz farklılıklar bulunduğunun belirtildiği, bu nedenle davalı şirketin işyerinde incelemeye tabi tutulan ürünlerin taklit olmadıklarının belli olduğunu, buna rağmen bilirkişi raporunda ürünlerin taklit olduğunun belirtilmesinin raporun taraflı olarak yazıldığını ispat ettiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Cevaba cevap dilekçesi: Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrarla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İkinci cevap dilekçesi: Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle: cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Islah Dilekçesi: Davacı vekili 14/04/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 162.942,12 TL ye artırdığı görülmüştür.

Deliller:....Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası celp edilmiştir.

TPMK Kayıtları: TPMK'dan davacı ... adına 2020/... tescil numaralı tasarıma ilişkin kayıtlar celp edilmiştir.

Bilirkişi Raporu: 06/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda

Davacı adına kayıtlı, 12/09/2019 başvuru tarihli, 2019/... başvuru numaralı çoklu moda tasarımının 2019/...-9.1-9.1 ve 9.3 numaralı tasarımlarının iptaline karar verilmiş olduğu, tasarım tescilinde yer alan diğer tasarımların ise (2019/...-4) inceleme tarihinde tasarım koruma süresi devam etmekte olduğu, Dava konusu her iki ürününde ayrıntılı incelenmesi neticesinde, davacıya ait 2019/...-4 numaralı tescilli moda tasarımına konu ürünler ile davalı şirkete ait “...” isimli işyerinde yapılan incelemeler sonucu tespit edilen ürünlerin birebir aynı olduğu, dava konusu tasarımdan en ufak bir farklılıkla dahi ayrılmadığı, ürünlerin genel izlenimleri dikkate alındığında hiçbir farklılığın bulunmadığı,

Davalıların tasarıma ilişkin kullanımlarının davacının tescilli moda tasarımı ile birebir benzerlik teşkil edecek şekilde iltibas suretiyle benzerlik oluşturduğu, bu nedenle, davacının tescilli tasarım hakkına tecavüz oluşturması nedeniyle, tasarım hakkına tecavüzün oluşacağı, hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemenizin takdirinde olmak üzere, davalıların, davacının tasarıma konu ürünler üzerindeki emek ve tanınmışlığından faydalanmaya çalıştığına dair herhangi bir delil dosya kapsamında mevcut olmadığından, aynı eylemlerle haksız rekabetin oluşmayacağı,

Davalı şirketin ticari defterlerinin 6762 sayılı ETTK 66 6102 Sayılı Yeni Ticaret Kanunun 64- ve 213 sayılı V.U.K. ilgili hükümleri gereğince yasal ve usulünce tutulmuş olduğu, Davalı şirketin Ticari defterlerin TTK 69 ve 213 sayılı kanunun 216.md gereğince açılış tasdiklerinin süresinde, Ticari defterlerin VUK 228-226 md gereğince muhasebe usul ve tekniğine uygun tutulup kazıntı ve silintiye rastlanmadığı ve ETTK 70/6 md. 72/3 fıkraları ve YTTK 64/3 fıkraları gereğince ticari defterler süresinde kapanış tasdikleri yapılmış olduğu,

Davalı şirketin Ticari defterler ve dayanağı belgeler yardımcı defterlerin birbirini teyit etmesi nedeni ile TTK 85 md ve HMK 222. maddesi gereğince delil niteliğine haiz olabileceği, 350 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğiyle, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alımlarını "Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Ba)" ile; mal ve hizmet satışlarını ise "Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Bs)” ile bildirmeleri yükümlülüğü getirilmiştir.

Buna göre aylık 5.000 TL sınırını aşan alış ve satışlar Form BA ile Form BS beyannamesinde beyan edilecektir. Davalının bahse konu faturaları ilgili beyan dönemlerinde Bs formunda beyan ettiği, Davalı ... TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. ‘nin 2019 ve 2020 yılları itibari ile cirolarının incelendiğinde vergiler hariç 6.941.398,83 TL gelir elde ettiği, Davalı ... TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD.

ŞTİ. ‘nin 2019 ve 2020 yılları Mali tablolarında yapılan satışların Yurt içi satışlarının 600 hesaplarda izlendiği, Davacının, dava konusu faydalı tasarımınaa ait davalı satışları üzerinden hesaplanan lisans bedelinin 520.604,91 TL olduğu, "kanaatini bildirmiştir.

30/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda "Davacı adına kayıtlı, 12/09/2019 başvuru tarihli, 2019/... başvuru numaralı çoklu moda tasarımının 2019/...-9.1-9.1 ve 9.3 numaralı tasarımlarının iptaline karar verilmiş olduğu, tasarım tescilinde yer alan diğer tasarımların ise (2019/...-4) inceleme tarihinde tasarım koruma süresi devam etmekte olduğu, Dava konusu her iki ürününde ayrıntılı incelenmesi neticesinde, davacıya ait 2019/...-4 numaralı tescilli moda tasarımına konu ürünler ile davalı şirkete ait “...

Fashion” isimli işyerinde yapılan incelemeler sonucu tespit edilen ürünlerin birebir aynı olduğu, dava konusu tasarımdan en ufak bir farklılıkla dahi ayrılmadığı, ürünlerin genel izlenimleri dikkate alındığında hiçbir farklılığın bulunmadığı, Davalıların tasarıma ilişkin kullanımlarının davacının tescilli moda tasarımı ile birebir benzerlik teşkil edecek şekilde iltibas suretiyle benzerlik oluşturduğu,

bu nedenle, davacının tescilli tasarım hakkına tecavüz oluşturması nedeniyle, tasarım hakkına tecavüzün oluşacağı, hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemenizin takdirinde olmak üzere, davalıların, davacının tasarıma konu ürünler üzerindeki emek ve tanınmışlığından faydalanmaya çalıştığına dair herhangi bir delil dosya kapsamında mevcut olmadığından, aynı eylemlerle haksız rekabetin oluşmayacağı, Mali Bilirkişi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda. Davalı ...

TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. ‘nin 2019 ve 2020 yılları itibari ile cirolarının incelendiğinde vergiler hariç 6.941.398,83 TL gelir elde ettiği, Takdiri sayın mahkemenin olmak üzere ek rapor ile istenilen ve yapılan ikinci hesaplamada bu tutarın sadece satış olan 2020 yılı için 2.899.152,43 TL olduğu, Davalı ... TEKSTİL SAN. VE TİC. LTD.

ŞTİ. ‘nin 2019 ve 2020 yılları Mali tablolarında yapılan satışların Yurt içi satışlarının 600 hesaplarda izlendiği, Takdiri sayın mahkemenin olmak üzere ek rapor ile istenilen ve yapılan ikinci hesaplamada bu tutarın sadece satış olan 2020 yılı için hesaplamaya konu edildiğini, Davacının, dava konusu faydalı tasarımınaa ait davalı satışları üzerinden hesaplanan lisans bedelinin 520.604,91 TL olduğu, Takdiri sayın mahkemenin olmak üzere ek rapor ile istenilen ve yapılan ikinci hesaplamada bu tutarın sadece satış olan 2020 yılı için 152,21 TL olduğu, "kanaatini bildirmiştir.

27/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda "Davalının incelenen 2019 yılı ticari defterlerinin kendi adına delil niteliğine haiz olduğu, 2020 yılı ticari defterlerinin delil niteliğine haiz olup olmadığının takdirinin Sayın Mahkemenize ait olduğu, Davalı şirketin ticari defterleri ile ticari defterlerde kayıtlı düzenlemiş olduğu fatura ve irsaliyeler incelendiğinde, davalının düzenlediği faturaları “ELBİSE” – “GÖMLEK” – “BLUZ” isimleri ile düzenlediği, gerek faturalar gerekse irsaliyelerde davacı ürünlerini anımsatan herhangi bir rumuz, isim, kod ve açıklamanın bulunmadığı,

ticari defterler üzerinde inceleme yapılmak üzere 24.04.2025 tarihinde şirkete gidildiğinde, şirketin 50’ den fazla farklı model üzerinde elbise sattığının, görüldüğü, .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ nin ...

D.İş dosyası ile davalı şirketin adresinde 27.02.2020 tarihinde yapılan inceleme neticesinde, bilirkişilerce davacı şirketin tescilli ürünlerine benzer şekilde 45 adet ürün bulunduğunun, tespit edildiği, Davacının Kurumlar Vergisinde beyan ettiği Gelir tablosu incelendiğinde % 6 faaliyet kar’ ı elde ettiğinin görüldüğü, Sayın Mahkemeniz tarafından davacının haklılığı yönünde hüküm kurulması halinde, takdiri Sayın Mahkemenizin olmak üzere davacı talepleri değerlendirildiğinde talep edebileceği maddi tazminat tutarının en az üretimde 8.100.- TL, en fazla üretimde 48.600.- TL olabileceği ....

Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’ nin ...

D.İş dosyası ile davalı şirketin adresinde 27.02.2020 tarihinde yapılan inceleme neticesinde, bilirkişilerce davacı şirketin tescilli ürünlerine benzer şekilde bulunan 45 adet ürün değerlendirildiğinde, takdiri Sayın Mahkemenizin olmak üzere davacının talep edebileceği tazminat tutarının 729.- TL olacağı, Davacının talep ettiği itibar tazminatı ve manevi tazminat taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirlerinde bir husus olduğu "kanaatini bildirmiştir.

Dava ve uyuşmazlık : Taraflar arasındaki uyuşmazlık tasarıma tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması, itibar tazminatı, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davacı taraf davalının kullanımlarının tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunu belirterek tecavüz eylemlerinin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, imhasını, tecavüz eylemleri nedeniyle maddi, itibar ve manevi tazminata hükmedilmesini, hüküm özetinin ilanını ve ürünlerin satışının durduruşmasına ilişkin tedbir karar verilmesini talep etmiş, davalılar ise davanın reddini savunmuştur.

Gerekçe: Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak dikkate alındığında; 2019/... tescil numaralı tasarımın TPMK nezdinde davacı adına tescilli olduğu, hem delil tespiti dosyasında hem de mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalıların kullanımlarının davacı adına tescilli bulunan tasarıma tecavüz niteliğinde olduğunun tespit edildiği, dosya arasına alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmasına karar vermek gerekmiştir.

Tecavüz eylemlerinin tespiti bakımından; 2019/... tescil numaralı tasarımın davacı adına TPMK nezdinde tescilli olduğu, esas dosyasında alınan bilirkişi raporlarında davalı kullanımlarının bilgilenmiş kullanıcı nezdinde davacının tescilli tasarımı ile aynı tasarımcının elinden çıkmış gibi benzer nitelikte olduğu kanaatine varıldığından davalıların eylemlerinin tescilli tasarıma tecavüz ve haksız rekabet niteliğinde olduğunu tespitine karar verilmiştir.

Tecavüz eylemlerinin önlenmesi, durdurulması talebi bakımından; davalıların kullanımlarının davacı adına tescilli tasarıma tecavüz niteliğinde olduğu anlaşılmakla davalıların davacı adına tescilli bulunan tasarımların kullanmasının durdurulmasına, önlenmesine karar verilmiştir.

Maddi tazminat bakımından; davacının maddi tazminat talebinin SMK 151/2-a maddesine dayandığı, bu madde gereğince tecavüz edenin rekabeti olmasaydı hak sahibinin kazanacağı muhtemel gelirin hesaplanması gerektiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda bu doğrultuda yapılan incelemede davalının eylemleri nedeniyle elde ettiği kazancın hesaplanamadığı bu nedenle BK 50. madde gereğince takdiren bir tazminata hükmedilmesi gerektiği anlaşılmakla talep edilen miktar üzerinden takdiren 20.000,00 TL maddi tazminata ilişkin davanın kabulüne karar verilmiştir.

İtibar tazminatı yönünden; davacının dava açılırken talep ettiği tazminat miktarının dosya kapsamına uygun olduğu olduğu anlaşılmakla itibar tazminatı talebinin kabulüne karar verilmiştir.

Manevi tazminat talebi bakımından ise; davalıların davacıya ait tescilli tasarımın kullanılmasının davacının manevi haklarına zarar verdiği ve manevi tazminatın şartları oluştuğundan, tazminata konu eylemlerin ağırlığı, eylemlerin davacının tüketici nezdindeki imajı üzerindeki etkileri dikkate alıanrak davacı lehine 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında tüm dosya kapsamı dikkate alınarak davalıların davacı adına tescilli bulunan tasarıma ilişkin kullanımlarının davacının tasarım hakkına tecavüzün niteliğinde olduğunun tespiti ile tazminat taleplerine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Karar verilirken davalıların delil tespitinin yapıldığı tarih dikkate alınarak davalıların bu tarihte temerrüde düştükleri kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmedilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır