İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/73 K.2026/42

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkilinin Tekstil sanayinde tasarım faaliyetinde bulunmakta olup, Türk Patent Enstitüsüne 29.01.2020 tarihinde ... numarasıyla tescil başvurusunda bulunduğu, .. nolu tasarımın ve müvekkilinin diğer tescilli ve tescilsiz tasarımlarının taklitlerinin, aleyhinde delil tespit isteminde bulunulan ... tarafından üretim ve satışının yapılmakta, yine aleyhinde delil tespitene ait ... adlı instagram satış sayfasında satışının yapılmakta olduğunu, davalıdan satın alınarak temin edilen taklit ürün örneği ile müvekkiline ait orijinal ürün örneği ibraz edilerek ...

2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.

İŞ sayılı delil tespit dosyası ile davalı ... 'in iş yerinde ve ... adlı instagram satış sayfası üzerinde 13.08.2021 tarihinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığını, anılan delil tespit dosyasından bilirkişi raporu alınmışsa da, bilirkişinin endüstriyel tasarım konusunda uzmanlığı bulunmayan bilirkişi tarafından tanzim edildiğini, zira delil tespit dosyasından alınan bilirkişi raporu incelendiğinde, delil tespit dosyasından alınan bilirkişi raporunda kanuna aykırı benzerlik incelemesi yapıldığının görüldüğünü, delil tespit dosyasından alınan bilirkişi raporu incelendiğinde,

bilirkişinin kanuna aykırı şekilde birebir benzerlik incelemesi içeriğine girdiği ve ortak noktaları tespit ederek benzerlik incelemesi yapması gerekirken ayrıntıdaki ufak farklılıklar üzerinden görüş bildirdiğini, delil tespit dosyasından alınan bilirkişi raporunda benzerlik incelemesi yapılırken ortak noktalar tespit edilmesi gerekirken ortak noktalar tespit edilmeksizin farklılıklar odaklanılmasının aleyhinde tespit istenilene ait ürünü farklılaştırdığını, halbuki davalıca üretim ve satışı gerçekleştirilen ürünler ile müvekkilinin tasarımlarının birebir benzer olduklarını,

açıklanan nedenlerle öncelikle taklit ürünlerin başta davalının iş yerlerinde, diğer mağazalarında üretim ve satışının durdurulmasına, görüldüğü yerde toplatılması ve taklit ürünlerin satışının gerçekleştirildiği ... adlı instagram sayfasına ve... adlı ... sayfasına erişimin engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, tasarım hakkına tecavüzünün ve haksız rekabetin tespitini, durdurulmasını, önlenmesini,

belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebimizi arttırmak üzere şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 13.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, belirsiz alacak davası hükümlerine göre alacak miktarı tam ve kesin olarak belirlendiğinde talebimizi arttırmak üzere şimdilik 100 TL İtibar Tazminatının delil tespitinin yapıldığı 13.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini,

20.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 13.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini, davalı aleyhine verilecek mahkeme kararının masrafı davalıya ait olmak üzere kamuya duyurulması için ülke çapındaki tirajı yüksek olan gazetelerden birer tanesinde yayınlanmasını talep etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın tüm iddia ve savunmalarını reddettiklerini, müvekkilinin kesinlikle ürün taklidinde bulunmadığını, müvekkilinin Şanlıurfa ilinde perakende ürün satışı yapan bir esnaf olduğunu, bu kadar büyük firmaların ürünlerini taklit edecek bilgi ve beceriye sahip olmadığını, müvekkilinin ürünleri aldığı ile ilgili irsaliye faturaların ... adına olduğunu, ayrıca tasarım sicili belgelerinin de mevcut olduğunu, firmanın patent ve marka kurumu belgelerinin de Nail Kütoğlu adına olduğunu, herşeyin açık olmasına rağmen müvekkiline dava açılmasının kötü niyetten başka birşey olmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Tarafların bildirdikleri deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak kök ve ek raporlar alınmıştır.

Mahkememizce alınan 27/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda; "...” adlı ... hesabında, davacıya ait ... nolu tescilli elbise ile benzer olan elbisenin, sayfada mint, bordo, gülkurusu olmak üzere üç farklı renginin bulunduğu, görsellerin arkadan görüntülerine yer verilmediği, dava konusu benzerlik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımların “...” elbise tasarımı olduğu,

davacı tarafa ait Türk Patent ve Marka Kurumu (TPMK) tescil belgesindeki ürün görseli ile “...” isimli ... hesabından paylaşımı yapılan tasarım elbise görselinin benzerlik açısından detaylıca karşılaştırması yapılmış olup, elbiselerin genel görünümleri, kalıp özellikleri, dikim detayları, süslemeler ve kumaş özelliklerinin aynı olduğu, tasarımlar arasında küçük farklılıklar ayrıntılarda olup, tasarımların bütüncül algı içerisinde ayırt edici nitelik yaratmadığı, tasarımlar arasında farklılık yaratacak bir unsurun bulunmadığı,

davacı tarafa ait .... numaralı tasarım tescili ile “...” isimli instagram hesabında paylaşımı yapılan tasarım ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde Birebir Aynı Tasarım algısı (iltibas) oluşturacağı kanaatine varıldığı,

davacı taraf adına tescilli ...-35 numaralı tasarım tescili ile davalı tarafın instagram adresinde satışa sunduğu elbise tasarımı arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile aynı olarak algılandıkları sonucuna varıldığı, davacı adına tescilli tasarımın aynısının tasarım sahibinin izni olmaksızın satışa sunulması nedeniyle SMK 81/1-A maddesi gereğince tasarım hakkına tecavüz olduğu, tasarım hakkı sahibinin SMK 149/1 maddesi kapsamındaki talepleri ileri sürebileceği..." yönünde görüş ve kanaate varıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan 03/01/2024 tarihli bilirkişi kök raporu ve ek raporunda; ".... numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait 35 nolu nolu tasarımın davacı adına tescil edilmiş olduğu, dava tarihi itibariyle tasarımın tescilinin geçerli olduğu, davalının kullanımlarının bütüncül algı içerisinde ayırt edici nitelik yaratmadığı, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde Birebir Aynı Tasarım algısı (iltibas) oluşturacağı, davalının eyleminin TTK m. 55/1-a,4 hükmüne göre davacı aleyhine haksız rekabet teşkil ettiği..." yönünde görüş ve kanaate varıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan 13/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda;"...davacının maddi tazminat tutarının hesaplanabilmesi için, dava konusu yıllarla ilgili davalı şirket ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi, Yıl sonu vergi dairesine verilen kurumlar vergisi beyannamesi ve ekleri olan gelirler tablosunun, markalı ürünlerin ne kadar üretildiği, ne kadar satıldığı ne kadar sipariş alındığı belgelerinin ibrazı halinde tazminat hesaplarının kesin olarak yapılabileceği, manevi, İtibar tazminatı taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirinde olacağı..." yönünde görüş ve kanaate varıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan 06/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda;"...SMK 151/2-a maddesi kapsamında yukarıda detayları arz edildiği üzere tazminat miktarı özetle; ... - (35.1.2) Kalıp 3981 tasarım için 251.805 TL'dir. Dava dilekçesindeki faiz talebinin uygun görülmesi halinde 251.805,00+25.642,77=277.447,72 TL dir..." yönünde görüş ve kanaate varıldığı anlaşılmıştır.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile, dava dilekçesinde yer alan 1.000,00 TL maddi tazminat taleplerini 250.805,00 TL arttırarak 251.805,00 TL olarak neticelendirmiştir.

Dava, tasarıma tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti, durdurulması, önlenmesi, ortadan kaldırılması ile maddi ve manevi tazminata ilişkindir.

Davacı taraf, Türk Patent Enstitüsüne 29.01.2020 tarihinde ... numarasıyla tescil başvurusunda bulunduğu 35 nolu tasarımının ve diğer tescilli ve tescilsiz tasarımlarının taklitlerinin davalı tarafından üretim ve satışının yapıldığını, yine ...adlı ... satış sayfasında da ticarete konu edildiğini belirtilerek tasarım hakkına tecavüz edildiğini, davalının eylemlerinin haksız rekabete sebebiyet verdiğini, bu doğrultuda maddi, manevi ve itibari tazminata hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Dosya kapsamında alınan ... 2. SHM'nin ... D.iş sayılı dosyasında mevcut 01/10/2024 tarihli rapor ile mahkememizin yukarıda özetlenen 27/12/2022 tarihli raporu arasında çelişki olduğu anlaşılmakla, 03/01/2024 tarihli raporun önceki raporlar arasındaki çelişkileri giderdiği, birleştirici mahiyette ve hükme esas alınabilir nitelikte olduğu anlaşılmıştır.

Davacı tarafından 29.01.2020 tarihinde başvurusu yapılmış ve tescil edilmiş davaya konu olan ...numaralı çoklu tasarım tescil dosyasına ait ... nolu Elbise tasarımı ile “...” isimli ... hesabından paylaşımı yapılan tasarım elbise görselinin karşılaştırılmasında, dava konusu benzerlik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarımların elbise niteliğinde olduğu,

davacı ve davalıya ait olan elbise tasarımlarının dökümlü kumaştan uzun kollu ve yarım balıkçı yaka şeklinde oldukları, tasarımların benzerlik açısından teknik anlamda detaylıca karşılaştırması yukarıda özetlenen 03/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda yapılmış olup, elbiselerin genel görünümleri, kalıp özellikleri, dikim detayları, süslemeler ve kumaş özelliklerinin aynı olduğu, tasarımların bütüncül algı içerisinde ayırt edici nitelik yaratmadığı, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,

bu sebep ile ayırt edicilikten ziyade tasarım bütünlüğü açısından benzerlik bulunduğu ve bilgilenmiş kullanıcı nezdinde birebir aynı tasarım algısı (iltibas) oluşturacağı kanaatine varılmıştır.

Maddi tazminat yönünden ise yukarıda belirtilen bilirkişi raporları çerçevesinde mahkememizce alınan 06/08/2025 tarihli bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun olduğu, davalının eylemlerinin davacının tasarım hakkına tecavüz teşkil ettiği anlaşılmakla, bilirkişi raporundaki tespit ve hesap yöntemine göre 251.805,00 TL maddi tazminat isteminin yerinde olacağı kanaatine varılmış, tasarım hakkına tecavüzden dolayı davacının şeref ve saygınlığının da ihlal edildiği anlaşılmış, tecavüz eyleminin işleniş şekli, kusurun ağırlığı, tarafların birbirlerine göre konumları ve hakkaniyet gereği sorumluluklar değerlendirilmekle 20.000,00 TL manevi tazminat miktarı takdiren belirlenmiştir.

SMK m. 150/2 kapsamında itibar tazminatı şartlarının oluşabilmesi için ihtilaf konusu sınai ürünün kötü veya uygun olmayan bir şekilde piyasaya sürülmüş olması/hizmet verilmiş olması gerektiği ancak taraflarca hazırlama ilkesine tabi davada bu hususun davacı tarafça ispatlanamadığı ve bu yönden davanın reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Davacı taraf tasarım hakkına ilişkin hükümlerin yanı sıra ayrıca TTK'nın haksız rekabet hükümleri gereğince de istemde bulunmuştur.

Bu noktada emsal alınan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... esas,...karar sayılı ilamı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin...esas, ...karar sayılı kararında vurgulandığı üzere, davacı yana SMK hükümleri kapsamında hukuki koruma sağlanmış olup aynı zamanda haksız rekabete ilişkin hükümlerin kümülatif olarak uygulanmasına yer olmadığı sonucuna varılması gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır