İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/48 K.2025/149

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalı

yanca davacı müvekkilinin eserinden amacı haklı kılacak oran sınırı ve iktibas serbestisi sınırları aşılarak yolsuz iktibas yapıldığını, bu haliyle davacı yanca FSEK madde 34. ve 35. Madde hükümlerinin ihlal edildiğini, müvekkiline ait ‘...’ isimli kitabın 45, 46 ve 47. sayfalarında yer alan metinlerin dilekçe ekinde sunulan tabloda, haber yayınında ve bilirkişiraporunda görüleceği şekilde davalı şirkete ait gazete ve internet sitesinde 23.04.208 tarihinde müvekkiline herhangi bir atıf yapılmaksızın alıntılandığını,

aynı eylemden dolayı davalı şirketin sorumlu müdürü olan ... hakkında FSEK madde 71 gereği 04.10.2018 tarihinde suç duyurusunda bulunulduğunu, ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi’nin... Esas - ... Karar sayılı dosyasında yapılan yargılamada, sanık hakkında FSEK madde 71 gereği adli para cezasına hükmedildiğini ve sanığın cezasının kesinleştiğini, suçun soruşturma aşamasında ise ... Cumhuriyet Başsavcılığı Fikri ve Sınai Haklar Soruşturma Bürosu’nun...

Soruşturma numaralı dosyası ile yürüttüğü soruşturmada,01.04.2019 tarihinde alınan bilirkişi raporunda ‘’eser hak sahipliğinin mali ve manevi haklarının ihlal edildiği’’ şeklinde görüş belirtildiğini, müvekkilinin uğradığı maddi ve manevi zararların giderilmesi adına FSEK madde 68 gereğince 3 katı tazminat karşılığı şimdilik 10.000,00 TL'lik maddi tazminatın ve FSEK madde 70 gereğince manevi tazminatın haksız eylem tarihi olan 04.10.2018’den itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı yandan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının izinsiz alıntı iddiasının kabulünün mümkün olmayıp herkes tarafından bilinen hususların dile getirilmesinin hak ihlaline sebebiyet vermeyeceğini, davacının kitabında yer alan cümlelerin tek bir belge hakkında olduğu ve bu cümlelerin/yorumların herkes tarafından bilinip, söylendiği/ söylenebileceği dikkate alındığında bahsi geçen cümlelerin eser vasfında olmadığını, söz konusu belgenin güncelliği ve önemi dikkate alındığında haber olarak aktarılmasının ve

aktarılma şeklinin hukuka uygun olduğunu, herhangi bir hak ihlaline sebebiyet vermediğini, kitabın ilgili sayfalarında yer alan metinlerin eser olduğu kabul edilse dahi her halükarda dava konusu haberde yer alan kullanımın FSEK 37. madde kapsamında olduğunu, somut olayda FSEK 34. ve 35. maddelerinin vücut bulma imkanının olmadığını, huzurdaki davada müvekkili açısından FSEK madde 68. ve 70. uyarınca maddi ve manevi tazminat şartlarının oluşmadığını, aksi kanaat halinde dahi davacı tarafından istenen tazminat miktarının fahiş olduğunu, ceza mahkemesince verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, işbu kararın hukuk mahkemesini bağlamayacağını,

haksız ve hukuksuz davanın reddini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasını talep ve beyan etmiştir.Dosya kapsamında tarafların bildirmiş oldukları deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmış, Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtları dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizin 03/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...dava konusu ... isimli kitabın ve dosya konusu kullanıma konu kısmın ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olduğu ve

davacının kitabın eser sahibi olduğu, davalıya ait gazete internet sitesinde 23.04.2018 tarihinde yayınlanan "..." başlıklı yazıda davacı eserinden intihal sureti ile faydalanıldığı ve kullanımın davacının eser üzerindeki çoğaltma ve umuma iletim mali haklarının ve “adın belirtilmesi” manevi hakkının ihlali niteliğinde olduğu, davacının eser sahipliğinden kaynaklı maddi ve manevi haklarının ihlali nedeni ile maddi ve manevi tazminat taleplerini ileri sürebileceği, maddi tazminatın hesaplanmasına ilişkin olarak rayiç bedel belirlenmesi heyetin uzmanlık alanı kapsamı dışında kaldığından hesaplama yapılamadığı, tazminata hükmedilmesi ve miktarı hususlarında takdirin mahkemeye ait olduğu..." yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.

Mahkememizce kök rapora karşı itirazların değerlendirilebilmesi için ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, mahkememizin 12/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...taraf beyan ve itirazları kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde kök rapordaki kanaatlerinde bir değişiklik olmadığı, FSEK md. 68 uyarınca dava konusu kullanım nedeniyle talep edilebilecek rayiç bedel ve tazminat miktarının hesaplanması hususunda takdirin mahkemede olduğu..." yönünde görüş ve kanaate ulaştıklarını belirtmişlerdir.

Dava;eser üzerindeki mali hakların ihlali iddiasına dayalı FSEK'in 68. ve 70. maddeleri çerçevesinde maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Davacı vekili ıslah dilekçesi ile, dava dilekçesinde talep ettikleri 10.000,00 TL maddi tazminat taleplerini 4.898,51 TL arttırarak 14.898,51 TL olarak neticelendirmiştir.

Tüm dosya kapsamı, yukarıda özetlenen bilirkişi raporu ve ...

2. Fikri ve Sinai Haklar Ceza Mahkemesi'nin E...., K... sayılı dosyası bir arada değerlendirildiğinde, davacının dava konusu ...’ya Yeni Belgelerle isimli kitabın eser sahibi olduğu, dosya konusu kullanıma konu kısmın ilim ve edebiyat eseri niteliğinde olduğu , davalıya ait gazete internet sitesinde 23.04.2018 tarihinde yayınlanan "Ermeni İddialarını Çürüten Belge" başlıklı yazıda davalı taarafından davacı eserinden makul sınırların ötesinde intihal ölçüsünde alıntı yapıldığı, eserin büyük çoğunluğunun isim belirtilmeden ayniyet arz edecek şekilde davalı yazısına alınmış olduğu,

kullanımın bilgilendirme ve normal yararlanma sınırını aşar nitelikte olduğu, böylelikle davalı kullanımının davacının eser üzerindeki çoğaltma ve umuma iletim mali haklarının ve “adın belirtilmesi” manevi hakkının ihlali niteliğinde olduğu, bilirkişi ek ve kök raporlarındaki teknik tespitlerle birlikte, kullanımın niteliği ve yoğunluğu da gözetilerek tam bir tazminat miktarının belirlenemeyeceği kanaatine varıldığı,

varılan tespitler çerçevesinde ve TBK m. 50 kapsamında 14.898,51 TL maddi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşılmış, eylemin ağırlığı, tarafların birbirlerine göre konumları ve hakkaniyet gereğince manevi tazminat miktarı 50.000,00 TL olarak belirlenerek fazlaya dair manevi tazminat isteminin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır