İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/118 K.2019/9

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili mahkememize verdiği 06/09/2019 havale tarihli dilekçesinde özetle.

Müvekkili ..., davalı araç kiralama şirketinden 01/10/2018 tarihinde ... plakalı aracı 2018 yılı Kasım ve Aralık ayları için ve ... plaka sayılı aracı ise 1 hafta süreliğine kiraladığını, davalı araç kiralama şirketi, teminat amacıyla müvekkilinin davacıdan senet aldığını, müvekkili, davalı şirketten kiraladığı ... plaka sayılı aracın Kasım ve Aralık ayı kiralama bedelleri ile ... plaka sayılı aracın 1 haftalık kiralama bedeli olan 1.950,00-TL yi müvekkilinin şirketine ait şirket hesabından davalı şirket yetkilisi ...'ın ...

Bankası ... şubesindeki hesabına "Araç kiralama bedeli ödendi" açıklaması ile banka havalesi yolu ile ödediğini, davalı şirket ve şirket çalışanı ... hakkında 17/01/2019 tarihinde ... Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunduğunu, davalı şirket, müvekkilinden teminat amacıyla aldığı 17/08/2018 düzenleme tarihli, 31/12/2018 vade tarihli, 4.800,00-TL bedelli senedi ... 9. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlattığını, müvekkilinin icra takibine icra hukuk merciinden dava açarak itiraz etmesi gerekirken sehven icra müdürlüğüne verdiği itiraz dilekçesi ile itiraz ettiğini, icra müdürlüğüne yapılan itiraz takibi durdurmadığını, müvekkili hakkındaki icra takip işlemlerine devam edildiğini, müvekkilinin ... İli, ... İlçesi 2128 ada, 4 parsel numaralı taşınmazına haciz konulduğunu, müvekkilinin, ...

9. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra dosyasında dayanak gösterilen 4.800,00-TL bedelli senet sebebiyle davalı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, müvekkilinin, kiraladığı araçlara ait kiralama bedellerini davalı şirket yetkilisi ...'ın banka hesabına havale yolu ile ödediğini, davalı şirketin müvekkilinden teminat amacıyla aldığı senedi takibe koyduğunu, müvekkilinin borçlu olmadığı bir seneti tahsile çalıştığını, müvekkilinin hakkında yapılan işbu takip tamamen haksız ve kötüniyetli olduğunu, arabuluculuğa başvurulduğu ancak anlaşamama tutanağı düzenlendiğini beyanla, davalı aleyhine kötü niyet tazminatı taleplerinin olduğunu,

haksız kazanç elde etme gayesi içerisinde olan davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, davaya konu senedin ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyat-i tedbir kararı verilmesini ve takip dosyalarının iptal edilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı tarafından davalı aleyhine açılan kiralanan araçtan dolayı verilen senetten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davacı taraf davalı şirketten kiraladığı aracın kira borcunu ödediğini, kira sözleşmesi yapılırken teminat olarak bono verdiğini, bu bonoya dayalı olarak takip başlatıldığını, davalı şirkete borcunu ödediğini, bu nedenle aleyhine başlatılan takiptin dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.

Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:

"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."

6100 Sayılı HMK'nın 4. maddesinde ise Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;

" Sulh Hukuk Mahkemeleri, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları görürler '' şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Dava konusu olayda taralar arasındaki ihtilaf davacı ile davalı taraf arasındaki araç kiralama sözleşmesine konu kiralanan aracın kira alacağından kaynaklı olup, dava konusu bonodan dolayı davacının borçlu olup olmadığına ilişkin olsa da, dava konusu bononun taraflar arasındaki araç kiralama sözleşmesine konu kiralanan araçtan dolayı verilen teminat bonosu niteliğinde olduğu açık olup, taraflar arasındaki temel ilişkinin kira ilişkisinden kaynaklanması nedeniyle HMK 4. madde gereğince kira ilişkisinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlığa bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait olup, bu özel düzenleme gereği davaya bakmaya Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 4. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.