İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/268 K.2021/140

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) talebinin yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Talep eden vekili mahkememize verdiği 30/06/2020 tarihli talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin yetkili hamili olduğu talep konusu çeklerin zayi olması nedeniyle öncelikle söz konusu çek hakkında ihtiyati tedbir yolu ile ödeme yasağı konulmasına ve yargılama sonucunda talep konusu iki adet çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Çek sureti, Ticaret Sicil Gazetesi ilanları,... cevabi yazısı, ... Bankası cevabi yazısı, ... kargo cevabi yazısı, İstanbul .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası, Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ve... Esas sayılı dosyaları ve tüm dosya kapsamı.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... soğutma tarafından davalılar ... ve ... aleyhine açılan kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan talebi konu... seri numaralı çekin istirdatı istemine ilişkin olduğu duruşmanın 16/03/2021 tarihine bırakıldığı anlaşılmıştır.

Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... tarafından davalı ... aleyhine açılan talebi konu ... seri numaralı çekin istirdatı istemine ilişkin olduğu duruşmanın 17/02/2021 tarihine bırakıldığı anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, T.T.K.nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çeklerin iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.

TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

TTK nun 762. madde hükmü gereğince dava konusu çek hakkında iptali talebinde bulunulduğu hususunda ticaret sicil gazetesinde üç kez ilan yapılmıştır.

...ve ...bankalarının cevabi yazıları ile iptali istenen çeklerin son ciranta ... tarafından ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Çeki elinde bulunduran ve ibraz eden ... vekili tarafından sunulan 09/12/2020 tarihli dilekçesi ile ibraz ettiği ve elinde bulunan talebe konu çeklere ilişkin talep eden tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizin 05/11/2020 ve 10/12/2020 tarihli ara kararları ile talebe konu çeklerin ibraz edilmiş olması nedeniyle talep eden vekiline talebe konu olan ve ibraz edilen çeklere ilişkin istirdat davası açmak üzere 1 aylık kesin süre verilmiş, talep eden vekilince verilen süre içerisinde Bakırköy ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas ve...Esas sayılı dosyaları ile çeki ibraz eden ...'e yönelik istirdat davası açtığı anlaşılmıştır.

Çek iptali talebi, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali talep eden tarafa, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali talebinin konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise, çek iptali talebinin reddi yönünde hüküm kurulması gerektiği Yargıtay 11. H.D. 2015/10199 Esas-2016/4757 Karar sayılı içtihadında açıkça belirtilmiştir.

Ödeme yasağının devamıyla ilgili olarak; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 31/10/2016 tarih, 2015/11662 Esas, 2016/8538 Karar sayılı içtihadında ise; " Temyize konu çekişmesiz yargı işinde; çeki elinde bulunduran kişi aleyhine süresinde istirdat davası açılmış olmasına rağmen, mahkemece aksi yönde tespite yer verilerek, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilerek hüküm oluşturulmuştur. Bu durumda, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki yaratıldığı gibi, süresinde istirdat davası açıldığına göre, yasa gereği ödeme yasağı kararının kaldırılmaması gerekirken, aksi yönde karar verilmesi de doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir. " görüşüne yer verilmiştir.

Bu kapsamda talep eden tarafından iptali istenen çeklere ilişkin çekleri elinde bulunduran son ciranta tarafından bankaya ibraz edilmiş olması nedeniyle çeklerin zayi olmaması nedeniyle talep edenin süresi içerisinde istirdat davası açtığı ve çek iptali talebinin konusuz kaldığı anlaşıldığından talep hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.