İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/627 K.2023/746

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davası re'sen ele alındı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirket, hamili olduğu ... Bankası ... Şubesi ‘...’ seri numaralı çeki kaybetmesi suretiyle zayi ettiğini, söz konusu çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve bu nedenle çek haksız şekilde tahsil edilmesi ihtimali bulunmadığını, bu ihtimal ve tehlikeye binaen, önlem alınması gerektiğini, müvekkilin ve şirket personelinin bütün çabalarına rağmen ilgili çekin bulunamadığını, söz konusu çeki bulan yahut çalan kimselerin çek üzerine miktar yazmak ve olası tahsilini önlemek adına bankaya çekin ödemeden men talimatı verilmesine ve akabinde çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Bankası'ndan gelen, ... seri nolu çekin banka kayıtlarında tespit edilemediği, ilgili çekin keşidecisi, bağlı olduğu hesap bilgilerinin verilmesi halinde araştırma yapılacağına dair müzekkere cevabı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, Talep, TTK'nın 778/1-ı madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 778/1-ı bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.

TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

Talebin hasımsız çek iptaline ilişkin olması ve tensip zaptında talep eden tarafa verilen kesin süreye rağmen ara kararların yerine getirilmediği anlaşıldığından talebin talep eden tarafın yokluğunda değerlendirilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizin 20/10/2023 tarihli tensip zaptının 9 numaralı bendi ile ile; talep eden vekiline, çekin kaç bedel üzerinden düzenlendiği, çekin keşide tarihinin ve çekin keşidecisinin kim olduğuna ilişkin beyanda bulunmak için iki haftalık kesin süre verilmesine aksi halde mevcut delil durumuna göre karar verileceğinin ihtarına rağmen talep eden vekilince dosyaya herhangi bir bilgi ve beyan sunulmamıştır.

Bu haliyle talep eden tarafın elinde iken kaybolduğunu iddia ettiği çeke ilişkin dosyadaki delillere göre talep edenin yetkili hamil olduğuna ilişkin bir bilgi ve belge bulunmadığı, talep dilekçesi ekinde de talebe konu çekin yetkili hamili olduğuna dair herhangi bir belge sunulmadığı, talep dilekçesinde verilen seri numaraya ilişkin ilgili banka tarafından verilen müzekkere cevabında böyle bir seri numaraya ait bankada çek kaydının bulunmadığının beyan edilmesi birlikte değerlendirildiğinde davacının talebe konu çek üzerinde yetkili hamil olduğunu ispatlayamadığı açıktır.

Yine TTK'nın 762. madde hükmü gereğince talep konusu çek hakkında iptal talebinde bulunulduğu hususunda ticaret sicil gazetesinde birer hafta arayla olmak üzere üç kez ilan yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu haliyle talep eden tarafın kaybolduğunu iddia ettiği çeke ilişkin yukarıda yazılı düzenlemeler kapsamında TTK 762 maddesi gereğince Ticaret Sicili Gazetesinde gerekli ilanlar yaptırılmamış ve ilan süresinin bitimine kadar Mahkememize ve muhatap borçluya çek ibraz olunmamıştır. Bu halde talep eden üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemiş ve çekin iradesi dışında elinden çıktığını ispatlayamamış sayılan tüm bu nedenlerle davanın reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.