İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/17 K.2024/8

Mahkememizde görülmekte olan Hakem Tayini (Mali Müşavirlik Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 08/01/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkili Yeminli Mali Müşavir ... ... ile davalı Şirket arasında 21/11/2022 tarihli “denetim ve tasdik sözleşmesi” düzenlendiğini, karşı tarafın 10/01/2023 tarihli noter onaylı ihtarname ile sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini bildirdiğini, müvekkilinin sözleşme ve ... Yönergesi gereği 30/10/2023 tarihinde ...

YMM Odasına başvurarak; sözleşme gereği borç ve yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirdiğini, karşı tarafın ücret ödememek için sözleşmeyi haksız bir şekilde tek taraflı feshettiğini, uyuşmazlığın hakem kurulu tarafından çözülmesi ve karara bağlanmasını talep ettiğini, kendisinin de SMMM ... l’i Hakem Heyeti Üyesi olarak belirlediğini, ... Odası, karşı tarafa göndermiş olduğu 07/11/2023 tarih ve ... sayılı yazı ile.

“İhtilafın sözleşmenin 7. maddesi usulünce çözümlenmesini teminen YMM ... ... tarafından Hakem Kurulunun oluşturulmasının talep edildiği ve ... ’in Hakem Heyeti üyesi (davacı hakemi) olarak seçildiği, üç kişiden oluşacak Hakem Kuruluna başkanlık etmek üzere YMM Odası tarafından Yeminli Mali Müşavir ... görevlendirildiği, Hakem Kurulunu oluşabilmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 416. maddesine göre taraflarınca da bir hakemin seçilmesi ve iletişim bilgilerinin bildirilmesi,

Hakemin seçilmemesi halinde 416. maddeye göre mahkeme eli ile seçimin sağlanacağı” bildirdiğini, karşı tarafın 11/12/2023 tarihli ve vekilleri aracılığı ile ... YMM Odası’na sunduğu dilekçe ile “hakem kurulu üyesi seçmesi gerektiği halde seçmemiş, bildirmesi gereken hakem kurulu üyesini bildirmemiştir.

Ayrıca “Müvekkilimin seçtiği Hakem Heyeti üyesi ... in tarafsız olma ihtimalinin şüpheli olacağı gerekçesiyle, üyeliğinin reddini, her iki kurul üyesinin de kurul tarafından belirlenmesini” talep ettiğini, bu nedenlerden dolayı; kendilerinin ve karşı tarafın hakem kurulu üyesinin seçiminin Mahkeme eliyle yapılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalı aleyhine açılan mali müşavirlik hizmet sözleşmesinden kaynaklı hakem tayini istemine ilişkindir.

Davacı taraf davalı ile aralarındaki mali müşavirlik hizmet sözleşmesi bulunduğunu, sözleşmenin davalı tarafça tek taraflı feshedildiğini, sözleşmeden kaynaklı ihtilafların sözleşmedeki tahkim şartı nedeniyle hakme heyeti tarafından çözümleneceğini, davalı tarafın hakem seçimi yapmaması ayrıca kendi hakemlerine itiraz etmesi nedeniyle taraf hakemlerinin seçiminin mahkeme tarafından yapılmasına ilişkin karar verilmesi talep edilmiştir.

HMK'nın 115/1 maddesi gereğince Mahkemeler dava şartının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.

Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:

"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."

6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;

" Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.

6100 sayılı HMK'da tahkim yargılamasında görevli mahkeme konusunda 410 ve 439. maddelerde düzenlemeler yer almakta iken 15.03.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7101 sayılı Kanun'un 57. maddesiyle HMK 410. madde, 60. maddesiyle de HMK 439. madde değiştirilmiştir.

Yapılan değişiklikler sonucu HMK'daki son düzenlemelerde; tahkim yargılamasında, mahkeme tarafından yapılacağı belirtilen işlerde görevli ve yetkili mahkemenin, konusuna göre tahkim yeri Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, tahkim yeri belirlenmemiş ise görevli mahkemenin, konusuna göre Asliye Hukuk veya Asliye Ticaret Mahkemesi, yetkili mahkemenin ise davalının Türkiye’deki yerleşim yeri, oturduğu yer veya işyeri mahkemesi olduğu (HMK 410/1), hakem kararına karşı yalnızca iptâl davası açılabileceği, iptâl davasının, tahkim yeri Bölge Adliye Mahkemesinde açılacağı, öncelikle ve ivedilikle görüleceği (HMK 439/1) belirtilmiştir.

(Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 20/09/2018 tarih 2018/4303 Esas, 2018/3354 Karar sayılı içtihatı)

Dava konusu olayda hakem tayini istemi davacı ile davalı taraf arasındaki mali müşavirlik hizmet sözleşmesinden kaynaklı olup, her iki taraf için mutlak veya nispi ticari dava niteliğine haiz olmadığından ve davacı tarafın tacir sıfatı bulunmamasından dolayı davaya bakmaya genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2015/42623 E. 2018/4454 K. Sayılı içtihatıda bu yöndedir.

Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.