İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/19 K.2024/332

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... A.Ş ... Şubesi'ne ait, ... seri nolu, 11.01.2024 keşide tarihli, keşidecisi ...Ltd. Şti, keşide yeri Ladik, 500.000,00-TL bedelli çek, ... A.Ş ... Şubesi'ne ait, ... seri nolu, 18.01.2024 keşide tarihli, keşidecisi ... Ltd.

Şti, keşide yeri ..., 500.000,00-TL bedelli çekleri alacağı için aldığını ve çekleri kaybetmiş yahut çaldırdığını, ancak nerede kaybettiğini ve çeklerin kimler tarafından ele geçirildiğini bilmediğini, tüm bu sebeplerle birlikte ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; ...Bankası T.A.O Bankası, ... Şubesi, Keşide Yeri ..., Keşide Tarihi 11.01.2024, keşidecisi ...Şirketi, 500.000-TL bedelli, ... seri nolu, ... Bankası T.A.O Bankası, ...

Şubesi, Keşide Yeri ..., Keşide Tarihi 18.01.2024, keşidecisi ...Şirketi, 500.000-TL bedelli, ... seri numaralı olan çekler hakkında tedbiren ödenmesinin durdurulmasını ve yapılacak yargılama sonucunda çekin zayi olması sebebiyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

...'dan gelen çeklerin ibraz edilip edilmediğine ilişkin müzekkere cevabı, ...'dan gelen ödeme yasağı konulduğuna ilişkin müzekkere cevabı, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanları ile tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, T.T.K.nun 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 818/1-s bendi yollamasıyla, TTK Madde 757- (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. (2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir.

TTK Madde 759- (1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. (2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK Madde 764- (1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

TTK nun 762. madde hükmü gereğince dava konusu çek hakkında iptali talebinde bulunulduğu hususunda ticaret sicil gazetesinde üç kez ilan yapılmıştır.

Vakıfbank Samsun şubesine yazılan müzekkere cevabında dava konusu çeklerin takas sistemi aracılığıyla ibraz edildiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından dava konusu çekler hakkında menfi tespit davası açıldığının bildirildiği,... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyasının incelemesinde davacı ...Şirket tarafından dava konusu çeklerden kaynaklı olarak borçlu olmadığının tespiti istemine yönelik olarak davalı...aleyhine dava açıldığı anlaşılmıştır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11. H.D. 2015/10199 Esas-2016/4757 Karar sayılı kararı)

Ödeme yasağının devamıyla ilgili olarak; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Esas No: 2015/11662, Karar No: 2016/8538 ve 31/10/2016 tarihli kararında " Temyize konu çekişmesiz yargı işinde; çeki elinde bulunduran kişi aleyhine süresinde istirdat davası açılmış olmasına rağmen, mahkemece aksi yönde tespite yer verilerek, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilerek hüküm oluşturulmuştur. Bu durumda, gerekçe ile hüküm fıkrası arasında çelişki yaratıldığı gibi, süresinde istirdat davası açıldığına göre, yasa gereği ödeme yasağı kararının kaldırılmaması gerekirken, aksi yönde karar verilmesi de doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir. " görüşüne yer verilmiştir.

Davacı tarafından iptali istenen çeklerin takas sistemi aracılığıyla bankaya ibraz edildiği davacı tarafça menfi tespit davasının açıldığı ve davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.