İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/383 K.2025/701

... Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/06/2024 tarih, 2024/... Esas, 2024/... Karar sayılı Yetkisizlik kararı üzerine Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile davalı arasında bir satın alma sözleşmesi yapıldığını ve bu sözleşme ile davalı şirketin müvekkiline sözleşmede yazılı ürünleri 26.500 Usd+Kdv tutarında bedelle bu bedelin yarısı peşin ödenmek koşuluyla ve sipariş tarihinden itibaren 20-28 hafta süre sonunda ürünlerin davalı tarafından müvekkili firmanın adresine teslim edilmesi koşuluyla tedarik etmesi öngörüldüğünü, müvekkili şirketin 19.09.2022 tarihinde sözleşme bedeli olan 26.500.USD nin yarısına tekabül eden 13.250.-Usd karşılığı TL yi Türkiye ... vasıtasıyla davalıya ödediğini, sözleşme konusu ürünler davalı tarafından süresinde müvekkiline teslim edilmediğini,

bunun üzerine müvekkili davalı firmaya banka yolu ile havale ettiği 13.250.-Usd karşılığı Türk lirasının iadesini talep ettiğini ancak davalı ısrarlı taleplere rağmen iadeyi gerçekleştirmediğini, müvekkili şirket ödediği paranın tahsili için davalı firmaya .... İcra Dairesinin 2023/...

Esas numarasında ilamsız icra takibi başlattığını, davalının 08.08.2023 tarihinde icra müdürlüğüne verdiği dilekçe ile müvekkiline böyle bir borcu olmadığı iddiasıyla borca itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, itiraz üzerine arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, yapılan toplantıda arabuluculuk görüşmeleri anlaşmama şeklinde sonuçlandığını, bu sebeplerle; davanın kabulüne, davalı tarafın icra dairesine yaptığı haksız itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, müvekkili lehine alacağın %20'sinden az olmama üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

13.250.-Usd alacağın fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden bankalarca mevduatlara fiilen uygulanan yıllık azami faizi (usd) ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle. Davaya konu olan .... İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazda müvekkili şirketin adresi Bayraklı/...’dir olduğunu, müvekkili şirketin adresinin bağlı bulunduğu ... mahkemeleri ve icra müdürlükleri yetkili olduğunu, bu sebeple; yetki itirazında bulunduklarını, davanın ...

Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerektiğini, müvekkili şirketin davacıya, davaya esas teşkil eden icra dosyası sebebiyle borcu bulunmadığını, bu sebeple borcu kabul etmediklerini, müvekkili şirketin, ... makineler tasarlayıp üreten bir firma olduğunu, makinelerde müşteri taleplerine göre revizyonlar yaparak müşterinin en iyi performansı almasını amaçladığını, müvekkili şirketin bu işlemleri yapmasındaki neden, makinenin ilerleyen zamanlarda bozulmasını önlemek, iş kaybını engellemek ve müşteri memnuniyetini sağlamak olduğunu,

müvekkili şirket ile davacı şirket arasında alıverişe konu makine ile ilgili olarak sipariş alındıktan sonra davacı şirket ziyaret edildiğini ve uygun bir altyapının olmadığını, ayrıca operatör bulunmadığı tespit edildiğini, bunun üzerine davacı firmaya daha sağlam bir makine yapılması gerektiğini çünkü mevcut makinenin kullanılması durumunda bozulma riski olabileceği belirtildiğini ve maliyetin bir kısmının müvekkili şirket tarafından karşılanacağı kararlaştırıldığını, projede yapılacak revizyonların zaman alacağı özellikle belirtilmiş olduğunu, makinenin en kısa sürede teslim edileceği taahhüt edildiğini,

bu konuda davacı şirket tarafından herhangi bir itiraz gelmediğini, söz konusu proje imalat aşamasına geçtiğinde, sözleşmede belirtilen ... motorların yetersiz kaldığını ve bunların fiyat farkı oluşturacağı belirtildiğini, maliyet artışının bir kısmı talep edildiğini ayrıca, taraflara arasındaki projede konuşulmayan talaş konveyörü sistemi makineye eklendiğini ve bu nedenle yeniden bir revizyon yapıldığını, proje tamamlandığında, davacı firmaya numuneleri göndermesi gerektiği belirtildiğini ancak davacı firmadan herhangi bir numune gelmediğini ve yazışmalarda cevap bile verilmediğini, davacı firmanın,

makinenin tamamını ödemeyerek müvekkili şirketin mali açıdan zor durumda bıraktığını ve makinenin kalan kısmını finanse etmesine neden olduğunu, müvekkili şirket ile davacı şirket arasında satım sözleşmesinde tarafların bilgisi dahilinde değişiklikler ve eklemeler yapıldığını, davacı şirketin bu konuda kendisine düşen edimi yerine getirmediğini, alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında da bulunduklarını, bu sebeplerle;

davacının haksız davasının öncelikle mahkemenin yetkisiz olması sebebiyle reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davacının haksız davasının esastan reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı yanın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, ...'ndan gelen 19/09/2022 tarihli arası ekstreleri gösterir müzekkere cevabı, proforma teklif örneği, satın alma sözleşmesi örneği, avans ödemesi makbuzu örneği, taraflara ait ticari defter kayıtları, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, .... İcra Müdürlüğünün 2023/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında bulunan ticari alım-satım sözleşmesine istinaden davalıya ödenen bedel karşılığı malın teslim edilmediğini, teslim edilmeyen ürünler için gönderilen bedel nedeniyle davalıdan alacaklı durumu geldiklerini bu nedenle başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı ile gerçekleştirdikleri satım sözleşmesi sonrasında malın teslimi için davacı tarafın gerekli revizyonları yapmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 18/09/2023 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 13.250,00-USD borcun ödenmesi amacıyla 31/07/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrine dava borçlunun itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu açıklamalar ışığında davacı ve davalının sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, davacının ve davalının ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için bilirkişi raporu alınmıştır.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Talimat sayılı dosyasında Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 26/02/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre. "Davalı ... ...'na ait 2022-2023 yılları yevmiye,kebir ve envanter defterlerinin YTTK 64 ve VUK 221. maddeye göre açılış tasdiklerinin, YTTK 64.maddeye göre kapanış tasdiki zorunlu olan 2022-2023 yılları yevmiye defterlerinin kapanış tasdikinin yasal süresinde yapıldığı tespit edilmiştir.

Davalıya ait tutulması gereken tüm defterlerin, usulüne uygun tutulmuş olduğu, defterlerin açılış ve kapanış onaylarının yaptırılmış bulunduğu , HMK m. 222/1l'deki şartların gerçekleşmesi ile birlikte sahibi lehine delil teşkil edebileceği düşünülmekle birlikte nihai takdir Sayın Mahkemenindir.

Davalı ... ...'na ait 2022 yılı defterlerinin incelenmesinde, davacı ...'e ilişkin işlemlerin “340 Alınan Sipariş Avansları Hesabında 340 00 007 cari kod ile izlendiği, 19.09.2022 tarihinde davacının davalıya banka havalesi yoluyla yaptığı 241.778,05 TL ödemenin davalının alacağı olarak kaydedildiği, Davalı ... ...'na ait yasal defterlerde 2022 ve 2023 yıllarında davacıya ilişkin başkaca bir işlem kaydı olmadığı, takip ve dava tarihinde davacı ...'in davalı ... ...'ndan 241.778,05 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından 05/03/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre.

"Dava konusu, davacı şirket, 19.09.2022 tarihinde taraflar arasında yapılan sözleşme kapsamında bedeli 26.000 USD olarak belirlenen ürünler için sözleşme gereği ödemesi gereken tutarın yarısına tekabül eden 13.250 USD karşılığı 241.778,05 TL'yi Türkiye ... aracılığıyla davalıya havale ettiğini ancak, davalı tarafın sözleşme konusu ürünleri süresi içinde teslim etmediği ileri sürülmekte olmakla davacı, sözleşmeye aykırılık nedeniyle ödediği 13.250 USD alacağının davalı yandan tahsili amacıyla yürüttüğü takibe yapılan itirazın iptali talebinden ibaret olduğu, Davacı defterlerini, 6102 sayılı TTK.m.64/3, VUK.

M 182 uyarınca tutulması zorunlu olan 2022, 2023 yılında E-Defter uygulamasına geçmiş olduğu, E-Defter uygulamasında yalnız Envanter Defterinin noter tasdikine tabi olduğu, davacının 2022, 2023 yılları Envanter defterinin açılış tasdikini yasal süresi içerisinde yaptırmış olduğu, bu itibarla HMK 222 md. ve 6102 sayılı TTK 64/3 md. gereğince mevcut haliyle davacının 2022, 2023 yılları ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, Davacının incelenen ticari defterlerinde.

19.09.2022 tarihinde davacının davalıya banka havalesi yoluyla yaptığı 13.250,00 USD karşılığı 241.778,05 TL ödemenin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, iş bu yapılan ödemeden kaynaklı davacının takip tarihi (31.07.2023) itibariyle davalıdan 159 no.lu Verilen Sipariş Avansları hesabında 241.778,05 TL (13.250,00 USD) alacaklı olduğu tespit edildiği, Davalı ticari defterleri talimat yoluyla inceletilmiş olup, dava dosyasına S.M.Mali Müşavir ... tarafından düzenlenen 26.02.2025 tarihli Bilirkişi Raporu İbraz edildiği, Dosyaya sunulu Bilirkişi Raporunda.

Davalı“ ... ...'na ait 2022 yılı defterlerinin incelenmesinde , davacı ...'e ilişkin işlemlerin “340 Alınan Sipariş Avansları Hesabı”nda 340 00 007 cari kod ile izlendiği, 19.09.2022 tarihinde davacının davalıya banka havalesi yoluyla yaptığı 241.778,05 TL ödemenin davalının alacağı olarak kaydedildiği, Davalı ... ...'na ait yasal defterlerde 2022 ve 2023 yıllarında davacıya ilişkin başkaca bir işlem kaydı olmadığı, takip ve dava tarihinde davacı ...'in davalı ... ...'ndan 241.778,05 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir...” dendiği,

Rapor içeriğinde yapılan açıklamalar doğrultusunda, davacı şirket ile davalı şirket arasında bir satın alma sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşme kapsamında, davalı şirketin, davacı şirkete sözleşmede belirtilen ürünleri 26.500 USD * KDV bedel karşılığında tedarik etmesi kararlaştırılmış, sözleşme hükümlerine göre, bedelin yarısının peşin olarak ödenmesi, kalan kısmının ise teslimat öncesinde tamamlanması öngörüldüğü, ayrıca, sipariş tarihinden itibaren 20-28 hafta içerisinde ürünlerin davalı şirket tarafından davacı şirketin adresine teslim edilmesi yükümlülüğü bulunduğu,

dosya içerisinde sözleşme konu ürünlerin davalı tarafından davacıya teslim edildiği ile somut bir belge ve verinin yer almadığı, Davalı şirket, davaya konu makine sipariş edildikten sonra davacı şirketin üretim alanının ziyaret edildiğini, bu ziyaret sırasında uygun altyapının bulunmadığının ve operatör eksikliğinin tespit edildiğini ileri sürmekte, bu doğrultuda, mevcut makinenin yetersiz kalabileceği belirtilerek daha sağlam bir makinenin tasarlanmasını gerekliliği ifade edilmiş, bu tasarım için yapılan maliyet artışının bir kısmının davacı şirket tarafından karşılandığı savunulduğu,

Davalı, revizyon sürecinin zaman alacağı hususunun baştan davacıya bildirildiğini ve en kısa sürede teslimat taahhüdü verildiğini, ancak davacı şirketin bu sürece ilişkin herhangi bir itirazda bulunmadığını iddia ettiği, ayrıca, imalat aşamasında sözleşmede belirtilen ... motorlarının yetersiz kaldığının tespit edildiği ve bu nedenle ek maliyet oluştuğu, davacıya fiyat farkı bildirilerek bu artışın bir kısmının talep edildiği belirtilmekle bu süreçte, taraflar arasında yapılan WhatsApp yazışmaları ve e-posta görüşmeleri dilekçe ekinde sunulmuş, buna ek olarak,

taraflar arasında başlangıçta konuşulmayan talaş konveyörü sisteminin de makineye entegre edildiği ve bu sebeple yeniden revizyon yapıldığı ileri sürülmekle, davalı taraf, bu değişikliğin projeye zaman kaybı olarak yansıdığı görüşünün ortaya çıktığını belirtildiği, ancak, davalı şirketin ileri sürdüğü bu iddiaların teknik olarak yerinde olup olmadığı uzmanlık alanıma girmediğinden, bu hususta herhangi bir inceleme yapılamadığı,

Gerek davacının ticari defter kayıtlarında gerekse talimatla incelenen davalı ticari defterlerinde 19.09.2022 tarihinde davacının davalıya banka havalesi yoluyla yaptığı 13.250,00 USD karşılığı 241.778,05 TL ödemenin taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, iş bu yapılan ödemeden kaynaklı davacının takip tarihi (31.07.2023) itibariyle davalıdan 241.778,05 TL (13.250,00 USD) alacaklı olduğu," şeklinde rapor düzenlenmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Talimat sayılı dosyasında Mali Müşavir Bilirkişi ... ve Makine Mühendisi Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 26/05/2025 tarihli bilirkişi heyet ek raporuna göre. "Mahkemenizce davaya konu makine üzerinde yerinde inceleme yetkisi ile Davalı taraf adresi olan :... ... İthalat İhracat San ve Tic. Ltd. Şti. ( Vergi No/Mersis No: ...) ... Caddesi, No:41 ... ..., 8. KAT, ... 07.05.2025 tarihinde gidildi.

Verilen adreste davalı şirkete ait büro olmadığı kat görevlisine ilgili şirket sorulduğunda şirket sorumlusu olarak bilinen kişi ... Beyle kendi telefonu ile görüştürdü. Telefondaki şahıs şirket yetkilisi olduğunu belirtti. Bende ona mahkemenizce tarafıma yerinde inceleme yetkisi verildiğini ve makinaları görmem gerektiğini bildirdim. ... bey bunun mümkün olmadığını makinaların videolarını bana göndereceğini belirtti. Hiçbir belge tarafıma gönderilmedi.

Ertesi gün Uyap dosyalarından aldığım aralarındaki yapılan sözleşmede yazılı olan Şirket Atölyesi adresi olan ... Sanayi Bölgesi ... Mahallesi 10004 sokak No:8/5 Menemen adresine gittim. 100004 sokakta No:8/5 diye bir adres olmadığı görüldü. Davaya konu makine üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilerek denetime elverişli ayrıntılı ve gerekçeli rapor yazabilmem için gerekli atölye ve Makinalar bulunmadığı sebebi ile istenilen rapor yazılamamıştır.

Mali yönden düzenlenen kök raporda da belirtildiği üzere, Davalı ... ...'na ait yasal defterlerde takip ve dava tarihinde davacı ... ...'ndan 241.778,05 TL alacaklı görünmektedir." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2023/...

Esas sayılı dosyasında genel haciz yolu ile icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun takibe yasal süresi içerisnde itiraz etmesi üzerine takibin durduğu, davacı alacaklı tarafından itirazın iptali davasının ikame edildiği, takibin ve davanın konusunun taraflar arasında imzalanan satım sözleşmesine istinaden davalı tarafından teslim edilmeyen mallar nedeniyle davacının ödemiş olduğu peşinatın iadesine ilişkin olduğu, davalı tarafın Mahkemenin yetkisine ilişkin yaptığı itiraz yönünden yapılan yargılamada taraflar arasındaki sözleşmede yetki sözleşmesi de yapıldığı ve İstanbul Mahkemelerinin yetkili kılındığı,

HMK'nın 17.maddesi gereğince tarafların tacir olması nedeniyle yetki sözleşmesi geçerli ve Mahkememiz yetkili olduğundan davalı tarafın yetki itirazının reddine karar verilmiş, dosya kapsamında davaya ve takibe konu sözleşme ile tarafların ticari defterleri celp edilerek davacı tarafın davalı taraftan alacağı olup olmadığına dair alınan bilirkişi raporlarında davacı ve davalı tarafın defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil olma vasfının bulunduğu,

davacının incelenen ticari defterlerinde 19.09.2022 tarihinde davacının davalıya banka havalesi yoluyla yaptığı 13.250,00 USD karşılığı 241.778,05 TL ödemenin davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı ... ...'na ait 2022 yılı defterlerinin incelenmesinde, davacı ...'e ilişkin işlemlerin “340 Alınan Sipariş Avansları Hesabında 340 00 007 cari kod ile izlendiği, 19.09.2022 tarihinde davacının davalıya banka havalesi yoluyla yaptığı 241.778,05 TL ödemenin davalının alacağı olarak kaydedildiği, Davalı ... ...'na ait yasal defterlerde 2022 ve 2023 yıllarında davacıya ilişkin başkaca bir işlem kaydı olmadığı,

davacı şirket ile davalı şirket arasında akdedilen satın alma sözleşmesinde davalı şirketin, davacı şirkete sözleşmede belirtilen ürünleri 26.500 USD

+ KDV bedel karşılığında tedarik etmesi kararlaştırıldığı, sözleşme hükümlerine göre, bedelin yarısının peşin olarak ödenmesi, kalan

kısmının ise teslimat öncesinde tamamlanması hususunun öngörüldüğü, ayrıca sipariş tarihinden itibaren

20-28 hafta içerisinde ürünlerin davalı şirket tarafından davacı şirketin adresine teslim edilmesi

yükümlülüğü bulunduğu, dosya içerisinde sözleşme konu ürünlerin davalı tarafından davacıya

teslim edildiği ile somut bir belge ve verinin yer almadığı,

davalı şirket tarafından teslimata ilişkin ek edimlerin gerektiği ve buna istinaden ayrıca ödemeler yapılması gerektiğini iddia ederek teslimatın davacının yapması gereken ödemeleri ve edimleri yerine getirmediğinden yapılamadığına dair itiraz da bulunduğu, bu hususta bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilerek davalının iddiaları doğrultusunda sözleşme konusu makinelerin teslimine ilişkin ek edim yükümlülüğü gerekip gerekmediği ve teslimat için yapılması gereken varsa ek edimlere dair ifanın süresine ilişkin alınan ek raporda bilirkişilerin davalı şirkette sözleşmeye konu mallar üzerinde inceleme yapamadığını belirttiği, davacının sözleşme kapsamında satın alınan mala ilişkin ödeme yükümlü olduğu peşinatı ödediği, davalının ise sipariş tarihinden itibaren

20-28 hafta içerisinde ürünleri davacı şirketin adresine teslim etme

yükümlülüğünü yerine getirmediği gibi makinelerin teslim edilmemesine dair yapılması gereken ek edim ve yükümlülüklere ilişkin iddiasını ispatlayamadığı, bu haliyle davacının sözleşme kapsamında ödediği peşinatın iadesinde haklı olduğu görülmekle davanın kabulü ile davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/...

Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 13.250,00 USD asıl alacağa yönelik yapılan yapılan itirazın iptaline, takibin takip tarihinden itibaren fiili ödeme tarihindeki TC Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden 3095 Sayılı Kanunun 4.a maddesi uyarınca devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte devamına karar verilmiş, alacak belirli ve likit olduğundan davalı aleyhine alacağın takip tarihindeki kur üzerinden TL'ye çevrilmesi ile belirlenen miktarın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır