İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/384 K.2025/949

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/384

KARAR NO : 2025/949

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 30/05/2024

KARAR TARİHİ : 11/11/2025

Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle;“…..Kaza Tespit Tutanağı ile sabit olduğu üzere; müvekkile ait---- plakalı araca; ----- plakalı aracı olay anında sevk ve idare eden davalı sürücü ----- ile ----- plakalı aracı olay anında sevk ve idare eden diğer davalı sürücü ------ kazanın gerçekleşmesine sebebiyet vermeleri nedeniyle olayda asli kusurlu olan taraflar olup, müvekkilin bu kazada hiçbir kusuru bulunmadığını, meydana gelen kaza sebebiyle müvekkilin maliki bulunduğu araç onarılamayacak derecede ağır hasara uğramış olduğunu,

nitekim müvekkilin aracı gerek motor parçalarının bulunduğu ön kısımdan gerek arka kısımdan ağır darbe almış ve onarımı tamamıyla mümkün olmayacak şekilde hasara uğramış olduğunu, çarpma sonucu müvekkile ait---- plakalı ---- model ----- marka araçta söz konusu kaza nedeni ile büyük çaplı hasar meydana gelmiş ve araç pert olmuş olduğunu, bunun üzerine,

davacı müvekkil adına davalı ---- maliki olduğu ---- plakalı aracın ----- poliçe numarası, 04/03/2023 - 04/03/2024 Vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının bulunduğu davalı -----ve davalı -----maliki olduğu ---- plakalı aracın------ poliçe numarası, 21/06/2022 - 21/06/2023 Vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasının bulunduğu davalı ------zararın tazmini adına başvuru yapılmıştır.

(EK-3: Başvuru Dilekçesi ve Ekleri) Ancak davalı sigorta şirketleri tarafından söz konusu başvuruya menfi ya da müspet herhangi bir cevap verilmemiş olduğu … bu vs. nedenler ile fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL maddi tazminatın sigorta şirketleri yönünden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte, davalı ------yönünden 19.06.2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsili…” talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinden özetle; “….müvekkilin sigortalısı kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, poliçe teminat limitinin 120.000,00 TL olduğunu, dava konusu kaza kapsamında 05.01.2024 tarihinde------ plaka sayılı araç için 29.250,00 TL, Değer Kaybı, 05.01.2024 tarihinde 1.139,55 dava/ icra sonucu ek tazminat, ---- 21.11.2023 tarihinde 18.057,19 TL ------ plaka sayılı araç için rucuen tazminat ödemesi,

ve 14.12.2023 tarihinde 5.876,49 TL ek rucen ödeme yapılmış olduğunu, sigortalı racın en fazla % 75 kusurunun olabileceğini, ayrıca hiç kusurunun da olamayabileceği, karşı taraf tarafından alınmış olan tespit raporundaki rakamların fahiş olduğunu, iskonto, amortisman uygulanmamış olduğunu,…avans faizine itiraz ettiklerini,….bu vs. nedenler ile davanın reddedilmesi….”arz ve talep edilmiştir.

Davalılar ------ vekili tarafından verilen cevap dilekçesinden özetle; “….öncelikle illiyet bağının tespit edilmesi gerektiğini,------ plaka sayılı aracın asli kusurlu olduğunu, gerçekleşen olay ile müvekkili arasında illiyet bağının bulunmadığını,.. ------ davaya dahil edilmesi, ihtiyati tedbir talebi ile davanın esastan reddedilmesi… “arz ve talep edilmiştir.

Davalı ----- tarafından verilen cevap dilekçesinden özetle; “…öncelikle ticari araç olarak aracını sağ şeride çekerek yolcu indirme hakkının bulunduğunu, nitekim kazanın aracını yolcu indirmek için sağa çektiği esnada hızla gelen ----- plaka sayılı araç sürücünün kazaya sebebiyet vermiş olduğunu, aracın hızının 70 km/ s olması gereken yerde 180-200 km hız ile meydana gelmiş olduğunu, bu nedenle ---- plaka sayılı araçta ciddi hasar meydana gelmiş olduğunu ,sürücü ------ makas atması nedeni ile kazanın meydana gelmiş olduğunu, şahsının KTK kapsamında kusurunun bulunmadığını, ayrıca -----plaka sayılı aracın içinde kamera bulunduğunu,

bu kayıtların ----- bulunduğunu, ayrıca ---- dış güvenlik kameralarının da talep edilmesi gerektiğini…. “ arz ve talep etmiştir.

DELİLLER

Dava konusu araçlara ait trafik tescil ve ruhsat bilgileri, kaza krokisi, hasar dosyası, poliçe, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. 28.11.2024 tarihli ara karar ile dosyanın makine mühendislerinden oluşan kusur ve hasar konusunda uzman bilirkişi heyetine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 07.03.2025 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.

Bilirkişi raporunda özetle.

Dava konusu olayın Karayolları Trafik Kanunu Kapsamında maddi hasarlı, trafik kazası olduğu, meydana gelen olayda kaçınılmazlık faktörünün etkisinin olmadığı, önlenebilir/öngörülebilir bir kaza niteliğinde olduğu, Dava konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğu, Dava konusu araçta Yargıtay içtihatları gereği orijinal parça kullanımı ile ( İskontosuz ) KDVve işçilik dahil 491.249,35 TL hasar meydana gelmiş olduğu, » Dava konusu aracın kaza tarihi itibariyle 21 ( yirmibir) yıllık araç olduğu, bu kapsamda gerek Gelir İdaresi Başkanlığı, gerekse ------ veri havuzunun bulunmadığı,

bu nedenle dava konusu aracın yapılan inceleme ve araştırma neticesinde gerek internet siteleri, gerek tamir atölyeleri/ servisleri gerekse galerilerden yapılan araştırmalarda, pandeminin ve ekonomik dalgalanmaların araç 2. El piyasalarda yukarıya doğru iveme ile yaratmış olduğu artışın dikkate alınması ile kaza tarihi itibariyle geçmiş hasar kayıtlarının birlikte dikkate alınması ile 2. El piyasa rayiç değerinin yaklaşık 655.000,00 TL civarında olduğu tespitinin yapıldığı,

Dava konusu araç onarımının kaza tarihi itibariyle 2. El rayiç değeri dikkate alındığında EKONOMİK OLMADIĞI, ve PERT TOTAL olarak değerlendirilmesi gerektiği, Dava konusu aracın onarım maliyetinin araç piyasa rayiç değerinin %50 sini geçmiş olduğu, Bu kapsamda dava konusu araçtaki GERÇEK ZARARIN 655.000,00 TL — 296.857,14 TL — 358.142,86 TL olduğu, Dava konusu kaza kapsamında; ------ plaka no.lu aracın sürücüsü davalı ----, kazanın meydana gelişinde % 75 oranında KUSURLU olduğu, ---- plaka nolu aracın sürücüsü davalı ----, kazanın meydana gelişinde % 25 oranında KUSURLU olduğu,

Davacıya ait ------ plaka nolu aracın sürücüsü kazanın meydana gelişinde KUSURSUZ olduğu, --- ve ----- plaka no-lu araçların dava dışı sürücüleri, kazanın meydana gelişinde KUSURSUZ olduğu, SİGORTACILIK HÜKÜMLERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRME: --- plaka sayılı aracın sürücüsü davalı ------ kazanın meydana gelmesinde %25 oranında, ------ plaka sayılı aracın sürücüsü davalı --- kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olması sebebiyle, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve bağlı yönetmelikler gereği,

davacı ---- mülkiyetinde bulunan ---- plaka sayılı araçta kaza sonucunda gerçekleşen zarardan sürücülerin kusurları nispetinde ----- plaka sayılı aracın işleteni ve maliki sıfatı ile davalı ---- ile ----- plaka sayılı aracın işleteni ve maliki sıfatı ile davalı ----- müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, görüş ve kanaatine varıldığı,

Gerçekleşen zararının, ----- plaka sayılı aracın maliki, davalı ----- hukuki sorumluluklarının teminat altına alınması maksadıyla davalı ------sigortacı sıfatı ile 21.06.2022 başlangıç 21.06.2023 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde düzenlediği ---- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ve davalı ------ sigortacı sıfatı ile 21.06.2022 başlangıç 21.06.2023 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde düzenlediği------numaralı İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ve davalı ------ hukuki sorumluluklarının teminat altına alınması maksadıyla davalı ------ sigortacı sıfatı ile 04.03.2023 başlangıç 04.03.2024

bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde düzenlediği ------ numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi hükümleri gereğince, poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamında olduğu.

Dava konusu kaza tarihinde; ----- plaka sayılı araç için 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumlulukların teminat altına alınması maksadıyla davalı ----- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin Maddi Tazminat Teminat limitinin araç başına 120.000,00-TL olduğu-----numaralı Akkasko-Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesine ek olarak verilen İhtiyari Mali Sorumluluk Tazminat Teminat limitinin Maddi Bedeni Ayrımsız yıllık SINIRSIZ olduğu, sigorta şirketlerinin poliçe teminat limitlerine kadar gerçekleşen toplam tazminat tutarından sorumlu olduğu,

her iki poliçenin toplam Maddi Tazminat Teminat limitinin SINIRSIZ olduğu; ------ plaka sayılı araç için 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumlulukların teminat altına alınması maksadıyla davalı ----- tarafından tanzim edilen ------ numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinin Maddi Tazminat Teminat limitinin araç başına 120.000,00-TL olduğu şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:

Dava, trafik kazasından kazasından kaynaklı olarak pert tazminatı istemine ilişkindir.

Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı giderme yükümlülüğünden kaynaklanır. Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir. Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur. ------ Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz. Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.

Araçta meydana gelen hasar bedeli gibi bu hasardan kaynaklanan değer kaybı zararı da ZMSS teminatı kapsamındadır.Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gözetildiğinde;

----- plakalı araç bakımından davalı ---- sürücü, davalı --- işleten, davalı .------ sigortalısına ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, ---- araç bakımından davalı ----- sürücü, davalı ... ----- işleten, davalı ------sigortalısına ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği,

davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.Davacı yanca dava dilekçesinde müştereken ve müteselsil sorumluluğa dayanılmıştır. ---- araç bakımından davalı ----- sigortalısına ait aracın kasko sigortacısı olup İMM yönünden sınırız limiti bulunduğu anlaşılmış ise de dava dilekçesinde İMM bakımından talepte bulunulmadığı ve sıralı sorumluluk hükümlerine dayanılmadığı anlaşıldığından bu hususta mahkememizce değerlendirme yapılmamıştır.Somut olayda.

19.06.2023 tarihinde saat 23:49 sıralarında ---- ili ----- ilçesi içinde davalı sürücü---- sevk ve idaresindeki ---plakalı aracın ---- Yolu ---- İstikametine seyir halindeyken --- -- mevkiine geldiği esnada ----- istikametine dönmek için ----- ayrımında yolcu indirmek için yolun en sağ şeridine yanaşmak istediği anda aracının sağ ön çamurluk ve lastik kısımlarıyla, ----- sahil yolu ---- istikametinde seyir halinde olan davalı sürücü ------nek sevk ve idaresindeki ------plakalı aracının sol ön kısımlarıyla çarpışması,

çarpışmanın etkisiyle---- plakalı araç savrularak ön kısımlarıyla yolun sağında park halinde bulunan davacıya ait---- plakalı aracın arka kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisiyle--- plakalı araç ön kısımlarıyla önünde park halinde olan ----- plakalı aracın arka kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisiyle---- plakalı araç ön kısımlarıyla önünde park halinde olan ------ plakalı aracın arka kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisiyle----plakalı araç önünde park halinde olan----- plakalı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı zincirleme trafik kazası geldiği,

davalı sürücülerin trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uyması gerektiği, davalı ----- kazanın meydana gelmesinde dikkatsiz ve özensiz davranmak suretiyle şerit değiştirmesi ve gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü aykırı davranması suretiyle kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olduğu,

davalı ------kazanın meydana gelmesinde aracının teknik özellikleri, yol, görüş ve hava durumu vb. etkenleri birlikte değerlendirerek trafik güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde müteyakkız ve kurallarına uygun olacak şekilde kullanması gerekirken yapması gerekirken, gerekli dikkat ve özen yükümlülüğünü aykırı şekilde davranması suretiyle kazanın meydana gelmesinde %25 oranında kusurlu olduğu, davacının park halindeki aracının kusurunun bulunmadığı, meydana gelen trafik kazası sonucu araçta meydana hasarın

kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu, tamirin ekonomik olmadığından aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinde sovtaj değerinin mahsubu ile gerek zarar miktarının hesaplanması gerektiği, perte ayrılması durumunda davacının davacının aracının ağır hasar olması nedeniyle pert total işlemine tabi tutularak davacının zararının 358.142,86 TL olduğunun bilirkişi raporunda tespit edildiği,

trafik kazası sonucu davacı aracına zarar verilmiş olduğundan davalıların, davacının bu kaza nedeniyle oluşan gerçek zararını gidermekle yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.Davalı ----- tarafından kaza tespit tutanağındaki kazaya ilişkin oluşumun farklı olduğu, krokiyi kabul etmediğini savunmuş , kamera kayıtlarının celbini talep etmiş ise de kaza tespit tutanağı aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli belge olduğu, varsa da mahkememizce kamera kayıtlarına ulaşılamadığı, davalı yanca kazanın oluşumuna dair aksi durumun varlığı ispatlanamadığından savunmalarına itibar edilmemiştir.

6098 sayılı TBK’nun 61’inci maddesinde; “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.”, 163 üncü maddesinde ise “Alacaklı, borcun tamamının veya bir kısmının ifasını, dilerse borçluların hepsinden, dilerse yalnız birinden isteyebilir. Borçluların sorumluluğu, borcun tamamı ödeninceye kadar devam eder.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Yasal düzenlemeler gereğince zarar gören davacı, zararının tümünü müteselsil sorumlulardan biri aleyhine açacağı bir dava ile isteyebileceği gibi, sorumluların hepsi aleyhine açacağı tek bir dava ile de talep edebilir.

2918 sayılı Kanun'un 88 inci maddesinin birinci fıkrasında bir motorlu aracın katıldığı kazada üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa bunların müteselsil olarak sorumlu tutulacağı düzenlemesine yer verilmiş olup, trafik kazasında zarara uğrayan kişiye karşı kazaya kusuruyla karışan tüm araç ilgililerinin zararın tamamından müteselsil sorumlu olması ilkesi benimsenmiştir. Anılan müteselsil sorumluluk, kanundan doğan bir müteselsil sorumluluk olup ancak hak sahibinin talebi halinde zarar sorumlularının kusur oranlarına göre sorumlulukları gündeme gelebilecektir. Somut olayda tüm davalılara karşı müştereken ve müteselsil husumet yöneltilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu trafik kazası 19/06/2023 tarihinde meydana gelmiş olup, 30/05/20245 tarihinde davanın belirsiz alacak olarak açıldığı, 2 yıllık zamanaşımı süresinin davanın açıldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketlerinin zamanaşımı defi yerinde görülmemiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile, 358.142,86 TL maddi tazminatın davalı ------ bakımından temerrüt tarihi 16.03.2024 tarihinden itibaren, davalı ----- bakımından temerrüt tarihi 15.03.2024 tarihinden itibaren diğer davalılar -----Şirketi ile ------- bakımından kaza tarihi olan 19.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, ( davalı-------bakımından poliçe limiti 120.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydı ile ), ( davalı------bakımından poliçe limiti 120.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydı ile )

2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 24.464,73 TL harçtan, peşin yatırılan 427,60 TL harç ile tamamlama harcı olarak alınan 5.946,00 TL'nin düşümü ile geri kalan 18.091,13 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye İRAD KAYDINA, ( Davalı ---- Bakımından 8.197,20 TL ile sınırlı olmak kaydı ile, Davalı ------- Bakımından 8.197,20 TL ile sınırlı olmak kaydı ile)

3-Davacı tarafından yapılan 427,60 TLpeşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 5.946,00 TL ıslah harcı 18.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 2.313,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 27.114,70 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 57.302,86 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, ( Davalı---- Bakımından 45.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydı ile, Davalı ---- Bakımından 45.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydı ile)

5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,

6-3.800,00 TL Arabulucu ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,

7-Davalı ------ tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, talep halinde davalıya İADESİNE,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekili, davalı ----- ve davalılar vekilinin yüzüne karşı davalı sigorta şirketleri ve diğer davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.