İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/558 K.2024/761

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 26/09/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle. Tarafların, 24.12.1987 tarihinde ... Dış Ticaret Anonim Şirketi’ni 5.000.000 TL esas sermayeli ve payları eşit olacak şekilde bir aile şirketi olarak kurduklarını, şirket esas sermayesi her biri 10.000 TL kıymetinde 500 adet nama yazılı paya ayrıldığını, şirket esas sermayesi içerisinde ..., ... 240 adet, eşinin 5 adet nama yazılı toplam 2.450.000 TL, ... ...

240 ve eşinin 5 adet nama yazılı toplam 2.450.000 TL tutarında eşit sermaye payları bulunduğunu, on hisse karşılığı toplam 100.000 TL tutarındaki pay ise kurucuların babaları Gani ...’a ait olduğunu, şirketin son olarak ticaret unvanını, 14.3.1997 tarihinde ...

Ticaret Anonim Şirketi olarak değiştirdiğini, şirkette 2023 yılı olağan genel kurul toplantısı yapılan erteleme sonrası, 26.06.2024 tarihinde yapıldığını ve bu toplantıya müvekkili vekili aracılığıyla katıdığını, vekilin gündem maddeleri ile toplantı hakkında muhalefet şerhlerini yazılı olarak divan başkanlığına sunduğunu, ayrıca sözlü beyan ve itirazlarının bir kısmını tutanağa yazdırdığını, müvekkilinin pay sahipliğinden kaynaklı vazgeçilmez nitelikteki haklarından biri olan bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamındaki talepleri hukuka aykırı bir şekilde ve gerekçesiz olarak reddedildiğini,

yasadan kaynaklı pay sahipliği hakları adeta gasp edildiğini, müvekkili temsilcisi tarafından gündeme alılması talep edilen bilgi alma ve inceleme talebi ile sonrasında TTK m. TTK m. 438 uyarınca talep edilen Özel denetçi talebi, gündeme alınmadığını, zimni olarak reddedildiğini, bu nedenlerden dolayı.

26.06.2024 tarihli genel kurul toplantısında kanuna ve dürüstlük kuralına aykırı olarak gündeme alınmayarak reddedilen özel denetim haklarının belirttikleri konuları kapsayacak şekilde alanında uzman özel denetçi atanarak sağlanmasına karar verilmesini, özel denetçinin elde ettiği bilgileri taraflarına mahkeme marifetiyle sunmasının sağlanmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ile ücret-i vekâletin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan 04/11/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkil Şirketin 24/12/1987 tarihinde kurulduğunu, şirketin sermayesi 4.000.000,00 TL olup bu sermaye her biri 25 TL olan 160.000 adet hisseye ayrıldığını, şirketin 31.05.2021 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında her üç pay sahibi de asaleten yer aldığını ve alınan 7 no.lu karar ile 3 yıl süre ile Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev yapmak üzere ...'ın seçilmesine ve münferiden şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğuna dair oy birliği ile karar alındığını,

görev süresinin dolmasıyla birlikte şirketin 26.06.2024 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısında her üç pay sahibi de yer aldığını ve alınan 2 no.lu karar ile 3 yıl süre ile Yönetim Kurulu Başkanı olarak görev yapmak üzere ... ...'ın seçilmesine ve münferiden şirketi temsil ve ilzama yetkili olduğuna dair oy çokluğu ile karar alındığını, 03.05.2024 tarihinde yapılan 2023 yılı olağan genel kurul toplantısı öncesindeki tüm genel kurul toplantılarına davacı taraf asaleten katıldığını ve alınan kararlar hep oy birliği ile alındığını, genel kurullarda davacı tarafın herhangi bir bilgi alma ve inceleme talebi, özel denetçi talebi,

muhalefet şerhi olmadığını, davacı tarafın şirkette yapılan tüm işlemlerden haberdar olduğunu, bu nedenlerden dolayı.

03.05.2024 tarihinde yapılan genel kuruldan önceki genel kurulların tamamına davacı ... ... asaleten katılarak tüm kararlara olumlu oy verdiğini, ne muhalefet şerhi koymuş ne de bilgi alma ve inceleme talebinde bulunduğunu, davacının yönetimi ele geçirmek adına 22.12.2023 tarihinden itibaren kısa zamanda birçok dava açarak baskı ile şirket yönetimini devralmak istediklerini, davanın reddine karar verilmesini ve yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin müvekkil lehine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER

Davalı şirketin Ticaret Sicil Kayıtları, Genel Kurul Toplantı Tutanakları, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... esas sayılı dosyası, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... esas sayılı dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... ... tarafından davalı ... A.Ş. aleyhine açılan davalı şirketin TTk 531 maddesi gereğince feshi istemine ilişkin davanın derdest olduğu duruşmasının 19/12/2024 tarihine bırakıldığı anlaşılmıştır.

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/... Esas, 2024/500 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... ... tarafından davalı ... A.Ş. aleyhine açılan TTK 437 maddesi uyarınca bilgi alma ve inceleme hakkına ilişkin davanın reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava, davacı şirket ortağı tarafından davalı şirket aleyhine açılan TTK 439. maddesi uyarınca özel denetçi atanması istemine ilişkindir.

Davacı tarafından davalı şirketin 26/06/2024 günü yapılan olağan genel kurul toplantısında özel denetçi atanması taleplerinin haksız şekilde reddedildiğini bu nedenle talep ettiği hususlarda davalı şirkete özel denetçi atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf ise davacının talebinin haksız ve yersiz olduğunu, özel denetçi atanmasını gerektiren koşullar oluşmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarının incelenmesinde; özel denetçi atanması istenilen şirketin ... sicil numarasına kayıtlı ve ... A.Ş. unvanlı şirket olduğu ve ticaret merkezinin Fatih / İstanbul olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu ihtilafa ilişkin yasal düzenlemelere göre;

TTK'nın 438.maddesi gereğince; "Her pay sahibi pay sahipliği hakkının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde bilgi alma ve veya inceleme hakkını daha önce kullanmışsa belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını, gündemde yer almasa bile genel kuruldan isteyebilir. Genel kurul istemi onaylarsa şirket veya her bir pay sahibi otuz gün içerisinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesindeki özel denetçi atanmasını isteyebilir. "

TTK'nın 439.maddesine göre; "Genel kurulun özel denetimi reddetmesi halinde sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketler de yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya payların değeri toplamı en az 1.000.000 TL olan pay sahipleri, 3 ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesinden özel denetçi atanmasını isteyebilir. Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır."

TTK'nın 440.maddesine göre; "Mahkeme şirketi ve istem sahiplerini dinledikten sonra kararını verir.Mahkeme istemi yerinde görürse istem çerçevesinde inceleme konusunu belirleyerek bir veya birden fazla bağımsız uzmanı görevlendirebilir. Mahkemenin kararı kesindir. " şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Davalı şirketin incelenen ticaret sicil kayıtları ve pay defterine göre davacının sahip olduğu hisse değeri itibariyle TTK 439. maddesinde belirtilen dava açabilecekler arasında sayılanlar arasında olduğundan davacının bu davayı açmakta hukuki yararının ve aktif husumetinin bulunduğu ve davanın genel kurulun özel denetçi atanması talebini reddetmesi halinde belirlenen 3 aylık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; özel denetim isteme hakkının TTK'nın 438.maddesi gereğince bilgi alma veya inceleme hakkının daha önce kullanılmış olması ön şartına tabi olduğu, bu şartın gerçekleştiğinin TTK'nın 422. maddesi gereğince genel kurul tutanağı ile ispatlanabileceği açık olup davacı tarafça dava konusu davalı şirketin 26/06/2024 tarihli genel kurul toplantısında bilgi alma ve inceleme talebine ilişkin genel kurul tutanağında herhangi bir kayıt bulunmadığı, bu hususta davacı tarafın bilgi alma ve inceleme hakkının davalı şirket tarafından kullandırılmaması nedeniyle ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/...

Esas sayılı dosyasında davacının bilgi alma ve inceleme hakkının mahkeme kanalıyla kullandırılmasına yönelik talebinin reddine kesin olarak karar verildiği, yine özel denetçi istemine ilişkin yasal düzenleme olan TTK'nın 439.maddesinde genel kurulun özel denetimi reddetmesi halinde pay sahibinin Mahkemeden özel denetçi istenmesi talebinde bulunabileceği açıkça belirtilmiş olup, dava konusu 26/06/2024 tarihli genel kurul tutanağında davacının özel denetçi atanması talebinde bulunduğuna ve bu talebin genel kurulca reddedildiğine ilişkin bir kayıt yer almadığı,

davacı tarafça genel kurul tutanağı ekindeki muhalefet şerhinde özel denetçi talepleri bulunduğu görülse de genel kurulda davacının özel denetçi atanması talebinin görüşüldüğü ve bu talebin TTK 439. maddesi uyarınca genel kurul tarafından reddedildiği hususu sabit olmadığından yasanın özel denetçi atanması için aradığı iki ön şart olan bilgi alma ve inceleme hakkının kullanılmış olması ve özel denetçi atanması talebinin genel kurul tarafından reddedilmesi halinin eldeki dava açısından gerçekleşmediği anlaşıldığından,

davacının davalı şirkete özel denetçi atanması talebine ilişkin açtığı davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.