İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/576 K.2024/620

Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle.

Davalı ... tarafından, dava dışı borçlu şirketin borcundan dolayı 86.892,35 -TL alacak sebebiyle, müvekkili aleyhine 15.12.2023 tarihinde 89/1 haciz ihbarnamesi gönderdiğini, süresinde itiraz edilememesi üzerine 16.03.2024 tarihinde ikinci ihbarname tebliğ edildiğini, söz konusu ikinci ihbarnameye de itiraz edilememesi üzerine 20.09.2024 tarihinde üçüncü ihbarname tebliğ edildiğini, müvekkili söz konusu ihbarnamelerin muhattabı ve borcun sorumlusu olmadığını, müvekkili, takibin esas borçlusu olan şirketi 2016 yılında devrettiğini, şirketle herhangi bir bağının olmadığını,

devir işlemi 05.01.2016 Tarihinde noter huzurunda 17.03.2016 Tarihinde ise ... Sicil Gazetesi'nde yayınlanarak kesinleştirildiğini, TTK ve TBK kapsamında borcun muaccel dolduğu tarih bakımından ve müvekkili şirketi devirden sonraki sorumluluğu bakımından değerlendirdiğinde müvekkiline bu borcun yöneltilmesi tamamen kötü niyetli olduğunu iddia ederek; ...

İcra Dairesi 2018/... esas sayılı dosyasında müvekkili yönünden yargılama sürecinde takibin durdurulmasına şeklinde tedbir kararı verilmesini, ... İcra Dairesi 2018/... esas sayılı dosyasında müvekilinin borcu olmadığının tespiti ile müvekkil yönünden takibin iptaline, yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, GSM faturalarına dayanak ... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı icra takibinden kaynaklı İİK 89. madde hükmüne dayanılarak açılmış Menfi Tespit davasıdır.

Davacı, dava dışı borçlu şirketin GSM numaraları üzerinde borçlandırma olduğunu, ancak hat ve borçların kendisine ait olmadığını, dava dışı şirketi 2016 yılında devrettiğini bu nedenle şirkete borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.

Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:

"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."

6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;

" Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.

Dava, İİK 89/3. maddesi gereği davacı şirkete gönderilen üçüncü haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi' nin 2023/5228 Esas, 2023/6468 Karar sayılı BAM Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin içtihadında, 2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin;

davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.

Bu nedenle İİK 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmaması ve görevli mahkemenin, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, davaya bakmak görevi Asliye Hukuk Mahkemesine ait bulunmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 2024/442 E. 2024/1834 K. Sayılı ilamı)

Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden, mahkememizin görevsizliğine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalı* Hakim ... · e-imzalı*