İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/93 K.2025/402

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin yurt dışına meyve ve sebze ihracatı yaptığını, davalı sigorta şirketi ile müvekkili şirket arasında sigorta poliçesi akdedildiğini, ...'dan ...'ye yola çıkan iki meyve yüklü araçlardan biri 27.12.2021 diğeri 28.12.2021 tarihinde ...'ya ulaştığını, ...'da laboratuvar kontrolünden geçtiğini, malların sağlık belgelerini alıp gümrük işlemlerini yaptıktan sonra her iki araç da 04.01.2022 tarihinde ...

Şehri'ne ulaştıklarını, söz konusu tarihte ...'da iç savaş yaşandığını, ülkede yaşanan çeşitli grevler, terör eylemleri ve halk kargaşası sebebiyle ülke yetkilileri müvekkili şirket araçlarını şehre sokmadığını, mal yüklü araçların şehre alınmadığını, şehrin dışındaki bir alana yönlendirildiklerini, ülkede yaşanan iç karışıklık sebebiyle bütün ATM'lerin patlatıldığını ve benzin istasyonlarının kapalı tutulduğunu, yaşanan terör eylemleri ve fiili imkansızlıklar sebebiyle ülkede olağanüstü hal ilan edildiğini, araç şoförlerinin evlerinden çıkamadığını, karışıklık sebebiyle araçların başına gidemediğini, araçlara yakıt koyamadıklarını,

bu mağduriyet ve zorunlu kapanmanın 15 gün sürdüğünü, araç sürücülerinin 15 günün ardından araçların yanına gidebildiklerinde malların çürümüş olduğunu gördüklerini, bu durum karşısında sigorta şirketine bildirimde bulunulduğunu, sigorta şirketinin, müvekkilini epey oyaladıktan sonra herhangi bir ödeme yapılmayacağını beyan ettiğini, bu olaylar sonrasında zorunlu dava şartını yerine getirmek ve sulh olabilmek adına arabuluculuk bürosuna başvurulduğunu, yapılan başvuru sonunda davalı sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamadığını, tüm bu sebeplerle;

davanın kabulü ile Mahkemece görevlendirilecek hesap uzmanı tarafından gerçek zararın tespiti sonrasında arttırılmak üzere ve bu anlamda fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00-TL maddi zararın ihbar tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka ticari avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle.

Dava konusu hasarın 18.01.2022 tarihinde gerçekleştiğini, dava konusu uyuşmazlıkta davacı tarafından arabuluculuk kurumuna 19.08.2022 tarihinde başvurulduğunu, son tutanağın düzenlenme tarihi ise 01.09.2022 olduğunu, bu süre zarfında zamanaşımına ilişkin sürelerin durduğunu, son tutanağın düzenlenme tarihinden itibaren işlemeye devam ettiğini, davanın ise 12.02.2024 tarihinde ikame edildiğini, bu sebeple davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, öncelikle davanın zamanaşımı yönünden reddini talep ettiklerini,

davacının ... ve ... numaralı ve 14.12.2021 tanzim tarihli Nakliyat Emtea Sigorta Poliçeleri ile müvekkili şirketin sigortalısı olduğunu, sigortalı ... Dış Tic. San. Tic. Ltd.

Şti. firması tarafından 26 Kap 21.000 kg taze sebze emtiaları ... firması sorumluluğunda... / ... plakalı araca 12.12.2021 tarihinde ...’da yüklendiğini, yine sigortalı tarafından 19.000 kg nar emtiaları ... plakalı araca yüklendiğini, bu emtiaların ...’da bulunan ... firmasına ihraç edildiğini, ... plakalı tırların ...’dan ... sınırına 30.12.2021 tarihinde girdiğini, alıcı firmanın bulunduğu ... şehrine 04.01.2022 tarihinde ulaştığını, 2022 ... protestoları nedeniyle mal ve can güvenliği yaşandığından davacı tarafından ... bölgesindeki benzin istasyonları yağmalandığı,

araçlar soğutucu ünite için yakıt bulunamadığı belirtilerek gümrüklü sahaya gelindiğinde yapılan kontrollerde araç içerisinde bulunan emtiaların tamamının bozulduğunun fark edildiği belirtildiğini, emtianın bozulması sonucu hasar meydana geldiğini, "bozulma" hasarı her ne sebepten olursa olsun teminat dışı olduğunu, sigortalı ile müvekkilinin arasında akdedilen poliçede sefer başlama yeri ..., bitiş yeri ... olarak belirtildiğini, ilgili taşıma poliçe ile teminat altına alınmadığını, poliçede sefer başlama yerinin ..., bitiş yerinin Kırgısiztan olarak belirtilmesine karşın yapılan incelemede sefer başlama yerinin Antalya,

sefer bitiş yerinin ise ... olduğu görüldüğünü, ilgili taşımanın poliçe ile teminat altına alınmaması sebebiyle de hasarın teminat dışı olduğunu, ... plakalı araçların gümrükleme işlemlerinin yapılması için gümrüklü sahaya geldiğini, burada yapılan kontrollerde araç içerisinde bulunan emtiaların tamamının bozulduğu belirlendiğini, hasarın müvekkili şirkete ihbar edilmesiyle müvekkili şirket nezdinde ... numaralı poliçeye bağlı ... nolu hasar dosyası ve ... numaralı poliçeye bağlı ... nolu hasar dosyası açıldığını, hasar dosyasının açılmasını takiben hasarlanan emtialar üzerinde ekspertiz incelemesi yapıldığını,

nar emtiası ile ilgili faturada satış şekli ... taşıma şeklinde düzenlendiğini, ... taşıma şeklide satıcı malları bir yerde taşıyıcıya teslim ile yükümlü olduğunu, malın taşıyıcıya teslim edilmesi dışındaki bütün masraf ve sorumlulukların alıcıya ait olduğunu, ... teslim türünde satıcının yükümlülüğünde olan hususlar kontrol/ambalaj, çıkış için gümrük işlemleri ve resmi izinlerden ibaret olduğunu, yükleme, navlun, boşaltma ve varışta gerçekleştirilecek olan gümrük işlemleri ile alınacak resmi izinlerin ise alıcının yükümlülüğünde olduğunu,

... satış kaydının bulunması nedeniyle sigortalının sorumluluğu bulunmayacağından müvekkili şirketin de sorumluluğu gündeme gelmeyeceğini, bu sebeplerle; haksız ve mesnetten yoksun davanın öncelikle zamanaşımı bakımından reddine, aksi takdirde esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Sigorta A.Ş.'den gelen ticaret sicil kayıtları, poliçe örneği ve hasar dosyasını içerir CD, tanık beyanları, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, davacı ile davalı şirket arasında düzenlenen nakliyat emtia sigorta sözleşmesinden kaynaklı olarak taşımadan kaynaklı zarardan dolayı oluşan Alacak istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında sigorta poliçesi imzalandığını, poliçenin konusunun ise sebze, meyve taşınmasında oluşan zararların karşılanması olduğunu, müvekkilin ...'a yaptığı meyve ve sebze ihracatı sırasında ...'da yaşanan iç karışıklıklar sebebiyle şirket araçlarının ülke yetkilileri tarafından ülkeye sokulmaması ve uzun süre şehrin dışındaki bir alanda bekletildiğinden ihraç edilen ürünlerin bozulduğunu, müvekkilinin zarara uğradığını ancak başvuruya rağmen davalı tarafından zararın karşılanmadığını, tüm bu sebeplerle uğranılan zarardan kaynaklı alacağın davalıdan alınarak müvekkil şirkete verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; talebin zamanaşımına uğradığını, oluşan hasarın teminat kapsamında yer almadığını, ürünlerin bozulmasının teminat dışı olduğunu, poliçede teminat altına alınan taşımaların başlangıç yeri ile bitiş yerlerin aynı olmadığını bu sebeple davaya konu taşımanın teminat kapsamı dışında olduğunu, ... satış şekli belirlendiğinden sorumluluğun alıcı firmaya ait olduğunu, tüm bu sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 01/09/2022 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

Hasarın nasıl oluştuğuna dair beyanda bulunmaları için davacı tarafından tanık deliline dayanılmış, bildirilen tanıklar talimat mahkemesince ve mahkememizce dinlenmiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasının 17/10/2024 tarihli celsesinde davacı tanığı ... beyanında.

"Ben davacı şirket ile aynı iş kolunda çalışmaktayım, ben de sebze ve meyve ticareti yapmaktayım, ben davacının 2021 yılında ... ... şehrine sebze meyve gönderdiğini biliyorum,...'dan iki tır meyve sebze yola çıktı ve ... şehrine gittiğinde bu mallar siparişi veren şirket tarafından teslim alınmadığından yaklaşık tırlar orada 15 gün beklemek zorunda kaldı ancak içerisindeki ürünler bu sürede bozulduğundan davacı bu ticari alışverişte çok mağdur oldu, davacının bildiğim kadarıyla yurt dışına giden ürünleri sigortalı bir şekilde ihraç edilmektedir, bu olayda ise sigorta şirketi davacının zararını karşılamadı,

ben neden karşılamadığı hakkında bilgi sahibi değilim, bu ilk kez davacının başına gelmişti, ancak bu olay nedeniyle çok mağdur oldu, bu zararı nedeniyle davacıya o tarihlerde ben maddi olarak destekte bulundum, ancak toplam zararının ne kadar olduğunu bilmiyorum, günümüz şartlarında bir tır 20 ton malzeme almaktadır, tırın içine konulacak meyve sebzenin ortalama ücreti 50 TL olsa bir tır nedeniyle zarar yaklaşık 1.000,000,00 TL nin üzerindedir, ancak o tarihlerde zarar ne kadardır ben bilemiyorum davacının söz konusu ürünleri ihraç ettiği tarihte ...'da iç savaş vardı,

ürünler ...'a ulaştığı halde şoförler bu iç savaş nedeniyle güvenli bir yere park edip kendilerinin de güvenli olabileceği bir yerde beklemek suretiyle alıcıların teslim almasını bu şekilde bekliyorlardı ancak bu nedenle teslim alma durumu da gerçekleşememiştir, zaten mallar da çürüdüğünden davacı zarara uğramıştır," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizin 18/10/2024 tarihli celsesinde davacı tanığı ... beyanında.

"Ben davacı şirketin ortağı olan ...'i daha önce kendi şirketimle yaptığım işlerden dolayı tanırım, 2019 yılından beridir tanırım, ...'in daha önce de ...'a gönderdiği malların dağıtım aşamasında da ben ilgilendim, bu sebeple dava konusu malların taşınmasından da haberdardım, bu dönemde ben ...'daydım, dava konusu mallar Türkiye'den 13/12/2021 tarihinde çıkış yapmıştır, 14 gün sonra mallar...'ya gelmiştir, orada laboratuvar incelemeleri yapıldı, daha sonrada transit olarak ...'a mallar gönderilmiştir, ben ...'da malları karşıladım, bunun sebebi ise ...'in benden yardım istemesiydi,

04/01/2022 tarihinde mallar ...'a giriş yaptığı gün ...'da iç savaş çıkmış, yapılan yol kontrollerinde malları taşıyan araçlar durdurulmuştur, sonrasında ertesi gün 5 Ocak'ta olağanüstü hal ilan edilmiştir, bu tarihten sonra 15 gün boyunca gümrüklerden giriş çıkış yapılamamıştır, ben sürekli şoförlerle irtibat halindeydim, olağanüstü hal sebebiyle şoförler bunun üzerine herhangi bir işlem yapamadılar, pazar da kapalı olduğu için malları teslim edemediler, dağıtamadılar, şoförlerde araçlarlar beraber 15 gün boyunca ülkede mahsur kalmıştır, bu olaylar biraz yatışınca 13 Ocak'ta araçlar ancak gümrük parkına girebilmiştir,

yine yoğunluktan dolayı gümrükte 4 gün boyunca beklemiş, mallar ancak ayın 17'sinde araçtan çıkmıştır, araçları açtığımızda mallar tamamen çürümüştü, tekrar malları laboratuvara götürdüğümüzde malların çürümüş olduğu, imha edilmesine ilişkin tespit yapılmıştır, raporlarla da tespit edilmiştir," şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davacı ve davalının sunmuş oldukları tüm deliller dosya içerisine alınmış ve tarafların ticari defter ve kayıtları, sigorta poliçesi ve hasar dosyası üzerinde sigorta konusunda uzman tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir.

Sigorta alanında uzman bilirkişi ... tarafından hazırlanan 07/04/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre.

"Taraflar arasındaki ihtilafın Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi kaynaklı olduğu, Davalı ... (...) Sigorta A.Ş. tarafından sigortalısı ... şirketi adına 14.12.2021 yükleme ve tanzim tarihli ve ... no.lu Nakliyat Emtia sigorta poliçesi ile “nar” emtiasının ... plaka sayılı araç ile taşınmasını teminat altına alındığı, Poliçede sevkiyatın başlangıç yerinin Denizli olacağı, sevkiyatın bitiş yerinin Kırgızistan Bişkek olduğu poliçeye derç edilmiştir.

Araç başı azami limitin 210.285,92.- TL. ( ilave %10 dahil) olduğu belirtildiği, Başlangıç ve bitiş sevkiyatı teminata dahil edilmiştir.Grev, kargaşalık ve halk hareketleri ilişik Institute Grev Klozları gereğince teminata dahil edildiği, Her ne sebepten ileri gelirse gelsin BOZULMA rizikosu KESİN olarak teminat harici olduğu, Beher hasarda “hasar bedeli üzerinden %10 muafiyet uygulanacağı" poliçeye derç olunduğu, Ekspertiz raporunda, 19.000,00.- kg nar emtiasının bozulma sebebiyle tamamen zayi olduğu,

Davalı ... (...) Sigorta A.Ş. tarafından sigortalısı ... şirketi adına 14.12.2021 yükleme ve tanzim tarihli ve ... no.lu Nakliyat Emtia sigorta poliçesi ile “sebze” emtiasının ... plaka sayılı araç ile taşınmasını teminat altına alındığı, Poliçede sevkiyatın başlangıç yerinin ... olacağı, sevkiyatın bitiş yerinin ... olduğu poliçeye derç edildiği, araç başı azami limitin 155.085,59.- TL. ( ilave %10 dahil) olduğu belirtildiği, Başlangıç ve bitiş sevkiyatı teminata dahil edilmiştir.Grev, kargaşalık ve halk hareketleri ilişik Institute Grev Klozları gereğince teminata dahil edildiği,

Her ne sebepten ileri gelirse gelsin BOZULMA rizikosu KESİN olarak teminat harici olduğu, Beher hasarda “hasar bedeli üzerinden %10 muafiyet uygulanacağı” poliçeye derç olunduğu, Ekspertiz raporunda, 21.000,00.- kg nar emtiasının bozulma sebebiyle tamamen zayi olduğu, Davacının sigorta edilen emtia üzerinde menfaatinin bulunduğunun belgelenmediği, Poliçede bozulma hasarlarının teminat kapsamı dışında bırakıldığı, meydana gelen hasarın eemtianın araç içersinde bozulmasından kaynaklandığı ve hasarın poliçe teminatı kapsamında olmadığı, Sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde;

davacının talep edebileceği zarar bedelinin nar emtiası için 189.167,33.- TL, sebze emtia hasarı için 139.577,04.- TL. olacağı, davacının 15.04.2022 tarihinden itibaren faiz talep edebileceği," şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin işi gereği yapmış olduğu meyve ve sebze ihracatı kapsamında Antalya'dan .../Almati'ye ürün taşıma işini üstlendiği, davacı tarafından üstlenilen taşımalarda sorumluluk riskleri için ... poliçe numaralı 14.12.2021 yükleme ve tanzim tarihli davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenmiş Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Her ne kadar davacı tarafından taşınan ürünlerin ...'da yaşanan iç karışıklar nedeniyle araçların ... şehrine alınmaması sebebiyle uzun süre beklemekten kaynaklı olarak bozulduğu iddia edilmiş ise de sigorta poliçesinin incelenmesinde Poliçede sevkiyatın başlangıç yerinin .... olacağı, sevkiyatın bitiş yerinin ... olacağının anlaşıldığı, davaya konu taşımanın ise ...'dan başlayarak ...'de sona erdiği,

yine poliçenin incelenmesinde her ne sebepten ileri gelirse gelsin "bozulma" rizikosunun kesin olarak teminat harici olarak düzenlendiği anlaşıldığından raporun dosya kapsamına uygun, denetime elverişli olduğundan bu nedenle hükme esas alınarak davacı tarafın alacak davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır