İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/534 K.2026/255

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 13.02.2009 tarihli ... ... Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşmenin 2.3. İşletmeci’ye Tahsis Edilen Alan başlıklı kısmında. "Tahsis edilen alanın mahalli, söz konusu sözleşmenin EK-1'inde belirtilmektedir.'' şeklinde tanımlandığını, sözleşmenin ekinde alan tahsis mahalli "... ...

Yolcu Gidiş Katı Kara Tarafı 1132 no'lu ofis" olarak belirlendiğini ve sözleşme hükümlerine tabi olarak tanımlanan bu alanı sözleşmenin 2.1 Maddesine göre yalnızca bilet satış hizmeti vermek amacına (Tahsis Amacı) uygun şekilde kullanması için davalı tahsis edildiğini, davalıya tahsis edilen alanın kullanılmasına ilişkin olarak Alan Tahsis Sözleşmesinin 4.2. Kullanım Giderleri başlıklı bölümünde işletmecinin (davalının).

Tahsisli Alanda kullanacağı elektrik için .... tarafından tespit edilecek sarfiyata göre ödeme yapacağı belirtilmiştir.

Sözleşmenin yine aynı maddesi kapsamında Isıtma-Havalandırma masrafları tahsisli alan yüzölçümü dikkate alınarak ....'ın Isıtma - Havalandırma için terminal binası genelinde uygulayacağı metreküp tarifesi üzerinden işletmecinin (davacının) faturada belirtilen para cinsinden ödeyeceği belirtildiğini, bu kapsamda müvekkili şirket, davalıya alan tahsisi sağladığını ve kullanım giderlerine ilişkin olarak elektrik ve ısıtma-havalandırma kullanım hizmetleri sunduğunu, davalı tarafa bu hizmetlerin karşılığını faturalandırdığın ancak davalı tarafından, alınan elektrik ve ısıtma-havalandırma hizmetlerine karşılık herhangi bir ödeme yapılmadığını,

davalının temerrüde düştüğünü, davalı tarafından söz konusu faturaların ödenmemesi üzerine ödenmeyen fatura alacaklarına istinaden davalı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2024/...

Esas sayılı dosyası ile cari hesap ve fatura alacağından kaynaklanan ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine yönelik 28.10.2024 tarihli itiraz dilekçesinde müvekkili şirkete borcunun bulunmadığından bahisle icra takibine, ödeme emrine, borca ve faize itiraz ettiğini, itiraz üzerine takibin durduğunu, icra takibine karşılık itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali ve takibin devamını sağlamak amacıyla 6102 sayılı TTK’nun 5/A maddesi gereğince yasal arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, 06.12.2024 tarihinde gerçekleştirilen oturuma taraflarca toplantıya katılım katılım sağlandığını ancak anlaşmaya varılamadığını,

bu sebeplerle; davanın kabulüne, davalının itirazının iptaline ve takibin .... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas sayılı dosyası üzerinden takip talebinde talep edildiği şekilde devamına, borçlu aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı icra dosyasının UYAP kayıtları, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davalı şirketin ticaret sicil kayıtları ile faal olduğunu içerir müzekkere cevabı, Alan Tahsis Sözleşmesi, cari hesap ekstresi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, davacı tarafça davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığından ibaret itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında yapılan 13/02/2009 tarihli Alan Tahsis Sözleşmesi doğrultusunda davalı şirkete yalnızca bilet satış hizmeti vermek üzere alan tahsisi yapıldığını ancak devam eden süreçte davalı tarafından yerin kullanımından doğan elektrik, ısıtma ve havalandırma kullanım hizmetine ilişkin kesilen faturaların ödenmediğini, bu nedenle alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 06/12/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 108.404,308-TL borcun ödenmesi amacıyla 24/09/2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 22/10/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 28/10/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Talimat sayılı dosyasında Mali Müşavir bilirkişi ...tarafından hazırlanan 22/01/2026 tarihli bilirkişi raporuna göre; "Davacı ... ANONİM ŞİRKETİ'nin 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarına ait defter ve muhasebe kayıtları tarafımca incelenmiş olup, davalı ... TURİZM SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ'nin 2019, 2020, 2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarında aşağıdaki tablolarda da görüldüğü üzere Elektrik borcu 63.455,89 Tl., Isıtma ve Havalandırma borcu 44.018,51 TL., İletişim borcu 929,98 TL. olup; toplam borç miktarının 108.404,38 TL. olduğu tarafımca tespit edilmiştir." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

YIL

BORÇ İSMİ

BORÇ TUTARI (TL)

2019

ELEKTRİK

1.147,24 2020

ELEKTRİK

3.582,84 2021

ELEKTRİK

5.695,05 2022

ELEKTRİK

15.516,99 2023

ELEKTRİK

20.069,43 2024

ELEKTRİK

17.444,34

TOPLAM

63.455,89

YIL

BORÇ İSMİ

BORÇ TUTARI (TL)

2019

ISITMA

HAVALANDIRMA

1.112.42 2020

ISITMA

HAVALANDIRMA

2.943,28 2021

ISITMA

HAVALANDIRMA

4.458,61 2022

ISITMA HAVALANDIRMA

15.556,01 2023

ISITMA HAVALANDIRMA

11.338,50 2024

ISITMA

HAVALANDIRMA

8.609,69

TOPLAM

44.018,51

YIL

BORÇ İSMİ

BORÇ TUTARI (TL)

2020

İLETİŞİM

115,50 2021

İLETİŞİM

416,32 2022

İLETİŞİM

148,50 2023

İLETİŞİM

249,66 2024

İLETİŞİM

929,98

TOPLAM

929,98

"...6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre: Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Taraflar, kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadırlar. Elektronik belgeler ise belgenin çıktısı alınarak ve talep edildiğinde incelemeye elverişli şekilde elektronik ortama kaydedilerek mahkemeye ibraz edilir (HMK 219/1). Ticari defterler gibi devamlı kullanılan belgelerin sadece ilgili kısımlarının onaylı örnekleri mahkemeye ibraz edilebilir (HMK 219/2).

İbrazı istenen belgenin, ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı taraf da bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin var olduğu resmî bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olunduğu takdirde, mahkeme bu belgenin ibrazı için kesin bir süre verir (HMK 220/1). Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf, kendisine verilen sürede belgeyi ibraz etmez ve aynı sürede, delilleriyle birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez ya da belgenin elinde bulunduğunu inkâr eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse, mahkeme, duruma göre belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanını kabul edebilir (HMK 220/3).

Bu kurallar birlikte değerlendirildiğinde ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeleri ile ilgili olduğu davalarda ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerdendir. Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatı gerektiği düzenlenmiş olduğundan, yasanın ticari defterleri kesin delil olarak düzenlediği açıkça anlaşılmaktadır.

Ticari defterler kesin delillerden ise de ancak HMK'nın 222. maddedeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir.

Bir taraf kendi defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Çünkü tarafın ticari defterleri yasada belirtildiği üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu takdirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf defterleri incelenmediği takdirde dayanan tarafın kendi defterindeki kayıtların lehe delil olması mümkün değildir.

Davacının da bu durumu bilerek ticari defterlere delil olarak dayandığı ve karşı tarafın ticari defterlerinin de incelenmesini istediği kabul edilmelidir. Aksinin kabulü halinde davacının ticari defterleri tek başına delil niteliği taşımadığından dayanılan böyle bir delilin incelenmesine gerek de olmayacaktır. Karşı taraf ticari defterlerini sunar ise birlikte incelenip değerlendirildiğinden delil olup olmadığı sonucuna göre değerlendirilebilecektir.

Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı takdirde ise bu davranışı ile kendi ticari defterlerinin davacı defterleri ile uyumlu olup olmadığının incelenmesine engel olduğundan, engel olduğu sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf, ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen ibraz etmediği takdirde, belgenin elinde olmadığına dair yemin etmesine gerek olmaksızın HMK'nın 220/3. maddesi gereğince sunmaktan kaçındığı belgelerdeki (ticari defterlerindeki) kayıtların, karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğunu mahkeme kabul edebilir.

Aksinin kabulü durumunda; karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkar ki bu ticari defterleri ve karşı taraf elinde olduğu ileri sürülen belgeleri delil olarak kabul edip sunulmaması halinde sonuçlarını belirleyen HMK'daki açık düzenlemelere aykırı bir yorum olacaktır..." (Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin 2016/2310 Esas 2017/2537 Karar sayılı ilamı).

Tüm dosya kapsamı birlikte düşünüldüğünde.

Taraflar arasında Alan Tahsis Sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşme kapsamında davalıya sadece bilet satış hizmeti verilmesi için davacı tarafından yer tahsisi yapıldığı, davalı tarafından yerin kullanımından kaynaklı elektrik, ısıtma, havalandırma tüketiminin olduğu, söz konusu tüketim bedellerinin davacı tarafından faturalandırıldığı ancak davalı tarafından söz konusu fatura bedellerinin ödenmemesinden kaynaklı alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, takibe borçlu davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine mahkememiz dosyasının ikame edildiği,

davacı tarafın incelenen ticari defter kayıtlarına göre davalı ile ticari ilişkisinin bulunduğu, davacı tarafça davalı taraf lehine dava konusu faturaların düzenlendiği ve icra takibine konu edildiği, davacının ticari defterlerinde yer alan faturanın, taraflar arasında mevcut ticari ilişkiye ve akdedilen sözleşmeye dayanarak düzenlendiği ve bu faturaların tamamının elektrik, ısıtma, havalandırma ve iletişimin oluşturulduğu, davalı yanın takipten önce yasal süre içerisinde ilgili faturalara yönelik somut bir itirazının görülmediği,

faturalara itiraz olmadığı ve yine davalı tarafından düzenlenen faturalara karşılık herhangi bir iade faturası, ihtarname veya ödeme yönünden bir çekince beyanının olmadığı, faturanın içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun davacı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez davalıya geçtiği,

davalı taraf defterlerini sunmayarak davacının ticari defter kayıtlarının HMK'nun 222. maddeye göre lehine delil oluşturup oluşturmadığının tam olarak incelenebilmesine engel olduğundan sunulmayan ticari defterlerinde de davacının alacaklı olduğuna dair kayıtların mevcut olduğu halde sunulmadığının ve bunun sonucunda da davacının incelenen defter kayıtlarının davacı lehine delil oluşturduğunun kabulü gerekmektedir.

Davalı şirket, davacı şirkete borçlarının bulunmadığı yönünde icra takibinde itirazda bulunmuş ise de davalı tarafça borcu bulunmadığı hususunda ispata yarar delil ibraz edememiştir. Bu haliyle davacı taraf takip konusu faturalardan dolayı 108.404,38 TL davalı şirketten alacaklı olduğunu ispat ettiği anlaşılmakla davanın kabulü ile; davacı tarafça açılan davanın kabulü ile; davacı tarafın başlattığı .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/...

Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatı yüklenmesine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır