İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/147 K.2026/111

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Talep eden vekili tarafından sunulan talep dilekçesinde özetle. Müvekkili şirkete ait, keşidecisi ... A.Ş. olan ... A.Ş. ... Şubesi, keşide yeri ..., E1-... çek nolu, 27.02.2026 keşide tarihli, 868.181,00 TL bedelli çek, davacı şirkete nezdinde iken iradesi dışında kaybolduğunu ve zayi olduğunu, zayi olan çekin kimin elinde bulunduğu bilinmediğini, üçüncü kişilerce kötü niyetle bankaya ibraz edilerek tahsil edilmesi ihtimali bulunduğunu, bu sebeplerle; ... A.Ş. ...

Şubesi’nin 27.02.2026 keşide tarihli E1-... nolu 868.181,00 TL bedelli çekin, hüküm verilerek iptal edilmesini, iptali talep edilen çekin bilgi dışında üçüncü şahısların eline geçme riskine karşı, yargılama süresince ve karar kesinleşinceye kadar çek bedeli yönünden tedbiren ödeme yasağı konulmasını, ödeme yasağı kararının ... A.Ş. ...

Şubesi’ne müzekkere yazılarak bildirilmesine, yargılama masrafları ile vekâlet ücretinin karşı tarafça karşılanmasına ilişkin karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce incelenen tüm dosya kapsamına göre; Talep, TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 729/s maddesinin yaptığı yollama ile çekler hakkında da uygulanması gereken Türk Ticaret Kanunun 757/1 maddesindeki “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir” hükmü dikkate alındığında, davacı tarafından mahkememize TTK 729/s maddesi delaletiyle 757.vd. maddelerine istinaden açılmış zayi nedeniyle çek iptali ve ödeme yasağı verilmesi istekli iş bu davanın ödeme yerindeki veya hamilin yerleşim yerindeki mahkemede açılması gerekir.

Bu düzenleme ve yerleşik uygulamaya göre ödeme yeri ve hamilin yerleşim yerindeki mahkemesinin yetkisi kesindir. Türk Ticaret Kanunun 781/2 maddesinde “Çekte açıklık yoksa muhatabın ad ve soy adının yanında gösterilen yer ödeme yeri sayılır...” hükmü gözetildiğinde dava konusu çeklerde muhatap bankaların şubelerinin bulunduğu yerin ödeme yeri sayılmasında yasal zorunluluk bulunmaktadır.

Talep eden vekili tarafından davanın "İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine" hitaben açıldığı anlaşılmıştır. Diğer yandan talep eden tarafın mersis adresi "..." adresi olup, yargı yetkisi bakımından İstanbul Anadolu Adliyesi yetki alanındadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun dava şartlarını düzenleyen 114/ç maddesinde "Yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili olması" hükümü, aynı kanunun dava şartlarının incelenmesini düzenleyen 115/1. maddesinde "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." ve 115/2. maddesindeki "Mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir." hükümleri dikkate alındığında, HMK'nın 114/1-ç bendi uyarınca;

dava şartı olan bu hususun sonradan giderilmesi de mümkün olmamakla, davanın saptanan dava şartı noksanlığı nedeni ile HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine, talep halinde dava dosyasının görevli ve yetkili İstanbul Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır