İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/44 K.2026/35

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Deniz Yolu Taşımacılığından Kaynaklanan) davasının yapılan incelemesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 15/04/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı ... Konteyner isimli şirket arasında ... numaralı konşimento ile konşimento da belirtilen araçları ... nolu konteyner ile ... Mersin Limanı'na teslim edilmek üzere konşimento düzenlendiğini, dava konusu konteynerdeki malların davacı şirkete teslim edilmek üzere 09/01/2023 tarihinde yüklendiğini, mal bedelinin peşin ödendiğini, davalı ...

Şirketi tarafından davacıya ait konteynerı, teslim yeri olan ...

Mersin Limanı yerine diğer davalı olan ... şirketin işletmesinde olan ... limanına indirdiğini, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen deprem sonrası davalı ... ... işletmesinin bulunduğu limanda yangın çıktığını, limanda davacıya ait konteyner ve içerisindeki malların yanarak pert olduğunu, ... numaralı konşimento ile ... nolu konteynerda zarar gören araçların toplam bedelinin 126.471 $ dolar olduğunu, taşıma bedelinin ise 2.850 $ dolar olduğunu, bu şekilde davacının toplamda 129.321,00 $ USD Dolar zararı bulunduğunu, sevkiyatın tam zarar kapsamında yer aldığının davalı şirketlere bildirildiğini, maddi zararın tazmininin talep edildiğini,

ancak ödeme konusunda hiçbir gelişmenin olmadığını, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak anlaşmanın sağlanamadığını, yükle ilgili olarak liman işletmecilerinin, liman işletme faaliyetinden kaynaklanan hukuki sorumluluğunun bulunduğunu, bu noktada Liman Yangın ve Sorumluluk Sigortalarının devreye gireceğini, liman Sigortasının sigortalının liman işletme faaliyetinden kaynaklanan hukuki sorumluluğunun bulunduğu zararları karşıladığını, liman işletmelerinin yükleme-boşaltma, depolama,

kılavuzluk ve römorkaj hizmetlerinin ifası sırasındaki fiilleri nedeniyle zarara uğrayan yükle ilgili kişilerin uğramış oldukları zararlardan sorumluluğunun haksız fiil hükümleri kapsamında yer aldığını beyan ederek, açtıkları haklı davanın kabulüne, fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 4.167.097,6509 TL (Fiili ödeme tarihindeki 129.321,00 USD karşılığı) (kısmi alacak davası) maddi tazminatın 28/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari reeskont faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan 19/07/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkil ... ... A.Ş. (“...”) ile Davacı ... (“...”) 2 adet ..., 1 adet ..., 1 adet ... olmak üzere toplam 4 adet aracın “...”ndan “.... Mersin Limanı”na taşınması konusunda anlaştığını, araçların bulunduğu “...” nolu konteynerin 09.01.2023 tarihli ... numaralı taşıma senedi tahtında “...” isimli gemiye yüklendiğini, yük, boşaltma limanı olan ....

Mersin Limanında 10.01.2023 ile 31.01.2023 tarihleri arasında yaşanan aşırı yoğunluk nedeniyle geminin boşaltma operasyonu için ... ... Limanına yöneldiğini ve 31.01.2023’te ... Limanında tahliye edildiğini, konteynerin tahliyesinden sonra ... Limanında 06.02.2023’te gerçekleşen deprem ve sonrasında ... ... Limanında çıkan yangın sebebiyle, limanda bulunan yüklerinin zıyaı sonrası ... ve ... ...

İşletmeciliği A.Ş.’ye (“...”) karşı işbu davanın ikame edildiğini, sevkiyata ilişkin düzenlenen taşıma senedinin hükümler kısmında yer alan 4 nolu “Uygulanacak Hukuk ve Yargı Yetkisi” başlıklı maddesinde: ''İşbu Konşimentodan doğan her türlü dava, Türk Hukuku’na tabii olup, her türlü uyuşmazlık için İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir.'' denmek suretiyle tarafların iradelerini kullanarak yetkili yer tayini yaptığını, huzurdaki davayı görmeye istanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu, yük ile ilişkisini ortaya koyamayan davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını,

söz konusu yükler ile olan mülkiyet ilişkisini ve aktif husumetini delillendiremeyen davacının davasının usulden reddini talep ettiklerini, davacının yükün zayi olduğuna ilişkin kanıt sun(a)madığını, ispatlanamayan iddia sebebiyle davanın reddi gerektiğini, Davacı tarafından dava dilekçesinin 5 nolu ekinde sunulan 20.03.2023 tarihli Hasar Yazısı, 1 numaralı Davalı ... tarafından düzenlenen bir belge olduğunu, ilgili belgenin konteynerin içindeki yükün yandığına ilişkin yeterli bir delil olmadığını, davacı tarafıdan talep edilen navlun bedelinin sebepsiz zenginleşmeye yol açtığını, araçların konteynere istifinin imkansız olduğunu, 2 adet ...,

1 adet ... olmak üzere toplam 4 adet aracın 40 feet (ayak) uzunluğunda konteyner içerisine sığmasının mümkün olamdığını, müvekkili ...’un sorumluluğunun tahliye limanında sona erdiğini, free out (tahliye masrafları ve sorumluluğunun taşıyana ait olmadığı) kaydı gereğince taşıyanın sorumluluğunun ... limanına varması ile sona erdiğini, müvekkilinin deniz taşımasını ve yüklerin limana teslimini sorunsuz şekilde gerçekleştirdiğini, taşıma senedi hükümlerinin aktarma ve nakletme hükümleri gereğince, müvekkilinin zarardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, limanda çıkan yangının mücbir sebep hali olduğunu,

işbu olay nezdinde müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, Mahkememizce aksi kanaatte olunması halinde dahi, müvekkilinin sorumluluğunun 666,67 özel çekme hakkı ile sınırlı olduğunu belirterek davanın müvekkili yönünden reddine, aksi kanaatte ise, müvekkilinin sorumluluğunun 666,67 özel çekme hakkı ile sınırlandırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin Davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacılar tarafından davalı aleyhine açılan deniz yolu taşımacılığından kaynaklı uğranılan zararın tazmini isteminden ibarettir.

Davacı tarafça davalı ile aralarındaki deniz yolu taşımacılığına konu emtianın limanda meydana gelen hasar sonrası uğranılan zarar istemine yönelik eldeki dosyada davalı deniz yolu taşımacısı şirkete karşı tazminat davası açılmış olup, aynı hasardan dolayı liman işletmecisi şirket olan ... ... İşletmeciliği A.Ş. hakkında ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/503 Esas sayılı dosyası ile dava açılmış olup, eldeki dava bu dosyadan tefrik edilerek taraflar arasındaki sözleşmedeki yetki şartı gereği yetkisizlik kararı verilerek Mahkememize tevzi edilerek yukarıdaki esasa kaydedilmiştir.

Davacı tarafın iddiası, davalı tarafın savunması ve taraflarca dosyaya sunulan deliller kapsamında taraflar arasındaki temel ilişkinin deniz yolu taşımacılığından kaynaklı olduğu, davacı tarafça bu kapsamda mal bedelinin peşin ödendiğini, davalı şirket tarafından davacıya ait konteynerın yanlış limana indirildiğini, 06.02.2023 tarihinde meydana gelen deprem sonrası davalı ... ... işletmesinin bulunduğu limanda yangın çıktığını, limanda konteyner ve içerisindeki malların yanarak pert olduğunu, zarar gören araçların toplam bedelinin 126.471 $ dolar olduğunu, maddi tazminatın 28/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari reeskont faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ile davalı şirket arasındaki hukuki ilişki denizyolu ile taşıma sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Deniz yolu ile taşıma sözleşmesi TTK'nın 1138 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 1178/1. maddesi uyarınca taşıyan, navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür.

Aynı maddenin üçüncü fikrasına göre ise de; eşya, yükleten veya onun adına veya hesabına hareket eden bir kişiden yahut yükleme limanında uygulanan kanun ve düzenlemeler uyarınca eşyanın taşınmak üzere kendilerine teslimi zorunlu makamlardan ya da üçüncü kişilerden taşıyanca teslim alındığı andan;

taşıyan tarafından gönderilene teslim edildiği ana veya gönderilenin eşyayı teslim almaktan kaçındığı hâllerde sözleşme veya kanun hükümlerine yahut boşaltma limanında uygulanan ticari teamüle uygun olarak gönderilenin emrine hazır tutulduğu ana ya da boşaltma limanında geçerli kanun ve düzenlemeler uyarınca eşyanın kendilerine teslimi zorunlu makamlara veya üçüncü kişilere teslim edildiği ana kadar taşıyanın hakimiyetinde sayılır.

Açıklanan yasal düzenlemelere göre somut olayda; emtianın davalı taşıyıcı şirket tarafından, davacıdan teslim alındığı ve gemiye yüklenmek üzere limanda bekletildiği sırada yani davalının hakimiyetinde iken ve sözleşmenin ifasına başlandığı sırada çıkan yangında zayi olduğu, davalı şirket ile davacı arasındaki hukuki uyuşmazlık deniz taşıma sözleşmesinden kaynaklandığından uyuşmazlığın çözümünde ihtisas mahkemesi olan Deniz Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Benzer davada İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 23/01/2025 tarih 2024/1748 Esas, 2025/48 Karar sayılı ilamıyla da davaya bakma görevinin Denizcilik İhtisas Mahkemesi'ne ait olduğu belirtilmiştir.

Bu kapsamda TTK 5/2 maddesi gereğince eldeki davaya bakma görevi Deniz Ticareti uyuşmazlıkları ile yetkilendirilen İstanbul 17. Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas) Mahkemesinde bulunduğu anlaşılmakla; Mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmıştır.

Bu haliyle davalı deniz taşımacısı şirket hakkında tefrik kararı sonrası ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasında verilen yetkisizlik kararı üzerine dosya Mahkememize tevzi edilmiş ise de, davacı vekili tarafından açılan dava taraflar arasındaki deniz yolu taşımacılığı kapsamından kaynaklı tazminat istemine ilişkin olduğundan dolayı bu davaya ilişkin yargılama yapma görev ve yetkisinin Denizcilik İhtisas Mahkemesine ait olması nedeniyle dosyanın bu davalara bakmakla görevlendirilen İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesince görülmesi gerektiğinden; Mahkememizin görevsizliğine ve dosyanın görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret (Denizcilik İhtisas) Mahkemesi'ne gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan ... · e-imza* · Üye ... · e-imza* · Üye ... · e-imza* · Katip ... · e-imza*