İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/200 K.2020/325

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A. Tarafların Talepleri

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. İstanbul... İcra Müdürlüğünde davalı borçlu aleyhine başlatılan ... Esas sayılı dosyasına konu çeklerin yasal süreleri içinde davalı banka tarafından zorunlu çek bedellerinin ibrazı için müvekkiline ibraz edildiğini, ancak davalı bankanın ...

Şubesi tarafından çeklerin keşideci hanelerinde bulunan imzaların hesap sahibine ait olmadığını, bu hususu çeklerin arkasına şerh düşürüldüğünü, teknik bir işlem yapılmadan bu şerhleri düştüğünü, çeklerin tahsili için açılan Anadolu ...

İcra müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında keşideci ve lehtarın herhangi bir imza itirazında bulunmadıklarını, arabuluculuğa başvuruda bulunduklarını ancak anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle takibe haksız ve kötü niyetli yapılan itirazın iptalini, %20 den aşağı olamamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin yasal sorumlulukları gereği keşideci imzası ile banka kayıtlarındaki imzaları inceleme yükümlülüğünün bulunduğunu, imza incelemesinde müvekkil banka nezdinde ki imza sirküleri, çek taahhütnamesi, çek beyannamesindeki imzaları ile çeklerindeki keşideci imzası arasında teknik bir incelemeye gerek kalmaksızın farklılık olduğunu, keşideci şirketin davacı ile taraf olduğu başka bir dosyada imzaya itiraz etmemesinin çekteki imzanın çek keşide etmeye yetkili şirket yetkilisine ait olduğu anlamına gelmeyeceğini,

imza uyuşmazlığı mevcut olan çeklerin müvekkilinin tarafından ödenmesi keşideci veya başka zarar görebilecek kişiler aleyhine müvekkilinin sorumluluğunun doğmasına sebebiyet verebileceğini, bu nedenlerle davanın reddini ve davacı aleyhine %20 den aşağı olamamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

B. Yargılama süreci ve Toplanan Deliller

Davanın itirazın iptali davası olması sebebi ile öncelikle itirazın yapıldığı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, yapılan incelemede İstanbul ... İcra Müdürlüğü'ne ...esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, dosyamız davacısının alacaklı, dosyamız davalılarının borçlu olduğu, dava değerlerinin aynı olduğu, davalılar tarafından süresinde ve geçerli bir şekilde itiraz dilekçeleri sunulduğu görülmüştür.

Mahkememizce davalı bankadan dava dışı şirkete ait sözleşme ve imza sirküleri istenmiş, davalı banka tarafından sözleşme ve ekindeki imza sirküleri gönderilmiş, dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce... ticaret Odası'ndan dava dışı şirkete ait yetkiliye ait bilgiler ve imza sirküleri istenmiş, ...tarafından dava dışı şirkete ait yetkiliye ait bilgiler ile imza sirküleri gönderilmiş, dosya arasına alınmıştır.

Davacı tarafça ...Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasının bir örneği sunulmuş ve dosyamız arasına alınmıştır.

C. Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

5941 Sayılı Çek Kanunu'nun 3. Maddesine göre "Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir.

(2) “Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılır.

(3) Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;

a) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde,

1) Çek bedeli bin Türk Lirası veya üzerinde ise bin Türk Lirası,

2) Çek bedeli bin Türk Lirasının altında ise çek bedelini... ödemekle yükümlüdür. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap banka arasında çek defterinin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir gayri nakdî kredi sözleşmesi hükmündedir. Bu fıkradaki miktar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerindeki yıllık değişmeler göz önünde tutularak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından her yıl Ocak ayında belirlenir ve Resmî Gazete’de yayımlanır."

01/01/2014 tarihli 28889 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2014/1 sayılı Merkez bankası kararıyla 2014 yılı için çek sorumluluk bedeli 1.120,00 TL olarak belirlenmiştir.

Dosyanın yapılan incelemesinden davacının ... Ltd. Şti. tarafından keşide edilen çeklerin hamili olduğı, davacının üç çek için ibraz tarihinde davalı bankaya ibraz için başvurduğu, davalı tarafça çeklerdeki imzaların tutmaması sebebi ile işlem tesis etmediği anlaşılmaktadır.

Davalı banka tarafından gönderilen sözleşme ve ekindeki imza sirkülerinden yapılan kontrol neticesinde çekteki imzalar ile sözleşme ve beyannamedeki imzanın aynı olmadığı açıkça anlaşılmaktadır.

Ancak mahkememize sunulan... Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturma dosyasında...Merkezi amirliği'nce 14/07/2017 tarihli ifade içeriklerinden ...Ltd. Şti.yetkililerinin çeklerde bulunan imzaları kabul ettikleri, dosyada bulunan vekaletnameden anlaşıldığı üzere ... adlı şahsın 04/01/2013 tarihinde çek imzalama yetkisi dahil olmak üzere şirket tarafından vekil tayin edildiği anlaşılmaktadır.

Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden gelen ...'e ait imza beyannamesinden dava konusu çeklerdeki imzaların ... tarafından atıldığı açıkça görülmektedir. Kaldı ki şirket yetkilisinin verdiği ifadesinde de bu husus yer almaktadır.

Tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde dava konusu çekin dava dışı şirketin yetkilisi tarafından imzalandığı, davalı banka tarafından yetkili tarafından imzalanmasına rağmen çeke dair işlem yapmadığı anlaşılmaktadır.

Davalı banka çekteki imzayı kontrol yükümlülüğünün bulunduğu savunması TTK 812 gereği haklı olsa da, bu yükümlülük davacının 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. Maddesinde çek hamiline tanınan haklara halel getirmez. Böylece davalı bankanın şirket yetkilisinin değiştiğinden veya şirket tarafından çek imzalamak için başka bir kişiye yetki verildiğinden haberinin bulunmaması, dava dışı şirketin davalı bankaya bu durumu bildirmemesi davacı aleyhine değerlendirilemez. Davalı bankanın bildirim yükümlülüğünün ihlali halinde dava dışı şirket ile arasındaki sözleşme nedeni ile dava dışı şirkete başvuracağı hukuki yollar davamızın konusu dışındadır.

Son tahlilde çekler üzerindeki imzalar hukuka uygun olduğundan ve çekler sürelerinde ibraz edildiğinden, davalı banka tarafından karşılıksızdır işlemi yapılıp davacıya sorumluluk bedellerinin ödenmesi gerekirken çeklere yazılı olduğu üzere işlem yapılmayıp sorumluluk bedellerinin ödenmemesi nedeniyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı bankanın TTK 812 kapsamında inceleme ve kontrol yükümlülüğünü yerine getirmiş olması, dava dışı şirket ile arasındaki sözleşme kapsamında müşterisinin haklarını korumaya yönelik olarak hareket etmesi nedeni ile itirazın haksız olduğundan söz edilemeyeceğinden icra inkar tazminatı talebinin reddedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.