İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/935 K.2022/868

21.

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2019/935 Esas

KARAR NO : 2022/868

DAVA : İstirdat

DAVA TARİHİ : 15/10/2019

KARAR TARİHİ : 22/12/2022

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 15/10/2019 tarihli dilekçesi ile, müvekkili davacı ... - ... şirketinden 12.11.2017 tarihinde hırsızlarca şirkete ait araç, birtakım evrak, kıymetli evraklar ve mallar ile keşidecisi ... ... olan ... ... subesinin ... çek nolu 30.10.2018 vade tarihli 2.600,00-TL bedelli çek de çalındığını, bunun üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/...

E. Sayılı dosyası ile bahse konu çek hakkında zayi sebebiyle iptal ve ödeme yasağı talepli dava açtıklarını, TTK m. 758 uyarınca istirdat davası açmaları hususunda taraflarına süre verildiğini, müvekkili ile davalı şirket arasında hiçbir ticari ilişkinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin hamilinde iken çalınan ve davalı şirketin eline davaya konu çekin ne şekilde ulaştığına dair hiçbir bilgi ve görgüsünün de bulunmadığını, keşidecisini ... ... olan ... ... şubesinin ... çek nolu 30.10.2018 vade tarihli, 2.600,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdadını, müvekkilinin haklı hamil olduğunun tespitini ve çekin müvekkiline teslimini,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, davacı tarafından davalı ... ... aleyhine davaya konu çalıntı çeki bankaya ibraz eden olması sebebiyle çekin istirdat edilmesi için işbu dava açıldığını ve ciro silsilesi nedeniyle müvekkilinin davaya dahil edildiğini, istirdadı istenen çekin artık müvekkilinde olmadığını, dava konusu çeki kendisinden önceki ciranta olan ...'den kendisine satmış olduğu mobilya malzemesi bedeline karşılık olarak teslim aldığını ve sonrasında ...'e almış olduğu hırdavat ve mdf alışverişi karşılığında müvekkiline vermiş olduğu daha büyük miktarlı çekin para üstü olarak ...'e verdiğini,

çek ödeme yasağı sebebiyle tahsil edilemeyip ... tarafından geri getirilince bedelinin ...'e ödendiğini ve ...'e ödenen çek bedeli ...'den alınarak çekin ...'e teslim edildiğini, müvekkilinin işbu davaya haksız ve hukuka aykırı olarak dahil edildiğini, dava konusu çekin artık müvekkilinde olmadığını, müvekkilinin çeki elinde bulundurduğu sırada haklı bir sebebe dayanmış olması ve kötü niyetli olarak davacıyı zarara uğratma kastı olmaması nedeniyle istirdat davası koşulları da oluşmamış olduğunu, müvekkili hakkında davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

tüm masraflar ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, rıza dışı elden çıkın kıymetli evrakın davalıdan istirdatı istemine ilişkindir.

Taraf delillerinin toplanılmasına geçilmiş, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/... E. Sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmış, dava dosyasının incelenmesinden dosyamız davacısı tarafından huzurdaki davaya konu kıymetli evrakın zayi nedeni ile iptal davası açıldığı, mahkemece muhatap banka tarafından verilen cevap doğrultusunda davacıya çeki ibraz eden ... ...' ye karşı istirdat davası açmak üzere süre verildiği ve davacı yanca huzurdaki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı ... ... vekili cevap dilekçesi ekinde davaya konu çek suretinin ön ve arka yüzünü dosyaya sunmuştur.

... Cumhuriyet Başsavcılığına müzekkere yazılarak 2017/... soruşturma sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş, dosyanın incelenmesinde; dava konusu edilen çekin henüz tedavülde olduğuna somut bir delil bulunmadığı, ancak bu durumda şikayet konusunun suç teşkil edeceği, mevcut durumda kamu davası açılması uçun yeterli kuşku bulunmadığından Kovuşturma Yapılmasına Yer Olmadığına ilişkin karar verildiği görülmüştür.

Davalı ...'in imzasını taşıyan 160 torba alçı aldığına dair tahsilat makbuzu dosyamız arasına alınmıştır.

Davalı ..., ... ve ...'in isticvabına karar verilmiş, davalılar mahkememiz huzurunda dinlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı, dava konusu kıymetli evrakın hırsızlandığı, bunun için iptal davası da açıldığı, davalının hukuken yetkili ve meşru hamil sıfatı bulunmadığını, aralarında herhangi bir ticari ilişki de olmadığından dava konusu edin çekin istirdatına karar verilmesi isteminde bulunmuştur.

Davalı ... ..., çekin kendisi tarafından bankaya ibraz edildiği ancak ödenmeyince davadan önce çeki kendisine veren davalı ...'e iade ettiğini beyan etmiş ve bu beyan ... tarafından kabul edilmiştir. Davacı tarafça çekin el değiştirmesi hususu dava açılırken bilinemeyeceğinden HMKm124 gereği bu durum kabul edilebilir yanılgı olarak kabul edilmiş ve taraf değişikliği yapılmıştır.

Yargılama sırasında davalı ...' de çek ödenmeyip kendisine geldiğinde, diğer davalı ile aralarında olan ticari ilişki kapsamında aldığı çeki tekrar ...' a iade ettiğini söylemiştir.

Davalı ... ise ... beyanında geçtiği gibi çekin daha büyük miktarlı bir çekin para üstü olarak ...'e verildiğini, çekin geri getirilmesi halinde de bedelinin ödenerek çekin iade alındığını ve bu defa çek bedelinin ...' den alınarak kendisine teslim edildiğini ifade etmiştir.

Davalı ... ise mahkememizin 15/12/2022 tarihli duruşması sırasında:" dava konusu çek ile birlikte 2 adet daha çeki arkadaşım ... ... isimli kişiden aldım. Telefon numarasını verebilirim. ...'nın telefonu ...'dur. Aldığım zaman gün olarak hatırlamamakla birlikte çek üzerinde yazan keşide tarihinden 5 ay öncesi olduğunu biliyorum. Ben bu çekleri ...'dan aramızdaki dostane ilişki kapsamında aldım. Bana bunları al kullan dedi. Ben de daha sonra peyder pey ona ödeme yaptım.

Ben mobilyacıyım. Dükkanım yok. Yevmiye usulü çalışırım. Ben ...'ten mobilya işi kapsamında malzeme alırdım. Aldığım malzeme karşılığı dava konusu çeki aldıktan 2-3 gün sonra ...'e verdim. Bu toplam 3 adet çekten bir tanesini ben ...'ya geri verdim. ...'e 2 adet çek vermiştim. 1 tanesi dava konusu olandır. Diğer çek bildiğim kadarıyla ödendi. Davacı ...'nu hiçbir şekilde tanımam. Aramızda ticari ilişki de yoktur. Görmüşlüğüm dahi yoktur.

Arkadaşım ... çekin arkasına neden cirosunu atmadı bilmiyorum." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Davalılar ile ilgili HMK 124 gereği hasım değişikliği değerlendirilmiş; davalılar beyanlarının çelişkili olması özellikle davalı ...' in 20/10/2021 tarihinde dosyaya sunduğu davalı ... imzasını taşır adi yazılı belgede dava konusu çekin 12/05/2021 tarihinde ...' den alındığının yazması ve belge altındaki imzanın ... tarafından inkar edilmemesi, buna karşın diğer davalılar ile ... ' ın dosya kapsamındaki beyanlarında çeki 05/11/2018 tarihinde iade ettiğini söylemesi karşısında delillerin değerlendirilmesi ve özellikle taraf isticvapları gerekli olduğundan taraf değişikliğine gidilmemiştir.

Davalı ..., istirdatı istenen çekin en son olarak kendisine geldiğini beyan ve kabul etmiştir. Bununla birlikte davalı çekin kendisine arkadaşı ...' dan geldiğini, aralarında dostane bir ilişki bulunduğunu, çeki bu nedenle aldığını, davacıyı hiçbir şekilde tanımadığını ve aralarında ticari, hukuki yahut fiili hiçbir münasebet bulunmadığını beyan etmiştir. Davalı genel geçer, soyut beyanlarda bulunmuş, çeki hangi ilişkiye istinaden aldığını açıklayamamıştır. Öyle ki dava dışı ...' nın kıymetli evrak üzerinde cirosu da bulunmamaktadır. Bununla birlikte çek ile ilgili arkadaşı ...' ya müteahhit defalar ödeme yaptığı iddiasında bulunmuş ise de mahkememizin 15/12/2022 tarihli celsesi 1 nolu ara kararında bu hususta kendisine kesin süre verilmesine karşın herhangi bir belge ibraz edememiştir.

Tüm bunlara göre dava konusu çekin davacının rızası hilafı elinden çıktığı, davalı ...' in kıymetli evrakın yetkili ve meşru hamili olmadığı mahkememizce sabit görülmüştür.

İstirdatı istenen çek hakkında açıklanan nedenlerle davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiş; diğer davalılarca çek ...e kadar kendisinden önce gelen cirantaya iade edildiğinden ve onlar açısından iadesine karar verilebilecek bir kıymetli evrak bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiştir.

Bunlarla birlikte karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi halinde davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmedilir. Davacı, davanın açıldığı tarihte kıymetli evrakın kimde olduğunu ve el değiştirdiğini bilemeyeceğinden davalılar ... ve ... yönünden lehe yargılama gideri ve vekalet ücreti verilmesi cihetine gidilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır