İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/45 K.2022/22

Mahkememizde görülmekte olan sözleşme ilişkisinden kaynaklanan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, Müvekkilinin ulaşım ve lojistik sektöründe faaliyet gösteren alanında öncü bir şirket olarak faaliyetlerini sürdürdüğünü, müvekkili şirketi ile davalı ... arasında taşımacılık ilişkisi ve navlun sözleşmesi bulunduğunu, taşıma ilişkisinin konusunu oluşturan ... kaplı kumaş cinsi eşyaların göndericisi ... Ltd olduğunu, alıcısının ise davalı ...Tic. Ltd. Şti. olduğunu, ...

Gümrük Müdürlüğü'nün 12.03.2018 tarihli, ... tescil sayılı antrepo beyannamesi kapsamında ... KAP'tan oluşan ... cinsi eşyanın ... kodlu antrepoya boşaltıldıktan sonra eşyalarda noksanlık olduğunun tespit edildiğini, ... tarafından taşıtılmak üzere beyan edilen ve davalının bu beyanı üzerine konşimentoya bu şekilde miktarı yazılan yüklerin mahreç yazısında beyan edilen miktarı ile gerçekte taşıtılan miktarının farklı olması sebebiyle ...

Gümrük Müdürlüğü tarafından müvekkili şirkete idari para cezası kesildiğini, bunun üzerine müvekkili şirketin yetkilileri tarafından ...'e konu ile ilgili e-posta üzerinden eksiklik hakkında bilgilendirme yapıldığını ve davalının taşıtmak istediği eşyaları gerçeğe aykırı olarak noksan beyan etmesi ve davalının bu şekilde beyanı üzerine konşimentoya kumaşların olduğundan farklı miktarda yazılması sebebiyle müvekkili şirketin kusuru olmadığı halde idari para cezası ödemeye mecbur bırakıldığını,

...'in kusuru veya ihmali sebebiyle eksik mal beyan etmesi üzerine gerçeğe aykırı bir şekilde konşimentoda taşınan eşyalar noksan bir şekilde belirtildiğini ve bu kapsamda mahreç yazısı hatalı olarak düzenlendiğini, müvekkili şirketin kesin idari para cezasını ödemek zorunda kaldığını, müvekkili şirketin ödediği bedel oranında ...'e fatura kestiğini, ancak söz konusu faturayı ... 'in iade ettiğini, ithalat yapan davalı gönderisine ait olmak üzere ...

Nolu taşıma senedine bağlı ... ve ... nolu konteynerler muhteviyatı eşyanın haksız, hukuka ve gerçeğe aykırı bir biçimde mahreç yazısında eksik beyan edilmesi üzerine müvekkili şirket tarafından ödenmek zorunda kalan 28.598,44 ₺'nin davalı ...tarafından müvekkili şirkete ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, Müvekkili şirketin toptancı olarak tekstil sektöründe faaliyet gösterdiğini ve Çin'den ülkeye tekstil ürünleri ithalatı yaparak ülke ekonomisine katkı sağladığını, müvekkilinin dava konusu ürünlerin ithalatı gibi yüzlerce kez Çin'den tekstil ürünü ithalatı yaptığını, müvekkilinin davaya konu olan tekstil ürünlerini Çin menşeli ...

Ltd. firmasından sipariş vererek ithalat işlemlerine başladığını, davacının ise bu malların taşıma işi karşılığında 09.03.2018 tarihli 10.96,63 ₺ bedelli faturayı keserek tahsil ettiğini, müvekkilinin ...

Ltd. firmasını arayarak kendilerine lazım olan gerekli kumaşların miktarın satıcı tarafa bildirir, karşı firma da taleplerine uygun miktarları veya adetleri kendileri belirleyip konteynerlere yükleyerek mal taşıyana teslim ederek taraflarına ulaşmasını sağladığını, hal böyle iken davacı tarafından teslim alınan malların Türkiye Gümrüğünde eksik çıkması neticesinde kesilen cezada müvekkiline atfedilecek hiçbir kusur bulunmadığını, davacının müvekkili firmanın konşimentoya farklı beyan edilen miktarların taşınması nedeniyle bu cezanın verilmesine sebep olduğunu,

verilen cezanın düzeltilmesi için 3 aylık süre hakkında taraflarına bilgi verildiği ve düzeltme olmaması nedeniyle bu cezanın kesinleştiği ve davacının bu cezayı ödemeye mecbur bırakıldığına dair beyanlarının gerçek dışı olduğunu, müvekkilinin basiretli tacir olduğunu, taşıtan sıfatıyla da üzerine düzen tüm edimlerini yerine getirdiğini, müvekkilinin konşimentoya yazılan kap adedini gerçeğe aykırı olarak davacıya bildirdiğini ya da resmi belgelere bildirdiğine ilişkin yazılan beyanların gerçek dışı olduğunu,

davacı tarafından açılan işbu davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davacı, davalı ile aralarında bulunan taşıma sözleşmesi gereği, davalı yanca Çin ülkesinden sipariş edilen ürünlere ilişkin belgelerde yer alan ürün sayısı ile fiilen gönderilen ürünler arasında farklılık olması nedeni ile ... Gümrük Müdürlüğü tarafından taşıma işini fiilen icra etmesi nedeni ile kendisine tanzim edilen ceza bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Taraf delillerinin toplanmasına geçilmiş; davacı davalı adına düzenlenen fatura, ihtarı ve konşimento, antrepo sayım tutanakları, ... Gümrük Müdürlüğü tarafından tanzim edilen ceza tutanağı, e mail yazışma örneği, ... Gümrük Müdürlüğü'nce ceza bedelinin tahsili için gönderilen haciz yazısı ile tahsilatı gösterir dekont örneği ve davalı adına tanzim ettiği faturayı; davalı ise farklı olarak Çin firmasınca gönderilen yazı suretleri ile ... Başkanlığı' na verilen talep dilekçesini dava dosyasına sunmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın halli için dosya mali müşavir, gümrük müşaviri ve taşımacılık uzmanı bilirkişi heyetine tevdii edilmiş olup, mali müşavir ve gümrük müşaviri bilirkişi 12.08.2021 tarihli raporlarında özetle; "...Davacının ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmadığını, ticari defterlerin birbirlerini teyit ettiğini söylemenin mümkün olmadığını, davalının ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğunu, defter kayıtlarının birbirini doğruladığı ve sahibi lehine delil vasfına sahip olduğunu, davacının davalıdan rapor muhteviyatındaki açıklamalar ışığında ... numaralı ...

Ltd. Şti. hesabında açık cari hesap bakiyesi tutarı olan 28.598,44 ₺ kadar alacaklı gözüktüğünü, davalının davacıya rapor muhteviyatındaki açıklamalar muhteviyatında ... numaralı ... Tic.

A.Ş hesabında açık cari hesap borç/alacak bakiyesi gözükmediğini, tarafların ticari defter bakiyelerinde 28.598,44 ₺ farklılığın bulunduğunu, bu farklılığın ... seri numaralı iade faturası kaydından kaynaklandığını, davacı tarafa Gümrük Müdürlüğü tarafından idari para cezası kesildiğini, davalı tarafın yeterli evrakı davacıya süresi içerisinde resmi olarak sunması gerektiğini, davalı tarafa bilgi verilmesine rağmen geçerli evrakların yetersiz olmasından dolayı ceza kararının kesinleştiğini, davacı tarafın uzlaşma vaki olması durumunda Bölge Müdürlüğünce iş bu kesilen idari para cezasının 17.159,00 ₺ tutarında bir ödemeden vazgeçileceğini,

bu cezanın 11.440,00 ₺ tutarında olacağını, davacı tarafın Gümrük İdaresi tarafından kesilen cezanın tamamını ödediği..." şeklinde görüş bildirmişlerdir.

Ulaştırma ve Lojistik Uzmanı bilirkişi 17.08.2021 tarihli sunulan ayrık raporunda özetle; "...davacıya düzenlenen, özet beyan - gerçek emtia sayım uyumsuzluğu kaynaklı düzenlenen 28.598,44 ₺ idari para cezası düzenlenme sebebi bakımından sorumluluğunun davalı yana ait olduğunu, davacının bu miktarı tam olarak ödeme yerine peşin ödeme veya uzlaşma yollarından birini tercih etmesinin basiretli iş adamı özeni gereği olduğunu, davacının peşin ödemeden yararlanması gerekirken yararlanmadığı için davacınını ancak 21.448,83 ₺ miktarında cezayı davalı yana yansıtabileceğini,

Gümrük Bölge Müdürlüğü'nden 28.598,44 ₺ idari para cezasının uzlaşma ile 11.440,00 ₺'ye düşürülmesinin her uzlaşma başvurusunda mümkün olduğunu veya somut olayda numarası verilen idari para cezasının uzlaşma ile 11.440,00 ₺ olarak ödenmesinin söz konusu olup olmayacağını müzekkere ile sorularak bu yönde bir ceza gelirse davacının ancak 11.440,00 ₺ miktarını davalıya yansıtabileceği..." şeklinde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi raporunda yer verildiği üzere ... Gümrük Müdürlüğü' ne müzekkere ile tanzim edilen dava konusu ceza tutanağına ilişkin uzlaşma başvurusunda bulunulup bulunulmadığı, cezanın uzlaşma kapsamında kalıp kalmadığı ile uzlaşma yapılması halinde ceza tutarının ne kadar ödenmesi gerektiği hususları sorulmuş; ... Gümrük Müdüryüğü' nün 24/12/2021 tarihli cevabi yazısı ile uzlaşma başvurusunda bulunulmadığı, cezanın uzlaşma kapsamında olup olmadığı ile uzlaşma kapsamında olması halinde bunun tutarının komisyon tarafından belirleneceği ifade edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalının Çin ülkesinden sipariş ettiği bir kısım emtianın taşıma işini davacının üstlendiği, bu kapsamda ürünlerin ... Gümrük Müdürlüğü' ne kadar getirildiği, burada yapılan kontrollerde konşimento evrakı ile fiilen gelen ürünlerin adedinin uyuşmaması sonrasında gümrük müdürlüğünce davacı adına ceza tutanağı tanzim edildiği ve bunun davacıdan tahsil edildiği hususlarında yanlar arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık ... Gümrük Müdürlüğü tarafından ceza tutanağı tanzimine yol açan eylemde kusur ve sorumluluğun hangi tarafta olduğu, cezanın tanziminden sonra bunun kaldırılması veya ceza tutarının indirilmesi için gerekli işlemlerin hangi tarafın yükümlüğünde olduğu ve bunların yerine getirilip getirilmediği noktalarındadır. Dosyada alınan bilirkişi raporları ve taraf beyanları ile davalının taşıtan, davacının ise taşıyan olduğu sabittir.

Davacı davalının getirilmesini istediği emtiayı taşımıştır. Ürünlerin yüklendiği Çin ülkesinden, verilen sipariş üzerine konşimentonunun düzenlenmesinde ve emtianın yüklenmesinde davacının bir dahli bulunmamaktadır. Buna göre davalı ürünleri gönderen ile birlikte eksik konşimento nedeni ile sorumludur. Bunda taşıyana yüklenebilecek bir kusur ve sorumluluk bulunmamaktadır.

Ayrık rapordan farklı olarak mali müşavir ve gümrük müşaviri tarafından sunulan raporda davacının uzlaşma başvurusunda bulunmadığı, bulunsa idi cezanın 11.440,00 TL olarak ödenebileceği ve ancak bunun davalıdan talep edilebileceği yönünde görüş bildirilmiş ise de ...

Gümrük Müdürlüğü cevabi yazısı dikkate alındığında her başvurunun uzlaşma ile sonuçlanmadığı, bunun komisyon tarafından değerlendirildiği yine uzlaşma sonucu ödenecek tutarın da komisyon tarafından belirlendiği, bu konuda bir standart bulunmadığı belirtildiğinden rapora bu yönden mahkememizce itibar edilmemiştir.

Ancak davacı ayrık raporda da belirtildiği üzere basiretli tacir gibi hareket etmemiş ceza tutarını 15 günlük sürede ödemesi halinde %25 indirimli hali ile 21.448,83 TL olarak ödeyebilecekken bu hakkını kullanmamış ve ceza tutarının tam tutar üzerinden ödenmesine sebebiyet vermiştir. Fazladan ödenen tutarın davalıya yansıtılması da izah edilen nedenle mümkün değildir. Davacının dava dilekçesinde faiz isteği bulunmamaktadır.

Buna göre davacının davasının kısmen kabulü ile 21.448,83 TL ceza bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.