İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/619 K.2023/862

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekilinin 10/10/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalının, 26.05.2005 tarihinde 14 kurucu ortak tarafından kurulduğunu, zamanla ortak sayısını attırdığını ve halihazırda 220'ye yakın ortağı olan bir "Yapı Kooperatifi” olduğunu, ancak davalının ortaklarına/üyelerine karşı herhangi bir yapı tesis etmeyi/inşaat yapmayı üstlenmediğini, davacıların her ikisinin de ayrı ayrı davalı kooperatifin ortağı olduğunu, davacı ...'ın davacı şirketin ortağı ve yetkili temsilcisi olduğunu, davacı ...'ın davalı kooperatifin kurucu 14 üyesinden birisi olduğunu,

davalının 29.06.2021 tarihinde 2019 ve 2020 yılları olağan genel kurul toplantısı yaptığını, toplantıda alınan 22 nolu karar uyarınca 24.08.2021 tarihli yazısı ile davacı ...'tan 2017 2, Dönem ve 2018, 2019, 2020 ve 2021 yılları 1. Döneme ilişkin emlak vergisi tutarı olan toplam 74.208,75-TL'yi, 18.10.2021 tarihli yazısı ile diğer davacı şirketten 2017 2. Dönem ve 2018, 2019, 2020 ve 2021 yılları 1. Döneme ilişkin emlak vergisi tutarı olan toplam 79.244,55-TL'yi talep ettiğini, davacıların ...

Noterliği 05.10.2021 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile davalının talebine itiraz ederek ancak kendi adlarına tapu tescili işleminin yapılmasının ardından emlak vergisi mükellefiyetinin doğacağını, o tarihe dek ise davalı kooperatifin vergi mükellefi olduğunu, parseller üzerinde ... şerhleri olduğundan üyelere devri mümkün olmadığını ve 2017-2018- 2019 yıllarına ait kooperatifin ödemiş olduğu emlak vergilerini ve temerrüt faizini üyelerden talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu ihtar ettiklerini, davalının ...

Noterliği 13.10.2021 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile verdiği yanıtında, 29.06.2021 tarihinde yapılan 2019 ve 2020 yılları olağan genel kurul toplantısının 22 nolu kararı gereğince davacı adına tahsis edilmiş arsaya ilişkin davalı tarafından ödenmiş emlak vergileri miktarı baz alınarak belirlenmiş bugünkü bedelin talep edildiğini ancak bunun ödeme borcu olmadığını belirttiğini, davacı ...'ın söz konusu bedelin 45.216,60-TL'sini, davacı şirketin ise 47.813,70-TL'sini haklarını saklı tutarak ihtirazı kayıt ile davalı kooperatife ödediğini, davacı ... tarafından yapılan ödemeler şu şekilde olduğunu,

02.11.2021 tarihinde “2020 yılı emlak vergisi diğer haklar saklıdır” açıklamasıyla 22.136,40-TL, 02.11.2021 tarihinde “2021 yılı emlak vergisi diğer haklar saklıdır (1.taksit)” açıklamasıyla 11.540,10-TL, 30.11.2021 tarihinde “2021 yılı- 2. taksit emlak vergisi- diğer haklar saklıdır” açıklamasıyla 11.540,10-TL olmak üzere toplam 45.216,60-TL ödendiğini, davacı şirket tarafından yapılan ödemeler şu şekildedir.

02.11.2021 tarihinde “2020 yılı emlak vergisi diğer haklar saklıdır” açıklamasıyla 23.839,20-TL,02.11.2021 tarihinde “2021 yılı emlak vergisi diğer haklar saklıdır (1.taksit)” açıklamasıyla 12.431,10-TL, 05.08.2022 tarihinde “2021 yılı- 2. taksit emlak vergisi- diğer haklar saklıdır” açıklamasıyla 11.543,40-TL olmak üzere toplam 47.813,70-TL ödendiğini, davacılar tarafından kısmi bir ödeme yapılmışsa da iyi niyetlerinden ve kooperatife duyulan güvenden dolayı yapıldığını, ödenmiş olan bu tutarlar ve davalı tarafından talep edilen diğer tutarlar bakımından davacıların borçlu olmadığını.

2020 yılı itibariyle ... şerhleri kaldırıldığından bu tarih itibariyle bir kısım ortaklara tapu devirleri yapılmışken bir kısma ise yapılmadığını, her iki davacıya da ortak/üye olmaları nedeniyle yapılmış herhangi bir tapu devri bulunmadığını beyan etmiştir.

Netice ve talep olarak; davacıların borçlu olmadığının tespitini, talep edilen temerrüt faizi bedelleri yönünden davacıların borçlu olmadığının tespitini, davacı ...'ın ödediği 45.216,60-TL ve davacı şirketin ödediği 47.813,70-TI olmak üzere toplam 93.030,30-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek ticari faizi ile davalıdan tahsilini, yönetim ve temsil kayyımı atanmasını, davalı aleyhine davacılar lehine tedbiren takip yasağı konulmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin 11/11/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin mevcut yönetim kurulu (4 yıllığına) ile denetim kurulu üyelerinin (3 yıllığına) 29.06.2021 tarihinde yapılan 2019-2020 yılları Olağan Genel Kurul toplantısında oy birliği ile seçildiğini.

Davalının 26.09.2021 tarihinde gerçekleştirdiği 2019-2020 yılları Olağan Genel Kurul Toplantısının 22. Gündem maddesi uyarınca “kooperatif tarafından adlarına Emlak Vergisi ödenen üyelerden tahsis edildiği tarih esas alınarak Kooperatife ödenen veya ödenecek emlak vergisinin ilgili üyelerden temerrüt faizi eklenerek tahsil edilmesine” oy birliği ile karar verildiğini ve davacıların da alınan karar hakkında olumlu oy kullandığını.

Oy birliği ile alınan karar uyarınca Kooperatif tarafından adlarına yatırılmış olan 2017 2. Dönem, 2018, 2019, 2020 ve 2021 1. Dönem yıllarına ait emlak vergisi tutarlarının ilgili üyelerden alınmasına yönelik olarak 24.08.2021 tarihli yazı gönderildiğini ve ödemelerin 15.10.2021 tarihine kadar yapılmasının talep edildiğini, aksi halde geciken ödemeler için vade farkının uygulanacağının bildirildiğini. Bu yazı akabinde davacılar tarafından gönderilen ...

Noterliği 05.10.2021 tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile yönetim kurulunun 2020 yılından başlamak üzere tapusunu almış veya almamış üyelerden kooperatif tarafından ödenmiş emlak vergilerini talep edebileceğini, 2020 ve sonraki yıllar için kooperatif tarafından ödenmiş emlak vergilerinin taraflarınca ödeneceğini bildirdiğini, diğer bir ifadeyle davacıların beyanlarıyla sabit olduğu üzere 2020 ve sonraki yıllar için kooperatif tarafından ödenmiş ve ödenecek emlak vergi tutarlarını kooperatife ödeyeceklerini kabul ve beyan ettiklerini,

davacıların itirazlarının yalnızca 2019 ve önceki yıllara ilişkin kooperatifçe yapılan ödemelerin kendilerinden talep edilmesine ilişkin olduğunu, nitekim davacıların 2020-2021 yıllarına ait kooperatifçe ödenen vergi tutarlarının kendi arsaları için olan kısmını ödediklerini. İşbu davada tüm yıllara ilişkin itirazlarının olduğunu iddia ederek ödemiş oldukları tutarların da geri iadesini talep etmelerinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu.

Söz konusu arsalara ilişkin ödenmesi gereken bir vergiborcu var ise ve davacılar bunu kooperatifin ödemesini beklemekte ise de kooperatifin bu paraları üyelerden aldığı paralar ile ödemek durumunda olduğunu, kooperatifin harici bir geliri olmadığına göre aksi bir durumun olmasının mümkün olmadığını.

03.09.2019 tarihinden itibaren arsalarda herhangi bir şerh bulunmadığını, buna mukabil 08.08.2017 tarihinde çekilen kura sonucu üyeler adına arsalar tahsis edilmiş olup dileyen üyelerin inşaatını yapabildiğini, kooperatife borcu olmayan ortaklardan isteyen her üyenin tapusunu aldığını, davacıların tapu alma talebinde bulunmadığı için kendi tercihleri olarak tapularını almadıklarını.

08.07.2021 tarihinde davacı ...'ın da içerisinde yer aldığı eski yönetimin, yeni yönetime 29.06.2021 tarihli devir teslim tutanağına göre 19.927.221,89-TL Varlık devretmiş olup buna karşılık eski yönetimden kalan kredi taksiti, ödenmemiş hak edişler, cari borçlar ve teminatlar tutarının 31.188.980,33-TL olduğunu, dolayısıyla eski yönetim döneminde yapılan borçlanmalar sonucu yeni yönetime varlık değil borç bırakıldığını beyan etmiştir.

Sonuç olarak, ihtiyati tedbir taleplerinin reddini, kayyım atanması yönündeki talebin reddini, tüm yargılama harç ve giderlerin davacılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

- Mali Müşavir ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı ... tarafından hazırlanan 07/07/2023 tarihli bilirkişi kök raporu ve 03/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, davacıların davalı kooperatife borçlu olup olmadığı ve yapılan ödemelerin istirdatı talebine ilişkindir.

Davacının, davalı kooperatifin mevcut yönetim kurulunun kooperatif yönetiminde ehil olmaması nedeniyle, kooperatifin zarara uğratılmasının engellenmesi ve faaliyetlerinin verimli bir şekilde yürütülmesi ile kooperatifin yönetim ve temsili için kayyım atanması talebi yönünden Mahkememizin 2022/... Esas sayılı dosyasına tefrik yapılmış, bu dosya üzerinden yapılan yargılama neticesinde "davanın açılmamış sayılmasına" karar verilmiştir.

Davalı kooperatifin 26.09.2021 tarihinde gerçekleştirdiği 2019-2020 yılları olağan genel kurul toplantısının 22. gündem maddesinde, “kooperatif tarafından adlarına Emlak Vergisi ödenen üyelerden tahsis edildiği tarih esas alınarak Kooperatifçe ödenen veya ödenecek emlak vergisinin ilgili üyelerden temerrüt faizi eklenerek tahsil edilmesine” oy birliği ile karar alındığı, davacıların da alınan karar hakkında olumlu oy kullandıkları, bir başka deyişle,“Kooperatifçe ödenen veya ödenecek emlak vergisinin ilgili üyelerden temerrüt faizi eklenerek tahsil edilmesi” hususunu kabul ettikleri, alınan karara karşı süresinde iptal davası açılmadığı, davalı kooperatifin işbu maddeye dayanarak emlak vergilerini tahsil ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce re'sen görevlendirilen Mali Müşavir ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı ... tarafından hazırlanan 07/07/2023 tarihli bilirkişi kök raporu ve 03/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;"...Mali yönden yapılan inceleme, değerlendirme ve tespitler sonucunda; usul yönünden incelenen davalı ...

Koop. “nin defter-i kebir ve yevmiye defterinin e-defter olarak tutulduğu, beratlarının usulüne uygun ve zamanında oluşturulduğu, fiziki tutulan envanter defterinin noter açılış onayının zamanında ve usulüne uygun yaptırıldığı, davacı ...

Depolama tarafından incelemeye ibraz edilen envanter defterinin açılış noter onayının usulüne uygun ve zamanında yaptırıldığı, Davacı ... tarafından davalı kooperatife 2020 ve 2021 dönemi emlak vergisi için ödenen toplam 45.216,60.TL tutarındaki ve diğer davacı ...

Depolama tarafından davalı kooperatife 2020 ve 2021 dönemi emlak vergisi için ödenen toplam 47.813,70.TL tutarındaki ödemenin banka dekontları ile sabit olduğu, davalının incelemeye sunduğu belgelere göre, davacı ...'a ilişkin 2017/2-2021/1 dönemlerini kapsayan emlak vergisi toplam tutarı. 74.208,75.TL dir. yapılan ödeme (45.216,60.TL) düşüldüğünde kalan tutar:28.992,15.TL'dir.Davacı ... Depolama'ya ilişkin 2017/2-2021/1 dönemlerini kapsayan emlak vergisi toplam tutarı.

80.155,35.TL'dir. Yapılan ödeme (47.813,70.TL) - düşüldüğünde - kalan tutar:32.341,65.TL'dir.

Hukuki yönden sonuç; davacıların, davalı kooperatif genel kurulunda alınan “Kooperatifçe ödenen veya ödenecek emlak vergisinin ilgili üyelerden temerrüt faizi eklenerek tahsil edilmesi” kararı kabul ettikleri, alınan karara karşı süresi içinde iptal davası açmadıkları, Bilirkişi kurulumuzun genel kurul tutanağındaki ifadeyi dikkate alarak bu sonuca vardığı, davacılar tarafından genel kurulca alınan kararın butlanla malul olduğu ileri sürülen iddianın ayrı bir davanın konusunu oluşturduğu,

yapılan ödemelerdeki makbuzlarda davacıların “emlak vergisi diğer haklar saklıdır” sine yer vererek ihtirazi kayıtla ödemeler yaptıkları, bu bakımdan davacıların dava konusu emlak vergilerini temerrüt faizleriyle birlikte talep edilmesinin hukuka aykırı olduğu yönündeki iddialarının yerinde olmadığı..." yönünde kanaat bildirilmiş, işbu bilirkişi raporu dosya içeriğine toplanan delillere uygun ve karar vermeye elverişli bulunduğundan, mahkememizce verilen kararda dikkate alınmış ve davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır