İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/748 K.2025/500

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 18/12/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle. Davacı taraf 18/12/2024 tarihli dava dilekçesi ile; davacının lehtar olduğu, keşidecisi ... İnş.Taah. Tekstil Gıda İhr. İth. Tic. Ve San. Ltd. Şti. olan (19) adet çekin zayi edildiğini, bu çeklerle ilgili ....Asl.Tic.Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası ile 05.09.2024 tarihinde kıymetli evrakın iptali davası açıldığını, 06.09.2024 tarihinde ödeme yasağı karan verildiğini, zayi ilanlarının TTSG'de ilan edildiğini, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'na 2024/... s.nolu dosya ile suç duyurusunda bulunulduğunu, bu çeklerden ... Bankası .../... Şubesi-... 22.02.2025 tarih 600.000,00-TL bedelli- ... ... / ... Şubesi - ...

01.03.2025 tarih 500.000,00-TL bedelli olan 2 tanesinin davalı şirket elinde olduğunu, söz konusu çeklerin vadesi dahi beklenmeksizin 25/09/2024 tarihinde bankaya ibraz edildiğini, davalı ile çekte yer aldığı iddia edilen diğer cirantalar arasında bir ticari ilişki bulunmadığını, müvekkilin rızası hilafına kaybolan iki çekin de davalı şirket uhdesinde olduğu anlaşıldığından her iki çek yaprağının iadesi için iş bu davanın açılma zarureti hasıl olduğunu beyan ile dava konusu çeklerin davalıdan istirdadı ile davalı şirketin haklı hamil olduğunu beyanla; ...

Bankası ... / ... Şubesi-... 22.02.2025 tarih 600.000,00-TL bedelli ve ... ... / ... Şubesi - ...

01.03.2025 tarih 500.000,00-TL bedelli olmak üzere toplam 1.100.000,00-TL bedelli anılı çeklerin davalıdan istirdadını, çeklerin iadesinin akabinde müvekkil şirketin haklı hamil olduğunun tespitine ve çeklerin müvekkile teslimini üçüncü (3.) kişi tarafından çek bedellerinin tahsili durumunda müvekkilin telafisi mümkün olmayan zararı söz konusu olacağından, bu zarara sebebiyet vermemek açısından davanın devamı süresince, ödeme yasağı kararının devamını ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Faktoring vekilinin 18/12/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle. Davaya usul ve esas yönünden itiraz ettiklerini, usul yönünden davanın pasif hususmet (davalı sıfatı yokluğu) nedeniyle reddi gerektiğini, esas yönünden ise müvekkili şirketin çekin iyiniyetli, meşru ve yetkili hamili olduğunu, müvekkili şirket hasımsız olarak ikame olunan çek iptal davasında ve tedbir kararında taraf olmadığını, ödeme yasağı kararı müvekkili şirketi bağlamadığını, gerek dava dışı ...

A.Ş. tarafından yapılan faktoring işlemi, gerekse müvekkili şirketin tarafından ... a.ş. ile yapılan re-faktoring işlemi ödeme yasağı kararından önceki tarihte yapıldığını, kıymetli evrakın mücerretliği ilkesi gereği müvekkili şirketin keşideci ile cirantalar arasındaki borcun doğuş sebebini araştırmak ve kanıtlamakla yükümlü olmadığını, müvekkili şirketin çekleri yasal prosedüre uygun olarak belgeleri ile birlikte re-faktoring işlemiyle teslim aldığını, dava konusu çek iddia edildiği gibi üzerinde yazılı olduğu tarihten önce tahsil için bankaya ibraz edilmediğini,

istidadı talep olunan çekler dava tarihi itibarıyla müvekkil şirket elinde bulunmadığından, huzurdaki dava açısından pasif husumet ehliyeti (davalı sıfatı) bulunmayan davalı müvekkil hakkındaki davanın husumet nedeni ile reddini, usule ilişkin itirazların kabul görmemesi ve davanın esasına girilmesi halinde ise.

Müvekkil şirketin çek bedelini kendisinden önceki cirantadan (kendi cirantasından) tahsil etmiş olması, davacıdan herhangi bir tutar tahsil etmemiş olması ve çek elinde bulunmayan müvekkilin bu çeklere dayalı olarak davacıya müracaat imkanının bulunmaması, çekleri kendi cirantasına davadan önce teslim ettiğinden davacıya teslim etme imkanının da bulunmaması nedeni ile davanın esastan reddini, müvekkili şirketin çeki kötü niyetle ve bile bile borçlu zararına hareketle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu sabit olmadığından, yapılan faktoring işlemi yasal prosedüre uygun ve faturaya dayandığından,

Yapılan faktoring işlemi davacının çek iptal davasından ve ödeme yasağı kararı almasından çok önce yapıldığından, ayrıca çek nedeni ile faktoring ilişkisine girilmiş olması kıymetli evraktaki ilkelerin istisnası olarak yorumlanamayacağından kıymetli evrakın mücerretliği ilkesi gereği hamilin keşideci ve ciranta arasındaki borcun doğuş sebebini araştırmakla yükümlü bulunmadığından, çek alacağın temliki yolu ile değil kayıtsız şartsız ciro yolu ile teslim alındığından davanın reddini, huzurdaki davadaki davacı taleplerinin asıl muhatabı ...

Faktoring A.Ş. olduğundan, yargılama sonucunda müvekkil şirket aleyhine hüküm kurulacak olması halinde adı geçen şirkete rücu olunacağından davanın ... A.Ş.'ne ihbar edilmesini ve yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Üçüncü Kişi ... Faktoring A.Ş. Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; müvekkili ... A.Ş.’nin davaya konu çekleri, faktoring müşterisi olan ... ... İnşaat Ve Madencilik Tic. Ltd.

Şti. ile imzalanan faktoring sözleşmesi ve bu sözleşmeye istinaden düzenlenen fatura, alacak bildirim formu ve ödeme araçları bordrosu kapsamında, 6361 Sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik hükümlerine uygun şekilde devraldığını, müvekkili şirketin çekin meşru hamil olduğunu, fatura sistem üzerinden teyit edilip kaydedildiğini, çekin sahte veya çalıntı olmadığının da keşideci şirket yetkilisi ile yapılan telefon görüşmeleri ile teyit edildiğini, bu görüşmelerde ham madde alımı yapıldığı ve malların teslim alındığının açıkça ifade edildiğini, faktoring şirketinin yalnızca fatura temelli işlem yaptığını ve çekleri ödeme teminatı olarak aldığını,

ciro silsilesini şeklen inceleme yükümlülüğü dışında herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, çeki iktisap ederken tüm yasal sorumlulukları eksiksiz yerine getirdiğini, keşidecinin çekin doğruluğunu onaylamış olduğunu, davacının açtığı iptal davası nedeniyle verilen ödeme yasağı kararının müvekkili hakkında kesin hüküm teşkil etmediğini, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, TTK 687 ve 792. maddeleri uyarınca kambiyo senedinin iktisabında müvekkilinin kötü niyetli olmadığının açıkça görüldüğünü, çekin kendisine düzgün ciro silsilesi ile devredildiğini, davacının müvekkilinin kötüniyetli olarak hareket ettiğini ispatlayamadığını,

müvekkilinin tüm işlemleri basiretli bir tacir gibi yürüttüğünü, ilgili Yargıtay kararları doğrultusunda da müvekkilinin iyi niyetli ve yetkili hamil sayıldığını, bu sebeple davanın reddi gerektiğini, tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-Banka kayıtları, Faktoring sözleşmesi, Ticari kayıtlar

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, TTK'nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatı istemine ilişkindir.

Davacı iddiasında özetle; davacının lehtar olduğu, keşidecisi ... İnş.Taah. Tekstil Gıda İhr. İth. Tic. Ve San. Ltd. Şti. olan (19) adet çekin zayi edildiğini, bu çeklerden ... Bankası .../... Şubesi-... 22.02.2025 tarih 600.000,00-TL bedelli- ... ... / ... Şubesi - ... 01.03.2025 tarih 500.000,00-TL bedelli olan 2 tanesinin davalı şirket elinde olduğunu, her iki çek yaprağının iadesi için iş bu davayı açtığını, çeklerin yasal hamili olduğunu beyan etmiştir.

Davalı ise savunmasında; müvekkili şirketin çekleri yasal prosedüre uygun olarak belgeleri ile birlikte re-faktoring işlemiyle teslim aldığını, çekleri kendi cirantasına davadan önce teslim ettiğinden davacıya teslim etme imkanının da bulunmaması nedeni ile pasif husumet yokluğu nedeni ile davanın reddini, aksi kanaatte ise esastan reddini talep etmiştir.

Davaya üçüncü kişi olarak beyanda bulunan dava dışı ... A.Ş şirketi beyanında özetle; dava konusu çekleri temlik almış olduğunu, çeklerin yasal ve meşru hamili olduğunu beyan etmiştir.

6102 Sayılı TTK 790/1.maddesine göre, Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılacağı düzenlemesi,

6102 Sayılı TTK'nın 792. Maddesinde ise; “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemesi yer almaktadır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalı ve üçüncü şahsın beyanları ve dosyaya sundukları kayıtlardan; iş bu davanın 18/12/2024 tarihinde açıldığı, dava konusu çeklerin 07/10/2024 tarihinde ... A.Ş şirketi'ne iade edildiği, bu sebeple davalının çekin hamili olmadığı anlaşıldığından davacı tarafından husumet yöneltilemeyeceği kanaatiyle davacının davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır