İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/1030 K.2026/107

Mahkememizde görülmüş olan "Zayi Belgesi Verilmesi" davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesi ile. Davacı ...Limited Şirketi'nin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne kayıtlı olduğunu, ticari faaliyetlerini aktif olarak sürdürdüğünü, davacı şirkete ait karar defteri, yapılan tüm araştırmalara rağmen bulunamadığını, söz konusu defterin;

şirket yetkilisinin uzun süre home ofis şeklinde çalıştığını, bu süreçte şirket faaliyetlerinin yetkilinin ikametgâh adresinde yürütüldüğünü ve sonrasında ikametgâh adresinin değişmesi nedeniyle kaybolduğu anlaşıldığını, şirket yetkilisinin ikametgâh adres değişikliğine ilişkin kaydının sunulduğunu, şirket yetkilisinin mevcut ikametgâh adresinde, önceki ikametgâh adresinde, arşivinde gerekli tüm aramaların yapıldığını ve kayıp karar defterine ulaşılamadığını, kayıp karar defterinin üçüncü kişilerin eline geçtiğine,

kötüye kullanıldığına veya şirket faaliyetleri açısından herhangi bir olumsuz sonuca yol açtığına dair somut bir tespit bulunmadığını, davacı şirketin tek ortaklı limited şirket olduğunu, başka ortak veya yetkili bulunmadığını belirterek davacı şirkete ait karar defterinin kaybolduğunun tespitine ve söz konusu defter için zayi belgesi verilmesine, yargılama giderlerinin tarafı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları istenilmiştir.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

İşbu dava konusu uyuşmazlık; TTK’nun 82/7. maddesi uyarınca davacı ...Limited Şirketi'ne ait karar defterine yönelik zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

05.07.2022 tarihinde yürürlüğe giren 7417 sayılı Kanun ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa; tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren, otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Maddede düzenlenen (30) günlük süre hak düşürücü süredir. Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren zayi olma durumları sınırlı şekilde sayılmamış ise de; zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Başka bir ifadeyle, tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.

TTK'nun 18/2. maddesi "Her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir" hükmünü içermektedir. Tacir basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklamalı ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri özveri ile yerine getirmelidir. Dolayısıyla TTK'nun 82 ve 18. maddeleri kapsamında yapılan değerlendirmede; tacirin, basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği tüm özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri büyük bir dikkat ve özenle yerine getirmesi gerekmektedir.

Dava konusu somut olay yönünden yapılan değerlendirmede; davacı tarafça, davacı şirketin tek ortağı, kurucusu ve yetkilisinin "home office" olarak çalıştığı ve adres değişikliği yapılması sebebiyle önceki ve yeni adresin aranmasına rağmen karar defterinin kaybolduğu beyan edilmişse de; somut olayda davacı şirketin kurucusu, tek ortağı ve yetkilisinin taşınma sırasında karar defterinin kaybolmaması için gereken özeni göstermediği ve önlem almadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Oluşan hal ve şartlar çerçevesinde, TTK'nun 82/7 anlamında belirli bir mücbir sebebin gerçekleştiği de kabul edilemeyecek olup tacir olan davacının basiretli bir tacirin göstereceği özen ve itina ile defterlerini saklaması gerektiği, iddia edilen sebebin tacirin öngörebileceği ve aldığı tüm önlem ve koruma tedbirlerine rağmen gerçekleşebilecek nitelikte olması şartını da taşımadığı,

basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacı tarafın karar defterine yönelik zayi belgesi alma şartlarını sağlamadığı açık olup yasal koşulları oluşmamış olan davanın reddine ve tüm dosya kapsamına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

HÜKÜM / Gerekçesi Yukarıda İzah Edildiği Üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince 732,00-TL karar harcından peşin yatırılan 615,40-TL harcın mahsubu ile eksik 116,60-TL harcın davacı taraftan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı tarafça yatırılmış ve kullanılmamış olan bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen davacı tarafa iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize sunulacak bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/02/2026

Katip Hakim · ¸e-imzalıdır