İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/27 K.2025/196

Mahkememizde görülmekte olan zayi belgesi verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilince utulan pay defterinin normal şartlarda müvekkili şirket arşivlerinde saklandığını, ancak arşiv alanlarında yapılan yenileme ve temizlik işlemleri esnasında pay defteri'nin kaybolduğunun tespit edildiğini beyan ederek müvekkili şirkete ait pay defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKÇE

Dava, 6102 Sayılı TTK'nun 82/7. maddesine dayalı Pay Defteri'nin kaybolması sebebi ile zayi belgesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK 'nun 82/7.maddesi uyarınca; "..... Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyana uğrarsa tacir ziyanı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir...." düzenlemesini getirmiş olup anılan madde hükmü uyarınca bu davayı açmak için yasal 15 günlük hak düşürücü süre belirlenmiştir. Davacı, defterlerin kaybolduğuna dayanmıştır.

TTK 18/2 maddesi "Her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir" hükmünü içermektedir.

Tacir basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklamalı ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri özveri ile yerine getirmelidir. TTK 82 ve 18. Madde kapsamında yapılan değerlendirmede; tacirin basiretli bir iş adamı olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri büyük bir dikkat ve özenle yerine getirmesi gerekmektedir.

Somut olayda, talep eden şirket pay defterinin arşiv yenileme ve temizlik işleri esnasında kaybolduğunu iddia etmiş ise de tacir sıfatını haiz davacının TTK'nun 18/3. uyarınca tedbirli ve basiretli bir tacir gibi defterini güvenlik altına alması beklenmekte olup basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getirmediği görüş ve kanaatine varılmıştır.

Oluşan hal ve şartlar çerçevesinde TTK'nun 82/7 anlamında belirli bir mücbir sebebin gerçekleştiği de kabul edilemeyecek olup tacir olan davacının basiretli bir tacirin göstereceği özen ve itina ile defterlerini saklaması gerektiği, iddia edilen sebebin tacirin öngörebileceği ve aldığı koruma tedbirlerine rağmen gerçekleşebilecek nitelikte olması şartını da taşımadığı, basiretli bir tacir gibi gerekli koruma tedbirini almamış olan davacının zayi belgesi alma şartlarını yerine getiremediği görüş ve kaanatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır