İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/407 K.2026/384

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasında dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket ... ile dava dışı ... arasında ticari bir ilişki bulunduğunu, bu ticari ilişki kapsamında ... tarafından müvekkil şirkete 23.02.2026 tarihli ... fatura numaralı ve 40.920,00 TL bedelli bir fatura kesildiğini, müvekkil şirket söz konusu fatura borcunun ifası amacıyla kendi hesabının bulunduğu ... Bankası ...

İstanbul Şubesine ait ... seri numaralı 03.06.2026 keşide tarihli ve 40.920,00 TL bedelli çeki keşide ederek lehdar ... emrine düzenlediğini, düzenlenen bu çekin lehdara ulaştırılmak üzere 14.04.2026 tarihinde ...

Kargo firmasına teslim edildiğini, ancak söz konusu kargo gönderisi taşıma sürecindeyken kaybolduğunu ve lehdar ...'a hiçbir zaman ulaşmadığını, işbu çekin üzerine ödeme yasağı (İhtiyati Tedbir) konulmasını, zayi olan işbu çekin iptaline karar verilmesini, dava ile talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K'nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.

Kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir hakkın kendisinden istenebilecek durumunda olan yani hakka uymakla yükümlü kişi ise borçlu kişi olup, buna da pasif husumet denilir. Bir davada gerek aktif ve gerekse pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve resen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise, dava bu sebep ile reddedilir.

Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir. Bu nedenle keşideci sıfatındaki davacının, zayi davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı, TTK'nin 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı olan hamile aittir. Keşidecinin, muhatap bankayı ödemeden men yetkisi bulunmamaktadır. Çek ibraz edildiği takdirde, hak talep eden hamile karşı İİK'nın 72. maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı mevcuttur.

Dava dilekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere iptali istenilen çekin davacının banka hesabı üzerinden aldığı ve dava dışı kişi lehine düzenlediği çek olup, davacı söz konusu çekin keşidecisidir.Bu nedenle davacının talebine konu, keşidecisi davacı olan 03/06/2026 keşide tarihli, ... çek nolu, ... Bankası A.Ş İstanbul şubesine ait 49.920- TL bedelli çekle ilgili olarak davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Dava şartları konusunda HMK'nin 138. maddesi uyarınca dosya üzerinden karar verilmesi mümkün olduğundan ve ayrıca davada hasım bulunmadığından aktif dava ehliyeti olup olmadığının dosya üzerinden incelenmesi usul ekonomisi gereği mümkün görüldüğünden takdiren duruşma açılmasına gerek görülmemiş, dosya üzerinden yapılan inceleme ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır