İstanbul 22. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/429 K.2026/408

Mahkememize tevzi edilmiş olan "Menfi Tespit" davasının yapılan incelemesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkil ... tarafından keşide edilen, ... Ltd. Şti. lehtarlı, 18.01.2024 keşide tarihli, ..., ... seri numaralı ve 440.000,00 TL bedelli çek, davalı ... A.Ş.'ye ciro edilmiş ve davalı tarafça bankaya ibraz edilerek karşılıksız işlemi yaptırıldığı, akabinde davalı tarafından müvekkil aleyhine .... İcra Dairesinin 2024/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ve .... İcra Ceza Mahkemesi ...

E. Sayılı dosyası nezdinde karşılıksız çek keşide etme suçundan şikayette bulunulduğu, İcra Ceza Mahkemesi nezdindeki yargılamada, huzurdaki menfi tespit davası bekletici mesele yapıldığı, dava açılmadan önce 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 5/A gereğince arabuluculuk yoluna başvurulmuş, İstanbul Arabuluculuk Bürosunun 2025/... dosya numaralı Aarabuluculuk dosyası ile 06.05.2025 tarihinde anlaşamama son tutanağı düzenlendiği, Müvekkil ile çekin lehtarı olan ... Ltd.

Şti. arasındaki temel hukuki ilişkiden kaynaklanan borç ortadan kalkmış olup, dava konusu çek bedelsiz kaldığı, davalı ...

A.Ş., söz konusu çeki faktoring sözleşmesi kapsamında temlik aldığı, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu madde 9/2 ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 188/1 hükümleri uyarınca, müvekkilin lehtara karşı sahip olduğu şahsi def'ileri davalı faktoring şirketine karşı ileri sürme hakkı yasal güvence altında olduğu, faktoring şirketinin iyiniyet iddiası, şahsi def'ilerin ileri sürülmesine engel teşkil etmediği, faktoring işlemlerinde, faktoring şirketinin senedi devralırken iyiniyetli olup olmamasının, borçlunun şahsi def'ilerini ileri sürmesine hukuken bir etkisi bulunmadığı,

davalı faktoring şirketi, alacağı temlik alırken dayanak belgeleri ve mal teslimini tevsik eden faturaları incelemek zorunda olduğu, ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin 16.11.2022 tarihli, E. ... sayılı emsal kararında, "Faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler" denilerek faktoring şirketinin sınırı çizilmiştir.

6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunun 9/2,3. maddesi ile Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik 5/1. maddesindeki yasal prosedürlerin yerine getirilip getirilmediği titizlikle incelenmesi gerektiği, temel borç ilişkisi sona ermiş olan somut olayda, davalının yasal prosedürleri tam anlamıyla yerine getirmediğinin görüleceği, arz ve izah edilen ve re'sen dikkate alınacak nedenlerle, davanın kabulü ile müvekkilin davaya konu 18.01.2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 440.000,00 TL bedelli çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine ve ....

İcra Dairesinin 2024/... E. sayılı icra takibinin iptaline, Haksız ve kötüniyetli takip yürüten davalı aleyhine alacak miktarının %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre; Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesinin 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı kararı ile; Finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemeler nezdinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesi hususu görüşülerek; 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceği düzenlenmiştir.

Asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağı değerlendirilmiştir.

Kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir.

Bu itibarla;

1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci

fıkrasının (f) bendinden,

2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,

3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde

düzenlenenler hariç),

4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,

5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,

6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,

7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,

Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan,

Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;

a) İki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı,

b) Dört veya beş asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı,

c) Altı veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 numaralı,

d) On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı,

e) On dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7 ve 8

numaralı,

f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9

numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına,

(Örneğin asliye ticaret mahkemelerine bu kapsamda gelecek dava ve işlere;

a) Kayseri’de iki asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 2 numaralı,

b) Konya’da dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 4 numaralı,

c) İzmir’de yedi asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 numaralı,

d) İstanbul Anadolu’da on üç asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 ve

7 numaralı,

e) Ankara’da on dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7 ve 8 numaralı,

f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve

9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına)

Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine, 25.11.2021 tarihinde karar verildiği,

Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesinin 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı kararı ile Bankacılık Kanunu'ndan kaynaklı tüm davalarda yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemeleri ihtisas mahkemesi olarak belirlenmiş olup derdest davaların bu mahkemelere gönderilemeyeceği, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin bu tarihten sonra açılan davaların anılan mahkemelere tevziine karar verileceği düzenlenmiştir.

Bu haliyle eldeki davanın, 6361 sayılı Kanun'dan kaynaklı açılan hukuk davalarından olması, Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu Birinci Dairesinin 25/11/2021 tarih ve 1232 sayılı kararı ile; 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine karar verildiği, dosyanın Mahkememize sehven tevzi edildiği anlaşılmakla İstanbul 6,7,8 ve 9 nolu Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere dosyanın İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi bürosuna gönderilmesine karar verilmiştir.

KARAR / Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın niteliği itibariyle İstanbul 6,7,8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere dosyanın İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi bürosuna gönderilmesine,

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır