İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/68 K.2018/1321

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat davasının ve İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/10/2017 tarih, 2016/1241 esas ve 2017/906 sayılı kararı ile birleşen İstirdat davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili asıl dava ve birleşen dava dilekçelerinde özetle: müvekkili firmanın ... adresinde 16/09/2016 tarihinde hırsızlık olayının meydana geldiğini, müvekkiline ait kasanın içinden verilen ihtiyati haciz kararına konu ...bank ... Şubesinin .. nolu 15/11/2016 keşide tarihli 10.900,00-TL bedelli çekin ve...banka ... Şubesine ait ... çek nolu 30/11/2016 tarihli 52.150,00-TL bedelli çekin de çalındığını, bu hususta ...

Cumhuriyet Başsavcılığının ... numarası ile soruşturma açıldığını, çalınan çeklere ilişkin olarak ihtiyati hacze konu çekin ...

6. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası ile kıymetli evrak iptali istemi ile dava açıldığını, ilgili davada 19 adet çek ve 2 adet bononun iptali istenildiği ve çek bedelli toplamı %15 tutarında teminat yatırılmak suretiyle 23/09/2016 tarihinde ihtiyati tedbir kararı verilmek suretiyle çeklerin tamamına ödeme yasağı konulmasına karar verildiğini, devam eden suretçe çeke ilişkin ... 14. Asliye Ticaret Mahkemesinde ... D.

İş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı verildiğini, ...

6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile yaptırılan ilan ile de çekin müvekkilinin rızası hilafına elinden çıktığını, alacaklı firma basiretli bir tacir gibi hareket etmediği gibi çekin arkasında açıkça tedbir kararının olduğunu bildiğini ve bilebilecek bir durumda olduğunu, alacaklı firmanın faktoring firması olması nedeni ile kendiside ibraz edilen çek ile ilgili araştırma yapmadığı ve bu hususta bilgi sahibi olmadığı iddiası hayatın olağan akışına aykırı olduğu gibi basiretli bir tacire yakışan bir husus olmadığını, açıklanan nedenlerle ...bank ...

Şubesinin ... nolu 15/11/2016 keşide tarihli 10.900,00-TL bedelli çekin ve ...banka ... Şubesine ait ... çek nolu 30/11/2016 tarihli 52.150,00-TL bedelli çekin de taraflarına iadesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili asıl ve birleşen davada cevap dilekçelerinde özetle: davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğunu ispat etmesinin gerekli olduğunu, davacı dava konusu çekin hamili olduğunu ve bu çeklerden dolayı alacaklı olduğunu usulüne uygun deliller ile ispat edemediğini, dava konusu çeklerde davacının cirosunun olmadığı,

müvekkili şirket faktoring firması olduğunu ve dava konusu çek, faktoring sözleşmesi ile temlik alındığını, müvekkilinin dava konusu çeki, bu faktoring ilişkisi gereği ve iktisap ettiğinden yetkili hamil olduğunu, takip konusu çek müvekkilinin müşterinisinin ... şirketi olduğunu, onunda ...'dan cira yolu ile aldığının göründüğünü, takip konusu çekteki alacağı tevsik eden faturayı da bu şirketler arasında düzenlendiğini, müvekkilinin yükümlülüğünün, müvekkilinin çekteki tüm cirantaların ticari ilişkisinin inceleme yükümlülüğü bulunmadığı gibi böyle bir incelemenin yapılmasının hukuken ve maddi olarak imkansız olduğunu, davanın reddine,

tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin de karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

1-... Cumhuriyet Başsavcılığının ... numarası ile soruşturma dosyası. 2-... 14. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası. 3-...bank ... Şubesinin ... nolu 15/11/2016 keşide tarihli 10.900,00-TL bedelli çek sureti, ...banka ... Şubesine ait ... çek nolu 30/11/2016 tarihli 52.150,00-TL bedelli çekin sureti, olay yeri inceleme tespit tutanağı, 01/08/2016-31/10/2016 tarihleri arası cari kartı hareket dökümü(... inşaat), faturalar, tediye makbuzu, ....bank ... Şubesinin cevabi yazıları, ...banka Genel Müdürlük cevabi yazıları, 4-... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası. 5-Mahkememizce atanan bilirkişi Mali Müşavir ...'den aldırılan bilirkişi raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ve birleşen dava, 6102 sayılı yasanın 792. maddesine dayalı, çekin rızası dışında elinden çıktığı iddiasına dayalı istirdat ve menfi tespit talebidir.

Çekler üzerindeki ciro silsilesi tam olup, davalının yetkili hamil olduğu anlaşılmaktadır. Fakat davacı, gerek çekler üzerindeki ciro silsilesinde yer almadığı gibi mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesinde de arada çek vermeyi gerektiren ticari ilişkiyi ispat edemediğinden yetkili hamil olduğunu her iki davaya konu çek yönünden de ispat edememiştir.

Anılan yasa maddesinde “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.” şeklinde belirtilmektedir.

Bu madde hükmüne göre, davalının çeki edinme nedenini kanıtlama yükümlülüğü yoktur. Davalının çekin rıza dışında elden çıktığını bilmesi veya bilebilecek durumda olması gerekir. Çekin rıza dışı elden çıkması halinde, davalının iyi niyetli olmadığını ispat yükü, TMK 3. maddesindeki iyi niyet karinesi gereği çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

Somut olayda davacı taraf yargılama boyunca çekin rızası dışında elinden çıktığını kanıtlama gayretinde olmuş ise de kendisinin çeklere meşru hamil olduğunu ispat edemediği gibi,davalının kanunda tanımlandığı haliyle iyi niyetli olmadığını veya ağır kusurlu olduğunu kanıtlama çabası göstermemiştir.

Davalının dava konusu çeki davacıya yönelik soygun eyleminden sonra iktisap etmiş olması ve cirantası ile ticari ilişkisi bulunmadığını ve davalının çeki iktisapta ağır kusurlu olduğunu göstermemektedir. Bu nedenlerle ve davalının yürütülen ceza davasında sanık olmadığı da gözetilerek davanın reddine karar vermek gerekmiştir. (Emsal içtihatlar: 11. HD; 23.12.2014, 2014/10768 E ve 2014/20288 K; 29.11.2011, 2010/6075 E ve 2011/16057 K)

Katip · E-imza Hakim · E-imza