İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1154 K.2019/1278

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarafından keşide edilen, ... Bank ... Şubesinin, 20/07/2018 keşide tarihli, ... seri numaralı, 20.000,00 TL bedelli çekin müvekkiline ciro yolu ile intikal ettiğini, ancak söz konusu çekin kargoya verildikten sonra kaybolduğunu, müvekkiline ciro yolu ile intikal eden işbu çekin kaybolması üzerine taraflarınca ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası ile iptali talebiyle dava ikame edildiğini, ilgili çek iptali dava dosyasında ...bank ... Şubesi'ne gönderilen 24/05/2018 tarihli müzekkereye istinaden verilen cevapta çekin, ... Anonim Şirketi tarafından ibraz edildiğinin bildirildiğini, hakkında iptal davası açılan çekin ibrazı ile ilgili bilgilerin öğrenilmesinin akabinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasının 04/12/2018 tarihli celsesinde, taraflarına TTK m.763 uyarınca istirdat davası açmak üzere 1 haftalık kesin süre verildiğini, yukarıda bilgileri yazılı çekin meşru hamili müvekkili olup söz konusu çekin kaybolduğunu, dava konusu çeki ibraz eden şirket ile müvekkili şirketin hiçbir ticari ilişkisi bulunmadığını, müvekkili şirketin davalıya ne bir mal sattığını ne de bir hizmet verdiğini, çekin müvekkili şirketin elinden rızası hilafına çıktığının hem açmış olunan çek iptali davası hem de dosyaya ibraz edilen deliller ile sabit olduğunu, çekin ibraz edilen son halini göremediklerinden müvekkili adına yapılan cirolara,

imzalara itiraz haklarını saklı tutarak çekin, davalıdan alınarak müvekkiline iadesine, aksi halde bedelinin iadesine karar verilmesine karar verilmesini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu ... keşide tarihli, ... seri numaralı ve 20.000,00 TL bedelli çekin de içerisinde yer aldığı faktoring işlemine istinaden müvekkili tarafından faktoring müşterisine toplamda 20.000,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, diğer yandan 30/05/2018 tarihli faktoring sözleşmesi ile ortaya çıkan alacak bakiyesinin mahsubu ile karşılandığını, bu nedenle dava konusu çekin, faktoring müşterisi olan ... yetkilisine iade edildiğini, müvekkili ile dava dışı ...

A.Ş. arasındaki faktoring işlemlerinin usul ve yasaya uygun olarak gerçekleştiğini, huzurdaki davanın faktoring müşterisi olan ... A.Ş.'ye ihbarının gerektiğini, müvekkilinin iyi niyetli üçüncü şahıs olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çek istirdadı talebine ilişkindir.

Davacı, ...bank ... Şubesine ait, 20/07/2018 tarihli, ... seri numaralı, 20.000,00 TL bedelli çekin kargoda kaybolduğunu, bu nedenle ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile çekin iptali davası açıldığını, bu davada çekin davalı tarafından bankaya ibraz edildiğinin öğrenildiğini, bu nedenle mahkemece taraflarına işbu davayı açmak üzere süre verildiğini beyan ederek çekin kaybolmadan önce yetkili hamilinin ... Girişimi olduğundan bahisle istirdadını talep etmişler, davalı ise söz konusu çeki faktoring sözleşmesi kapsamında ... A.Ş.'den aldığını, söz konusu sözleşme uyarınca ... şirketine finansman sağlandığını, işlemlerin mevzuata uygun olduğunu, iyi niyetli hamil olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiş, tarafların ticari defterleri ile dosya kapsamı üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmek üzere dosya mali müşavir bilirkişiye tevdii edilmiştir. Bilirkişi raporunda özetle; tarafların incelemeye sunulan ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğunu, dava konusu çekin ... tarafından ... A.Ş. adına keşide edildiğini, cirantaların sırasıyla ... Ltd. Şti, ..., ...

LPG Petrol Akaryakıt, ..., ve ... A.Ş olduğunu, davacı ile dava dışı ... arasında 2017 yılından bu yana devam eden ticari ilişki olduğunu, söz konusu ticari ilişkiye ilişkin kayıtlarda dava konusu çek kaydının olmadığını, davacının dava dışı ... dan 2.226,36 TL alacaklı olduğunu, davalı ile dava dışı ... A.Ş. arasında 13/04/2016 tarihli faktoring sözleşmesinin imzalandığını, dava dışı ...

A.Ş. tarafından davalıya, dava konusu çekin de içerisinde bulunduğu 756 adet belgenin karşılığı 8527400,00 TL'nin refaktoring olarak devredildiğini, dava konusu çekin karşılıksız çıkması sebebiyle kayıtlara alındığını ve çek bedelinin ... A.Ş.'den tahsil edildiğini tespit ve beyan etmiştir. ...bank'a yazılan müzekkereye cevaben çekin ibrazına dair bilgi olmadığı beyan edilmiştir.

Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; davanın Türk Ticaret Kanunu'nun 792/1 maddesi uyarınca çekin istirdadı talebine ilişkin olduğu, mezkur maddenin '' Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmünü içerdiği, 6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9. maddesinde ''...

Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz.

Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri halinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.'' hükümlerinin düzenlendiği,

açıklanan maddeler karşısında, davacının öncelikle çekin yasal hamili iken elinden rızası hilafına çıktığını ve ikinci olarak da davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, çekin lehtarının ... A.Ş., ilk cirantasının ise ...

Şirketi olduğu, davacının adi ortaklık olarak kendisini oluşturan şirketler tarafından temsil edildiği, lehtarın ise davacı adi ortaklığı oluşturan şirketlerden biri olduğu, dolayısıyla ciro silsilesinin kopuk olduğu ve davacının yetkili hamil olmadığı, ikinci şart olarak da davalı faktoring şirketi tarafından dava konusu çekin refaktoring sözleşmesi kapsamında ...

A.Ş.'den alındığı ve faktoring işlemlerinin usulüne uygun olduğu, davalının çeki iktisabında kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğu ispat edilemediğinden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · E-imza Hakim · E-imza