İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/130 K.2024/537

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. "Müvekkil firma ... A.Ş adı ile araç kiralama sektöründe binek otomobil için uzun dönem operasyonel filo kiralama hizmeti sunmaktadır. Müşterilerine sunmuş olduğu bu hizmetler sırasında maddi hasarlı trafik kazaları meydana gelmektedir.

Meydana gelen kazalar neticesinde müvekkil firmanın araçları hasar gördüğünden hasar gören araçlar değer kaybına ( değer düşüklüğüne ) uğramaktadır.Müvekkil firma, araç kiralama hizmeti vermekte olup dava konusu müvekkilin kiraya vermiş olduğu araçlardan olan ... ... plakalı araç seyir halinde iken davalı şirket nezdinde sigortalı olan aracın sürücüsünün sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın asli kusurlu bir şekilde çarpmasıyla birlikte kaza meydana gelmiş, oluşan kaza sonucu araçta değer kaybı meydana gelmiştir.

Davaya konu değer kaybına sebep olan kaza, dava dışı ...'ın sürücüsü olduğu ... plakalı aracın usule uygun seyir halinde olan müvekilin aracına dikkatsiz, tedbirsiz ve kusurlu bir şekilde çarpması neticesinde gerçekleşmiş olup davalının bu kazada asli kusurlu olduğu dosyaya sunulan kaza tespit tutanağıyla ve Tramer kaydıyla açıkça sabittir.

Usul ekonomisi ilkesi göz önüne alındığında yargılamanın uzamasını engellemek maksadıyla sayın mahkemenizden tensip zaptı ile birlikte kurulacak ara karar neticesinde dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra dosyanın bilirkişiye tevdini talep ederiz.

İşbu belirsiz alacak davamızın kabulü ile, müvekkil şirkete ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı zararımızın fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası olarak 500,00 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, usul ekonomisi ilkesi göz önüne alındığında yargılamanın uzamasını engellemek maksadıyla sayın mahkemenizden tensip zaptı ile birlikte kurulacak ara karar neticesinde dosyanın bilirkişiye tevdiine,Yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmilini.. " talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Uyuşmazlık konusu 12.03.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile kazada zarara araçta meydana gelen değer kaybı tutarının sigortalımızdan tahsil edilmesi talebidir. İlgili kazaya karışan,... plakalı araç Müvekkil ... Sigorta A.Ş. tarafından 22.01.2021/22.04.2021 tarihlerini kapsayan ... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlıdır.

Yetki itirazımızdır. Değer kaybı tutarı yönünden beyanımız

20.03.2020 tarihin ve 31074 sayılı resmi gazate’de yayımlanan “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluksigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmalıdır. eksik evrak ile başvuru yapıldığından talebin usulden reddi gerekmektedir.

trafik sigortası genel şartları (yeni) ekinde yer alan kriterlere göre hesaplama yapılmalıdır. Yabancı plakalı araçların Türkiye’de karıştığı kazalarda yabancı plakalı araçlar için yapılan değer kaybı talepleri. 3. Araçta meydana gelen maddi hasarın, aracın rayiç bedelinin %2’sinin altında kalması halinde değer kaybı tazminatı araçta meydana gelen maddi hasar tutarını aşamaz. Davacı tarafın kasko şirketine hasar onarım bedeli ödemesi yapılmıştır.

Avans faizinin reddine karar verilmelidir.Yukarıda açıkladığımız nedenlerden dolayı, yetki ilk itirazımızın kabulü ile, mahkemenizin yetkisizliğine ve dosyanın yetkili ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini, riziko tarihindeki kanun hükümlerinin uygulanmasına, kaza tarihindeki hükümler uyarınca araçtaki değer kaybı tutarı maddi hasar tutarını aşamayacağından 3.083,90 TL üzerinden hüküm kurulmasına, teminat limitlerinin dikkate alınmasına, ... tarihin ve ... sayılı resmi gazate’de yayımlanan “karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar” uygulanmasına,

01.04.2020 Tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlarda yapılan değişikliğe göre eksist sisteminden eksper ataması yapılmadan, yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddine, değer kaybı yönünden bilirkişi İncelemesi yapılması halinde dosyanın.

01.04.2020 tarihinde yürürlüğe giren karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, dosyada atanacak bilirkişinin yukarıda izah ettiğimiz koşullar ile birlikte değerlendirme yaparak Bilirkişilik Yönetmeliği uyarınca ortaya somut veriler koyarak hesaplama yapılmasına,

bu yapılamayacak ise dosyanın komisyona iadesine, avans faizi talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhimize sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermemiş olmamız nedeniyle karşı tarafa yükletilmesini..." savunmuştur.

Davacı vekili tarafından 21/02/2024 tarihinde verilen dava değeri artırım dilekçesinden özetle; "Bilirkişi incelemesi sonucunda müvekkil şirketin uğramış olduğu zararın 2.383,59-TL olduğuna kanaat getirilmiştir. Dosya kapsamında yaptırılmış olan bilirkişi incelemesi neticesinde dava dilekçemizde talep edilen değer kaybı alacağı talebimiz Sayın Mahkemece yürütülen tahkikat neticesinde ancak belirlenebildiğinden HMK MD. 107. Kapsamında harç ikmal etmek suretiyle talebimizi arttırma zorunluluğu hasıl olmuştur. Tarafımızca başlangıçta 500,00 TL olarak talep edilen değer kaybına ilişkin alacağımızı işbu bilirkişi raporu doğrultusunda 1.883,59-TL arttırarak toplam 2.383,59-TL olarak talep ettiğimizi ve arttırılan bedele dair harcı tamamladığımız hususunu sayın mahkemenizin bilgisine sunarız.

Yukarıda arz ve izah ettiğimiz nedenlerle ve Sayın Mahkemenin re'sen nazara alacağı hususlar doğrultusunda; müvekkil şirketin uğramış olduğu maddi zarar olan 2.383,59-TL'nin haksız fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini.."talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı araçta oluşan değer kaybı talebine yöneliktir. Davalı tarafça yetki itirazında bulunulmuşsa da, davanın genel yetkili mahkemede açılmış olması ve iş bu davanın kesin yetkiyi gerektirir bir dava olmaması nedeniyle yetki itirazının reddine karar verilmiştir.

Bilirkişiden alınan 07/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; " Sbm-tramer kayıtlarında, aşağıda göri üzere, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın. 90100 kusurlu, ... plakalı aracın sürücüsü...'un 900 kusursuz olduğu belirtilmiş olup, belirtilen oranlara uyulmuştur. ...plakalı aracın sürücüsü ...'ın. Karayolları Trafik Kanununun 47. maddesinin d) fıkrası ile 56.maddesinin a) fıkrasının 1.bendi ile 84.maddesinin g) fıkrasını ihlal ederek.

Karayolunda özellikle otoyolda araç ile seyir halindeyken, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorunda olup, trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek, şerit değiştirmek zorunda kalındığında da, şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek ve dolayısıyla diğer şeride tecavüz etmemek zorunda olduğu halde, dosya kapsamı ve dosyada mevcut sürücülerin kendi aralarında tanzim ettikleri maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre;

sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici aracı ile 12.03.2021 günü, saat: 18.18 sıralarında, ... İli, ...

İlçesinde,... istikametine katılırken aracının sol ön köşe kısımlarıyla, sol şerit üzerinde aynı istikamete seyir halinde olan sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sağ arka kapı kısımlarına çarpması neticesi dava konusu trafik kazası meydana geldiği, bu durumda otoyola bağlanırken, kontrollü şel e özen göstermediği, sol yanındaki şeride tecavüz ederek asli kusur ihlal etmek suret kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında 96100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın ...'un.

Meydana gelen trafik kazasında, trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığından, meydana gelen trafik kazasında kusurunun olmadığı, kazada davacıya ait ... plakalı araçta oluşan değer kaybının 7.3.ibi; kaza tarihi itibariyle 2.383,59 TL lik değer kaybı oluştuğu..."rapor edilmiştir.

Davacı adına kayıtlı ... plakalı araç ile dava dışı ... sevk ve idaresinde olan, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalanan ... plakalı aracın karıştığı 12.03.2021 tarihli trafik kazasında davacı adına kayıtlı aracın hasar gördüğü, davacının, davalıya başvurusu üzerine değer kaybı ödemesi yapılmadığı uyuşmazlık konusu değildir.

Araçta kaza sebebiyle oluşacak değer kaybı, aracın kaza sonrası onarımından sonraki değeri ile hasarsız değeri arasındaki farkı ifade eder (Yargıtay 17 HD 2016/966 E - 2016/5728 K sayılı ilam).

Anayasa Mahkemesi'nin 09/10/2020 tarihli 2019/40 E-2020/40 K sayılı ilamıyla, 2918 sayılı KTK 90 maddesinin 1. cümlesindeki '...ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...' ibaresi ve 2. cümlesindeki ''...ve genel şartlarda...'' ibaresi iptal edilip, yürürlüğü durdurulmuş olduğu, 7327 sayılı Kanun 18 maddesi ile 09/06/2021 tarihinde, 2918 sayılı KTK 90/1 maddesi 1. cümlesinden sonra eklenen ''a)Değer kaybı tazminatı, aracın;

piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak'' ibaresi de göz önüne alındığında değer kaybının bu kriterlere göre hesaplanacağı, başka bir ifade ile aracın kaza öncesi rayiç değeri ile onarım sonrası rayiç değeri arasındaki fark, kaza sonucu oluşan değer kaybıdır.

Aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır (Yargıtay 4 HD 2021/21252 E- 2022/5913 K sayılı ilam).

Somut olayda, 12.03.2021 tarihli bilirkişi raporunda, dava dışı sürücü ...'ın 2918 sayılı KTK 47/d, 56/A.a, 84/1 maddesi gereği kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunun bildirldiği, bilirkişi raporunun sürücüler arasında düzenlenen kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu, değer kaybı olarak belirlenen bedelin hasarın niteliği, meydana gelen zarar, kaza tarihindeki rayiç değer göz önüne alındığında piyasa şartlarına uygun düştüğü, davacının aracında kaza nedeniyle 2.383,59 TL değer kaybının oluştuğu kanaatine varılarak davanın kabulü ile 2.383,59 TL değer kaybı alacağının 24.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle (araç ticari olması nedeniyle ) birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

2918 Sayılı KTK 97 maddesi ile zorunlu mali sorumluk sigortasından faydalanmak isteyen hak sahiplerinin dava yoluna gitmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapması gerektiği düzenlenmiştir. 2918 Sayılı KTK 99/1 maddesi ve Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları B.2 maddesi gereği, sigortacının zarar giderim yükümlülüğü, zararın ihbarı ve gerekli belgelerin sigortacıya bildirildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali mesuliyet sigortasının poliçe limiti dahilindedir. Başka bir ifade ile sigortacının temerrüdü, bu süre içinde ödeme yapılmaması halinde başlayacaktır.

Somut olayda, davacı tarafça değer kaybı bedeli ödenmesi hususunda davalıya 08.10.2021 tarihinde başvuru yapıldığı, başvuru dilekçesinde 15 gün içinde ödeme yapılması talep edildiği, taleple bağlı kalınarak davalının temerrüt tarihinin 24.10.2021 tarihi olduğu, iş bu davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı temerrüt olgusunun tüm tazminat miktarı için geçerli olduğu anlaşılmakla faize bu tarihten itibaren karar verilmiştr.

Katip · ¸e-imza Hakim · ¸e-imza