İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/47 K.2024/429

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "... tarihli ve ... sayılı Resmi Gazete'de ... sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Olağanüstü Kanun Hükmünde Kararname ile ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... Vergi Numaralı...A.Ş kapatılarak ticaret sicil kaydı resen terkin edilmiş ve tüm mal varlığı Hazineye devredilmiştir.

Borçlu tarafından icra dosyasında asıl alacağımızın faizine de itiraz edilmiş olup faize yapılan itiraz hukuki dayanaktan yoksun olduğundan bu yöndeki itirazın iptali de gerekmektedir. Söz konusu icra takibinde; faiz başlangıç tarihi olarak borç bildirim yazısında beliritilen sürenin bitimi dikkate alınmış olup işleyecek faiz olarak da yasal faiz istenilmiştir. Bu açıdan faize ve ferilere yapılan itirazında iptali gerekmektedir.

Takibin devamının sağlanması açısından açılması gereken İtirazın İptali Davasının Ticaret Mahkemelerinin görevinden olması ve Ticaret Mahkemelerinin görev alanına giren konuların 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m.5/A uyarınca zorunlu arabuluculuğa tabi olması sebebiyle arabuluculuk işlemleri yapılmıştır.

Yapılan arabuluculuk işlemleri sonucunda 07.12.2022 tarihinde son tutanak düzenlenmiş olup tarafların anlaşamadıkları beyan edilip imza altına alınmıştır. ...'ın icra dosyasına yapmış olduğu 27.880,06-TL(faiz ve masraflar hariç) bakiye borcu bulunmaktadır. Borçlu tarafından kalan borca, faize ve tüm ferilere yönelik itirazı haksız ve kötü niyetlidir.

Borca, faize ve tüm ferilere yönelik yapılan itirazın iptali için bu davayı açma zorunluluğumuz doğmuştur.." talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacı, Ohal kapsamında hazineye devredilen yapılar için ... nezdinde bulunan doğalgaz abonelikleri sırasında ödenen güvence bedelinin hazineye ödenmesi için ... 13.İcra Müdürlüğü ... Esas ile icra takibi yapmıştır. Takibe tarafımızca itiraz edilmiştir. Arabuluculuk görüşmelerinin de olumsuz sonuçlanması sonrasında iş bu dava açılmıştır. Hukuki ihtilaf abonelik sözleşmesinin eki olan güvence bedelinin Ohal kapsamına giren bir alacak, garanti olup olmadığı noktasındadır.

Müvekkil şirket ... ile Maliye Bakanlığı arasında yapılan yazışmalara istinadenn verilen cevap ve gönderilen aynı minvalde yazılar ile "...

Valiliği Defterdarlık KHK İşlemleri İl Bürosu 0larak Ohal kapsamında kapatılarak mal varlığına dahil edilmesi gereken mal, hak ve alacaklarının hazineye devredildiği bu sebeple mükellefin ...'dan alacağı bulunan güvence bedelinin güncellenen tutarının kurumun malvarlığı olması nedeniyle hazineye intikali amacıyla iade işlemlerinin yapılmasının istendiği, mükellefin söz konusu alacaklarıyla ilgili yapılan, iade işlemlerinde mahsup / kesinti işlemleri yapıldıktan sonra kalan tutarların defterdarlık hesabına gönderildiği,

667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2.maddesinin 2. fıkrası ile; "Kapatılan vakıfların her türlü taşınır ve taşınmazları ile her türlü mal varlığı, alacak ve hakları, belge ve evrakı ...

Genel Müdürlüğüne bedelsiz olarak devredilmiş sayılır.Tüm bu açıklamalar güvence bedelinin bir garanti olmadığını göstermektedir. ... bedeli şahsın kendisi tarafından borçlarını ödemediği taktirde mahsup edilmek üzere peşin olarak başlangıçta alınan bir bedeldir. ... bedelinin karşılığı kira sözleşmelerinde yer alan depozito bedeli gibidir.

Aynı şekilde mevzuattan kaynaklı ve sözleşmeyle karşılıklı anlaşılarak kabul edilmektedir.Haksız davanın anlatılan gerekçelerle ve re’sen yapılacak olan yargılama sırasında ortaya çıkacak sebeplerle davanın reddine, yargılama masraf ve vekalet ücretimizin davacı üzerine yüklemesine karar verilmesini.." savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Uyuşmazlık abonelik sözleşmesinin eki olan güvence bedelinin OHAL kapsamına giren bir alacak/ garanti olup olmadığı, davalı tarafça ödenmeyen faturalar nedeniyle kesinti yapılan dava konusu kısmın davacıya ödenmesinin gerekip gerekmediği hususunda toplanmaktadır.

Mahkememizce ... 13.İcra Dairesi'nin ...takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ... Defterdarlığı tarafından, borçlu ... aleyhine 27.880,06TL asıl alacak, 4.021,70TL faiz, olmak üzere toplam 31.901,76TL'nin icra takibin tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyetinden alınan 07/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Davacı Hazine Bakanlığı (...) vekilince, 31.07.2019 tarihinde, ... 13.İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine; ... bedelinden ohal KHK hükümlerine aykırı olarak kesinti yapılması ve kalan bakiye sebebiyle 27.880,06 TL asıl alacak, 4.021,70 TL işlemiş faiz talebiyle ilamsız takip başlatıldığı, dosyaya ibraz edilen Maliye Bakanlığının Vergi Denetim Kurulunca hazırlanmış, 28.09.2017 tarihli, ... sayılı, ...

Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün ... vergi kimlik numaralı mükellefi, kapatılan ...A.Ş ile ilgili İnceleme ve Değerlendirme raporuna göre; kapatılan eğitim kurumu mizanında ... güvence bedelinden kaynaklanan 34.338,60 TL alacağının bulunduğu, davalı şirkete yazılan yazılarda da, kapatılan eğitim kurumu güvence bedelinin 34.338,60 TL olarak bildirildiği, davalı şirket tarafından, kapatılan eğitim kurumu ile aralarında mevcut; ... sözleşme hesabındaki 3.557,61 TL güncel güvence bedelinden, 6 adet faturaya ilişkin, gecikme bedeli ile birlikte 2.853,49 TL mahsup edildiği, bakiye 704,12 TL nin (3.557,61-2.853,49), 30.03.2018 tarihinde, Haz.

İç Ödem. Tahsilat İstanbul Defterdarlık Muhasebe hesabına “... A.Ş. ...

Bedeli İadesi" açıklaması ile gönderildiği, dosyaya buna İlişkin dekontun ibraz edildiği, işbu dava konusu uyuşmazlığın esası; davalı şirketin güvence bedelinden kesinti yapmasının nedeninin kendi alacağının tahsilinden kaynaklandığı, davacı Bakanlık ise ohal kapsamından devredilen kurumların güvence bedelinin kesinti yapılmaksızın Bakanlığa devredilmesi gerektiğini savunduğu Hukuki ihtilafın abonelik sözleşmelerinin eki olan güvence bedelinin ohal kapsamına giren bir alacak ya da garanti olup olmadığı noktasında olduğu,

... sözleşme hesabındaki 31.764,93 TL güncel güvence bedelinden, 6 adet faturaya ilişkin, gecikme bedeli ile birlikte 25.026,57 TL mahsup edildiği, bakiye 6.738,36 TL nin (31.764,93-25.026,57), 30.03.2018 tarihinde, Haz. İç Ödem. Tahsilat ...

Defterdarlık Muhasebe hesabına, “...A.Ş. ... bedeli İadesi" açıklaması ile gönderildiği, dosyaya buna ilişkin dekontun ibraz edildiğinin görüldü Davalı şirket tarafından dava dışı ohal kapsamında Maliye Bakanlığına devredilen kurumun borcunun, abonelik işlemi başlangıcında alınan güvence bedelinden tahsil ettikten sonra kalan kısmını Bakanlığa iade ettiğinin anlaşıldığı, davalı şirket tarafından dava dışı kurumun borcuna karşılık olarak kesilen işbu bedelin kesintisinden sonra kalan kısmını Bakanlığa iade etmesinin hukuka uygun olup olmadığının takdirinin Yüce Mahkemeye ait olduğu,

Sayın Mahkemece, davacı Bakanlığın alacaklı olduğu ve işlemiş faiz talebinin kabulü halinde. 27.880,00 TL asıl alacak üzerinden, yıllık 9 yasal faiz ile, 23.12.2017 tarihinden 31.07.2019 tarihine kadar işlemiş faizinin 4.021,60 TL olarak hesaplandığı.." rapor edilmiştir.

Dosya kapsamından, ..., ... numaralı sözleşmeler ile ...'ın doğal gaz abonesi olan ...A.Ş. 'nin ...tarihli ve ... sayılı Bakanlar Kurulu kara- rıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hâl kapsamında alınan tedbirler doğrultusunda çıkarılan 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılarak Hazine'ye devredildiği, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. maddesinin 2. fıkrası ile "kapatılan ku- rum ve kuruluşlara ait her türlü malvarlığı, hak ve alacaklarının bedelsiz Hazine'ye devredilmiş sayı- lacağı" ,

Olağanüstü Hal Kapsamında Yürürlüğe Konulan 670 sayılı KHK'nın "Devir İşlemlerine İlişkin Tedbirler" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrası. "20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve ...

Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devre- dilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının (devralınan varlık); her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya ....

Maliye Bakanlığı yetkilidir."

Maddenin 4. fıkrası,"Birinci fıkra kapsamında tespite konu edilebilecek borç ve yüküm- lülüklere ilişkin olarak hak iddiasında bulunanlarca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde ilgili idaresine kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle müracaat edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak kapatma işlemlerinde ise altmış günlük süre kapatma tarihinden itibaren başlar." hükmünü içermektedir.

Bu düzenlemeye göre OHAL kapsamında kapatılan kurum ve kuruluşlardan alacak iddiası ve talebi olanların belirtilen hak düşürücü süre içinde idareye başvurmaları gerekmektedir. Yapılan başvuru sonucunda, alacağın var olup olmadığı, alacağın ödenip ödenmeyeceği bu kapsamda sıra cetveli düzenlenerek ödeme yapılmasına yönelik iş ve işlemleri ifa etme görev ve yetkisi idareye aittir.

Dosyaya ibraz olunan bilirkişi raporunda; - ... no'lu sözleşme hesabına ait güvence bedelinin 3557,61TL olduğu, 6 adet faturaya ilişkin 2.853,49-TL fatura borcuna mahsup edildikten sonra 704,12TL güvence bedeli tutarı oluştuğu, Defterdarlık ...Başkanlığı'nın "Geçici kullanıma bırakılan idarelerce eski güvence bedelleri korunarak gerekli isim değişikliklerinin yapılması" hükmü gereğince...

A.Ş. ... bedeli olarak gönderildiği, - ... no'lu sözleşme hesabına ait ... bedeli tutarının 8.147,85-TL ol- duğu, fatura borcu ve gecikme bedeli mahsup edildikten sonra 7.701,46-TL ödenecek bedel oluştuğu, bu tutarın 08/09/2017 tarihinde Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü Hazine İç Ödemeler hesabına yatırılarak hesabın kapatıldığı, -... no'lu sözleşme hesabına ait güvence bedeli tutarının 31.764,93TL olduğu, 25.026,57 TL fatura borcu mahsup edildikten sonra 6738,36 TL ödenecek bedel oluştuğu, bu tutarın 30.08.2018 tarihinde Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü Hazine İç Ödemeler hesabına yatırılarak hesabın kapatıldığı,

olup ödemeye ait dekontlar dosyaya ibraz edilmiştir.

"... bedelinin alınma nedeni ve içeriği gözetildiğinde ,söz konusu ... bede- linin KHK kapsamında bir alacak olmadığı ve Doğalgaz Piyasası Dağıtım Müşteri Yönetmeliği'nin 39.maddesinde güvence bedelinin tanımının yapıldığı, güvence bedelinin dağıtım şirketleri tarafından mal hizmet verilen müşteriden sözleşmenin başında almış olduğu hizmetin bedelini ödememesi ha- linde borcundan mahsup edilmek üzere peşin alınan bir bedel olduğu açıktır.Bunun yanısıra ,aynı zamanda güvence bedelinin ilgili yönetmelik kapsamında belirtilen usulle hesaplanarak belirlendiği,

670 KHK'nın 5.maddesinde belirtilen ve Hazine'ye devrolunan garanti bedelinin bu kapsamda güvence bedelinden farklı olduğu,bu durumda davalının devredilen şirketten olan alacağını Hazine'ye başvurmaksızın direkt olarak uhdesinde bulunan güvence bedelinden tüm abonelere uyguladığı usul ve esaslara göre mahsup edilmesinde aykırılık bulunmadığı,

bu bağlamda davalının kullanımdan kaynaklı ödenmeyen alacağını tahsil etmesi mevzuata uygun bir uygulama olarak kabul edileceğinden ,davacının ... bedelinin borca mahsup edilen kısmı yönünden talep hakkının olmadığı Netice itibariyle eldeki davada da , Doğalgaz Piyasası Dağıtım Müşteri Yönetmeliği'nin 39. maddesinde güvence bedelinin söz konusu KHK'lar kapsamında bir alacak olmadığı , davalının fatura borcu nedeniyle güvence bedelinden yaptığı kesintinin talep edilemeyeceği sonucuna varılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hükümde isabetsizlik görülmemiştir.

Kural olarak ;6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A- (13) maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuculuk ücreti yargılama giderinden sayılır. Bu itibarla arabuluculuktan sonuç alınamayarak dava açılması halinde Adalet Bakanlığı tarafından ödenen bu ücret yargılama giderine eklenir. Somut olayda, arabuluculuk sürecinden sonuç alınamadığından eldeki dava açıldığı ve yargılama sonunda " DAVANIN REDDİNE" , karar verilmekle hükmün 7.fıkrası ile " Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsiline" karar verilmesi yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur . (İstanbul Bam 3.HD 2023/1307 E- 2023/3877 K)

Katip · ¸e-imza Hakim · ¸e-imza