İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/515 K.2025/288

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "... VKN'lı Dava Dışı ...Ltd. Şti., tarafından Müvekkil Şirket lehine düzenlenen ... Şubesi, ... seri numaralı 30/07/2023 vade tarihli 20.060,00- TL bedelli çek ... 8. İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu takibi ile Müvekkil Şirket aleyhine takibe koyulmuştur.

Ancak; söz konusu çek müvekkil şirketin, rızası hilafına keşidecisi tarafından gönderilmek üzere kargoya verildiğinde kaybolmuş ve/veya çalınmış bir kıymetli evraktır. Ayrıca aşağıda izah edileceği üzere çekte bulunan imza da müvekkil şirket yetkilisine ait olmayıp sahtedir. İşbu sebeple huzurdaki menfi tespit ve çekin istirdatı davasını ikame zaruretimiz doğmuştur.Davaya konu çeke ilişkin ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ...

E. Sayılı dosya ile çek zayi nedeniyle çekin iptali ve çekin ödenmemesi amacıyla ihtiyati tedbir zımnında ödemeden men yasağı kararı verilmesi talep edilmiş olup çeke ilişkin ödeme yasağı konulmasına karar verilmiştir. Zira bu husus takibe konu çekin arkasındaki bankanın şerhinden de açıkça görülmektedir.

05/06/2023 tarihli ilan metni ile de "Bahse konu çeki elinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde çekin iptaline karar verileceği ilan olunur." şeklinde ilanda bulunmuştur.Çek iptali davasının yanı sıra takibe konu edilen çeke ilişkin Müvekkil Şirket tarafından 3/8/2023 tarihinde ...

Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... iş emri numarası ile UYAP üzerinden işbu çeke ilişkin Hırsızlık ve Nitelikli Hırsızlık suçları sebebiyle suç duyurusunda bulunulmuştur. Savcılık soruşturma numarası aldığında bilahare bildirilecektir.Davalı tarafından ... 8. İcra Müdürlüğü nezdinde ... E. Sayılı dosya ile takibe konu edilen çek Müvekkil Şirket'in rızası hilafına kaybolmuştur. Dolayısıyla çek üzerindeki imza da Müvekkil Şirket yetkilisine ait değildir.

Nitekim çek üzerindeki imzanın Müvekkil Şirket yetkilisine ait olmadığı dilekçe EK'inde sunulan imza sirküleri ve vekaletnameden de kolaylıkla anlaşılır mahiyettedir. Buna ek olarak Müvekkil Şirket yetkilisinden alınacak imza örnekleri ve tatbike olanak sağlayacak diğer kurumlardan celbi istenen belge örnekleriyle de bu husus sübuta erecektir. İşbu dava konusu çekin lehtarı, alacaklısı Müvekkil olmasına rağmen çekin arka yüzünde bulunan kaşe ve imza sahtedir.

Bu kapsamda çek üzerinde bulunan kaşe ve imzaya açıkça itiraz etme zarureti hasıl olmuş olup ... 24 İcra Hukuk Mahkemesi ... E. Sayılı dosya ile imzaya itiraz ve takibin iptali talepli dava da ikame edilmiştir. Kuvvetle muhtemel işbu davada da tarafımızca teminat yatırılacağı hususu dikkate alınarak teminatsız takibin durdurulması yönünde tedbir kararı verilmesini talep ederiz.

Takip talebine konu çekin arka yüzünde "ödeme yasağı" olduğuna ilişkin şerh bulunmasına rağmen Davalı tarafından çekin alınması, işlem yapılması ve çekin zayi ilanına karşın gerekli yerlere bildirilmemesi ve teslim edilmemesi Davalı'nın kusurunu göstermektedir. Dolayısıyla davalı hakkında kötüniyet tazminatı ve para cezasının şartları oluşmuştur.

Uyuşmazlığa konu çekteki imzanın Müvekkil Şirket yetkilisine ait olduğunun kabulü anlamına gelmemek ihtirazi kaydı ile; çekte ciranta olarak görünen ... VKN'lı Hacı Seyit Okay ile Müvekkil Şirket arasında hiçbir şekilde ticari ilişki bulunmadığı gibi bundan kaynaklı alacak borç ilişkisi de bulunmamaktadır. Nitekim Müvekkil Şirket'in bahsi geçen ciranta lehine çeki ciro etmesini gerektirir bir durumun mevcut olmaması ticari defterler marifetiyle de ispatlanabilir niteliktedir. Bundan ötürü icra dosyası kapsamında tanzim edilen ödeme emrindeki imzaya, borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz edilmiştir.

Her ne kadar zayi nedeniyle iptal davasında verilen ihtiyati tedbir kararının istirdat davası kesinleşinceye kadar geçerli olduğu Yargıtay 11 H.D. .. E. Ve ... E. içtihatları gereğince sabitse de işbu dosya kapsamında da çek için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etme zarureti hasıl olmuştur.

Neticeten; çekteki ilk ciro imzasının lehtar Müvekkil Şirket yetkilisine ait olmadığından ve dolayısıyla ciro silsilesinde bozukluk mevcut olduğundan, Müvekkil'in Davalı'ya karşı herhangi bir borcu olmadığının tespitine, takibe konu edilen çekin yetkili hamil olan müvekkil şirkete istirdatına, icra takibinin tedbiren teminatsız olarak durdurulmasına, işbu talebimiz kabul görmez ise uygun bulunacak teminat mukabilinde icra takibinin durdurulmasına, Davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ederiz.

Davanın Kabulü ile müvekkilin davalı'ya karşı ... 8. İcra Müdürlüğü nezdinde ... E. Sayılı dosya ve takibe konu çek sebebiyle herhangi bir BORCU olmadığının tespitine,

Davacı müvekkile ait, yetkili hamili ve alacaklısı olduğu, rızası hilafına elden çıkan dava konusu ... Şubesi, ... seri numaralı 30/07/2023 vade tarihli 20.060,00- TL meblağlı çekin müvekkile iadesine, istirdatına, ... 8. İcra Müdürlüğü nezdinde ...E. Sayılı davaya konu icra takibinin durdurulması hakkında mümkünse teminat alınmaksızın, mümkün değilse uygun bulunacak teminat karşılığında ihtiyati tedbir uygulanmasına,

Davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine

Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin Davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davalının cevap dilekçesi sunmamış olduğu görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, Davacı lehine düzenlenen ...Şubesi ... seri numaralı 30/07/2023 vade tarihli 20.060,00 TL bedelli çeke dayanılarak ... 8. İcra Müdürlüğü'nün ...E sayılı kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile yapılan takipten söz konusu çek üzerinde bulunan imzanın davacı şirkete ait olmadığı ve çekin de çalıntı olduğu iddiasıyla bahse konu takip ve takibe konu çek bakımından davacının borçlu olmadığının tespiti istemli davadır.

Emsal mahiyetteki ... Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında özetle; "Davacı vekili , uyuşmazlık konusu senedin sahte olduğunu, kooperatife verilen imzalı yazının sahte senede dönüştürüldüğünü, beyanla ... Esas sayılı dosyası nedeniyle borcunun olmadığının tespitini talep etmiştir.

Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, kural olarak, hukukî ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukukî ilişkinin ( borcun ) varlığını kanıtlamak durumundadır.

Kambiyo senetleri temel hukukî ilişkiden bağımsız bir nitelik taşır ve soyut bir borç ikrarı içerir. Bu kapsamda bono; ödeme vaadi niteliğinde bir kambiyo senedidir. Tüm hukuki işlemlerde olduğu gibi kambiyo ilişkisinin hukuken geçerli olarak doğduğunu kabul etmek için tarafların karşılıklı iradeleri ile meydana gelmiş olması şarttır. Senedin düzenlenmesinde iradenin oluşumu ve beyanı aşamasında , iradenin özgür bir biçimde oluşmadığı veya gerçek iradeye uygun şekilde açıklanmadığı yolundaki “borçlanma iradesinin bulunmaması , senedin sahte olması” iddiası her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir." şeklinde karar verilmiştir.

Çek aslının temini için ... 8. İcra Dairesi'ne yazılan müzekkereye verilen cevapta, takipten alacaklı tarafça feragat edildiği, çek aslının feragat nedeniyle alacaklıya 16/08/2023 tarihinde teslim edildiği bildirilmiştir.

Bu kapsamda davalı tarafa "Çek aslının davalı şirkette bulunması ve davacının imzaya itirazının bulunması nedeniyle çek aslını sunma yükümlülüğünün davalı şirkette bulunduğunun anlaşılması nedeniyle davalı şirkete müzekkere yazılarak davaya konu 30/07/2023 tarihli 20.060,00 TL tutarlı çek aslını mahkememize ibraz etmek üzere bir aylık kesin süre verilmesine, kesin süreye uyulmaması hâlinde davacının imzaya itirazını ispat etmiş sayılacağının ve davanın esası hakkında karar verileceğinin ihtarına(ihtaratın müzekkere ile yapılmasına)" şeklinde ara karar kurulduğu, davalı şirkete yazılan ihtaratlı müzekkerenin iade edildiği, akabinde TK 35 hükmüne göre tebliğ edildiği ancak davalı şirket tarafından çek aslının verilen kesin süre içerisinde mahkememize ibraz edilmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca icra takip dosyasının incelenmesinde de mahkememizde dava açıldıktan sonra takipten feragat edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; emsal alınan Bölge Adliye Mahkemesi kararında da belirtildiği üzere imzaya itirazlarda ispat yükü davalı alacaklı üzerindedir. Somut olayda davacı şirket yetkilisine ait imza ve yazı örnekleri dosyamız arasına celp edilmiş ancak takibe dayanak yapılan çek aslı temin edilememiştir.

Çek aslının davalı tarafta olduğu icra dairesinden gelen yazı cevabından anlaşılmakla çek aslını sunmak üzere davalıya kesin mehil verilmiş ancak davalı tarafça verilen kesin mehil içerisinde çek aslı sunulmamıştır.

Bu kapsamda bahse konu çek bakımından ispat yükü ve çek aslı elinde bulunan davalı tarafından alacak usulüne uygun şekilde ispat edilememiş olup çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, icra takibi bakımından ise dava açıldıktan sonra davalı alacaklının feragat etmiş olması nedeniyle davanın konusunun kalmadığı anlaşılmakla karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca çek istirdatı ve kötü niyet tazminatı talebi bakımından yerleşik Yargıtay içtihatları uyarınca davalı alacaklının kötü niyetli ya da ağır kusurlu olarak bahse konu çeki iktisap ettiğinin davacı borçlu tarafından ispatlanması gerekmektedir. Ancak UYAP üzerinden yapılan sorgulamada da davalının çek hırsızlığı, resmi belgede sahtecilik gibi suçlardan açık soruşturma dosyasının bulunmadığı da dikkate alınarak davacının davalının çeki kötü niyet ya da ağır kusur ile iktisap ettiğini ispat edemediği anlaşıldığından bu yönlerden talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır