İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/594 K.2024/704

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle : "Müvekkil şirket, 3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun hükümlerine göre ... işletme hakkı sahibi; davalı ise, işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyolları kullanmış bulunan gerçek kişi olan tacirdir.

İşletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30/5 maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde.

15 günlük sürede geçiş ücretinin ödemesini yapmayan araç maliklerine, geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapılmaktadır.Davalı, ... - ... - ... plakalı araçlarıyla 10.10.2016 ile 28.10.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkil şirkette olan ... 139 adet ihlalli geçiş gerçekleştirmiştir.

İşbu davamızın konusunu oluşturan ihlalli geçişlerden doğan müvekkil şirket alacakları, davanın ikamesine binaen, sayın mahkenize, elektronik veri olmaları hasebiyle bir önyazı ekindeki CD/DVD içerisinde sunacağımız dayanak delillerimizden de görülecektir.

Geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine yukarıda esas numarası yazılı icra takip dosyası üzerinden icra takibine girişilmiştir; davalı ise, takibin yetkili icra dairesinde başlatılmadığı, herhangi bir borcu bulunmadığı gerekçeleriyle icra takibine itiraz etmiştir.

Diğer taraftan geçiş bedelinin ödendiğini ispat yükü, davalıya ait olup, davalının geçiş ücretlerini ödemediği de sabit olup; icra takibine itiraz eden davalı borçlunun itirazında haksız olduğu açıkça anlaşılmaktadır. Diğer taraftan alacağın likit olduğu da görülmektedir. Bu nedenle, müvekkilimiz lehine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerekir.

Nitekim, konuya ilişkin olarak, ekte sunulan yüksek mahkeme kararlarının tamamında icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekliliği vurgulanmıştır. Kanunu bilmemenin mazeret sayılamadığı, öngörülebilir ve bilinebilir bir amir hükmün mübrez olduğuna vurgu yapılmıştır.

Müvekkilin şirketin işletmecisi olduğu ... otoyolunun kullanılmasıyla, ücretli geçiş noktasından geçilmesiyle, para karşılığında, geçiş hizmetinin sağlandığı bir sözleşme kurulmuş olur. Öyle ki köprüden geçiş sağlandığında, geçiş karşılığı para ödenmesi gerektiği 6001 sayılı kanunun ve işletme protokolünün gereğidir. Yani müvekkil şirket, ücretli bir geçiş noktasının işletmecisi konumundadır.

Geçen araç sürücüleri, ücretli geçiş noktasını kullandığında, para karşılığı geçişin sağlandığı bir sözleşme kurulmuş olur. Tüm bu mevzubahis geçişlere dair kayıtlar, sunduğumuz deliller nezdinde mübrezdir. Davamızın konusunu da ihlalli geçişlerden doğan geçiş ücreti alacakları ve bu alacağa binaen 6001 sayılı kanunun m.30/5 hükmü gereği tahakkuk eden geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza oluşturmaktadır.

Müvekkil şirket 20.05.2013 tarihinde ... merkezli olarak kurulmuş olup, takip tarihi itibariyle şirketin merkezi 20.05.2013-09.07.2019 tarihleri arasında ...'dır. Müvekkil şirket 09.07.2019 tarihinde merkezini...'a taşımıştır. Davaya konu icra takibi ise 2017 yılında başlatılmıştır. Aşağıda değineceğimiz üzere, para borcu bir götürülür borç olduğundan, alacaklının yerleşim yeri yargı birimlerinin de yetkili olduğu, ek olarak, operasyonun da ...

Yargı çevresinde bulunduğu, (hizmetin İstanbul Yargı çevresinde verildiği) ve sözleşmenin ifa yerinin de ... olduğu göz önüne alınarak, mahkemenizin de yetkili olacağı aşikardır. Bu konuda elimizde çok sayıda tarafı olduğumuz davalara ait emsal karar da bulunmakla beraber, aşağıda bazı emsal teşkil eden içtihatları da yüce mahkemenizin bilgi ve dikkatine sunarız.

Buradan hareketle; tarafımız işletmeci müvekkil şirketin, ihlalli geçişleden doğan para alacağına dayanan takibinde, sözleşmenin ifa edileceği yerde, yani müvekkil şirket ikamet adresinde bulunan icra dairesinde takip başlatabilir. Nitekim Bölge Adliye Mahkemeleri de YHGK İçtihadını tatbik etmektedir. 6001 sayılı kanuna tabii olarak, ... işleten, işletmeci müvekkil şirket lehine, somut olayımızdaki borçluyla tamamen aynı itirazı yapmış bir borçluya yönelik verilen İstinaf kararını, Bölge Adliye Mahkemesi uygulamasını göstermesi açısından ekte paylaşıyoruz.

Dava; davacı tarafından işletilen köprü ve oto yolda davalıya ait ..., ... ve ... plakalı araçların ihlalli geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen toplam 490,30 TL (15,65 TL+141,95 TL+145,5 TL+187,15 TL) geçiş tutarları ile yasadan kaynaklı 4.903,00 TL cezai şartın tahsili talebi ile başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra-inkar tazminatı istemini..." talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya, dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ihlalli geçişten kaynaklı olarak davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın İİK 67. madde uyarınca iptali talebine ilişkindir.

Anayasa Mahkemesinin ...Esas- ...Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar, köprüler veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı, somut olayda da İİK çerçevesinde başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itiraz üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmakla davaya bakmaya adil yargının görevli olduğu anlaşılmıştır.

16/07/2024 tarihli bilirkişi raporu özetle. "Davalının gerçek kişi tacir olduğu, araçların yük taşımacılığında kullanılan çekici ve yarı römork tabir edilen ticari araçlar olduğu, Davalı ...üzerine kayıtlı ... ,... , ...plakalı Tır Çekici araçlarıyla 10.10.2016 ile 28.10.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin İşletme hakkı Davacı şirkette olan ... geçtiği, hesabında yeterli bakiye olmaması nedeni ile Ürünün kara listeye alındığı,

Plakaya tanımlı OGS/HGS kaydının bulunmaması nedenleri ile ücret ödemeden geçiş yaptığı, Geçiş ihlalinin gişe kayıtları ,gişe kamera görüntü kayıtları ile sabit olduğu ancak davacı borçlunun kanunla kendisine verilen 15 günlük süre içinde geçiş ücretini usulüne uygun bir şekilde ödenmediği , kanuni süresi içinde geçiş ücretini ödemediğinden bahse konu cezaya muhatap olduğu, davacı tacirin geçiş sırasında araç sürücüsünü uyarmak gibi kanundan kaynaklı bir görevinin bulunmadığı,

Davacı şirketin davalıdan 7.530,00 TL asıl alacağı, 106,16 TL faiz 19,10 TL KDV toplamında 7.655,26 TL talep etmesi gerekirken , Davacının dilekçesinde belirttiği “İcra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 7.515,75 TL Asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faizi 105,96 TL ve KDV (19,07 TL) talep ettiği görüldüğü, Her türlü takdir yetkisinin Sayın Mahkemenizde bulunduğu, talepte bağlılık ilkesi ile takibin bu şekli ile devam edebileceği..." rapor edilmiştir.

Takibe konu alacağın, hizmet sözleşmesinden kaynaklı para alacağına ilişkin olması takip tarihinde davacı kurumun adresinin ... İl sınırlarında bulunması nedeniyle HMK 10. Madde uyarınca ve BK 89. Madde uyarınca takibe konu icra dairesinin yetkili olduğu anlaşılmakla , davacının iş bu itirazın iptali davasında dava şartını yerine getirdiği anlaşılmış , icra dairesinin yetkili olduğuna karar verilmiştir.

6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. On katı oranında ceza alınacağı ise Kanun düzenlemesi olduğundan davalı tarafından bilenmesi gerekir. Yani; Kanunu bilmemek mazeret sayılamaz. Bu nedenle tebligata gerek yoktur. ( Bursa BAM 5 HD ... Esas- ... Karar)

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre ; davacı tarafından sunulan ihlalli geçişlere ilişkin görüntüler ve tüm belgelerden, davalıya ait ..., ... ve ... plakalı araçların 10.10.2016-28.10.2017 tarihleri arasında davacının işletiminde olan köprü ve otoyollardan ihlalli geçişinin bulunduğu,

mahkememizce hükme esas alınan , denetlenebilir bilirkişi raporuna göre davacının ihlalli geçişten kaynaklı olarak İcra takibinden sonra 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 6001 sayılı Kanunun 30. maddesinde değişiklik yapılarak uygulanan ceza kat sayısı ondan dörde düşürülmüş olması nedeniyle davalıdan 7.530 TL asıl alacak 106,16 TL işlemiş faiz 19,10 TL KDV talep edebileceğinin hesaplandığı,

davacının ise daha azı olan 7.515,75 TL asıl alacak, 105,96 TL takip tarihine kadar işlemiş faiz ve 19,07 TL KDV alacağını davaya konu ettiği, geçiş sırasındaki bakiye yetersizliği bulunması durumunda araç malikinin 15 gün içinde OGS/HGS ye bakiye yüklemesi durumunda borçtan kurtulunmadığı, ödemeleri kendisinin takip etmesi gerektiği ,davalı tarafından söz konusu ücretlerin 15 günlük yasal süre içerisinde ödendiğine ilişkin olarak başkaca delilde sunulmadığı, bu sebeple davalının icra takibine yaptığı itirazın haksız olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile davalının ...

2. İcra Müdürlüğü'nün...(kapatılan ... 28. İcra müd....) esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, alacağın likit ve hesaplanabilir olması, davalı/borçlunun itirazında haksız olması nedeniyle hüküm altına alınan alacağın taktiren %20'si oranında davacı lehine icra inkar tazminatı ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · E-imzalıdır Hakim · E-imzalıdır