İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/655 K.2026/251

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Müvekkil Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, Davalıya ait ... Plakalı araç ile dava dilekçemiz ve delil listemiz ekinde sunulan listede belirtilen ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... 1.İcra Müdürlüğü ...

ESAS Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edilmiştir. Borçlu borca, faize ceza tutarına borcun tamamına ger hangi bir gerekçe ileri süremeden müvekkil şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz etmiştir. İtiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edilmektedir. Yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerekmektedir. Şöyle ki.

Davalı takipte, müvekkil şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan etmiş ve takibi durdurmuştur. Bu doğrultuda ihlalli geçişler vakıasına itiraz etmemiş olduğu açıktır.

Müvekkil Şirket, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve ... (eski ...) sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, “...” nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunmaktadır.

Öncelikle, şikayete konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçiş fiilinin tanımlanması gerekmektedir. İhlalli geçiş, Müvekkil Şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması anlamına gelmektedir. Yasa gereği ihlalli geçiş vakıası ödemesiz geçiş anında tamamlanır ve ihlalli geçiş cezası ödemesiz geçiş anında kesinleşir.

Ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezası yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olur. Müvekkil Şirket’in, ortakları yine özel hukuk hükümlerine tabi ticaret şirketleri olan, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir anonim şirket olması ve ayrıca ilgili mevzuatta böyle bir şartın aranmaması nedeniyle resmi tebligat yapma ve bu tebligat ile karşı tarafı temerrüde düşürme yetkisini haiz değildir.

Müvekkil Şirket bir kamu kurumu olmadığı için 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin, geçiş tarihini izleyen15 (on beş) gün içerisinde ödenmemesi halinde 1 (bir) katı, 45 (kırk beş) gün içerisinde ödenmemesi halinde ise 4 (dört) katı tutarındaki ceza 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nda düzenlenen idari yaptırım (idari para cezası) olmayıp Borçlar Kanunu tahtında özel alacak statüsündedir ve genel hükümlere göre araç sahibinden tahsil edileceği açıkça 6001 sayılı Kanunda düzenlenmiştir.

Bu nedenle, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nda düzenlenen idari yaptırım (idari para cezası) kararının ilgili kişiye resmi tebligat ile tebliğ edilme zorunluluğunun özel şirketler tarafından işletilen otoyollarda gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin tahsili sürecine de uygulanması gerektiğinin iddia edilmesi hukuka aykırıdır. Nitekim Müvekkil Şirketin bildirim yükümlülüğünün bulunmadığı hususu Ek-7’de sunulan T.C. İstanbul BAM 17 H.D.’nin ... E. ...

K. Sayılı kararında belirtildiği şekilde “Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.” ifadesi ile de sabittir. Müvekkil Şirket tarafından işletilen Otoyol’da yer alan gişeler OGS/HGS ve nakit/kredi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülenmiştir.

OGS/HGS gişelerinden yapılan geçişlerde ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS için OGS bankasından/HGS için PTT’den olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle OGS veya HGS’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerler açılmamaktadır.

Bu halde araç sürücüsünün ilgili butona basıp oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, geçiş tarihini izleyen 15 günlük yasal sürenin bitiminde ödeme yapılmaz ise geçiş ücreti ile birlikte 1 (bir) katı, geçiş tarihini izleyen 45 gün içerisinde ödeme yapılmaz ise geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildirimini (“İGB”) alması akabinde bariyer kalkar ve geçiş sağlanır.

İGB sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edilmektedir Gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) günlük süre boyunca OGS veya HGS etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması Müvekkil Şirket tarafından işletilen Otoyol’dan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmemektedir.

Bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde Müvekkil Şirket tarafından geçiş yapan aracın OGS/HGS etiketine yapılan sorgu sonucunda OGS bankalarından/PTT’den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin Müvekkil Şirket hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Kaldı ki söz konusu sistemler Müvekkil Şirkete ait olmadığı için Müvekkil Şirketin hiçbir şekilde araç sahibinin OGS/HGS hesap bilgilerine erişimi bulunmamaktadır.

Müvekkil Şirketin geçiş ücretinin tahsiline yönelik sorumluluğu, OGS bankalarına/PTT’ye geçiş anında geçişi gerçekleştiren araç üzerinde tespit edebildiği etiket bilgileri vasıtasıyla sorgu göndermekle sınırlı olup söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Bu doğrultuda geçiş tarihini müteakip Davalı’ya ait OGS/HGS hesabına gönderilen başarılı sorgulara ilişkin kayıtları Sayın Mahkeme dikkatine Ek-2’de sunmaktayız.

Bu kapsamda 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca, ihlalli geçişe ilişkin alacaklar götürülecek borç niteliğini haiz olup geçiş ücretlerinin başka bir ifade ile Müvekkil Şirket’ten alınan hizmetin karşılığının süresinde ödenip ödenmediğinin takibinden tek başına araç sahibi sorumludur. Müvekkil Şirket geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri için bir çok ödeme kanalı sunmaktadır.

Araç sahipleri geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde araç plakası üzerinden Müvekkile Şirkete ve KGM’ye ait internet sitesi ve gerçek kişiler açısından e-devlet (Otoyol, Köprü ve Tünel Geçiş, İhlalli Geçiş ve Borç Sorgulama) üzerinden sorgu yaparak geçiş ücretini ceza tahakkuk etmeden ödeyebilmekte, geçiş ücreti herhangi bir nedenle tahsil edilemedi ise bunu tespit edebilmektedir.

Araç sahipleri, temin edilen araç sahiplik bilgilerine istinaden plakaya ilave olarak aynı şekilde T.C. Kimlik numarası ve Vergi numarası üzerinden de sorgulama ve ödeme yapılabilmektedir. Araç sahiplerinin bu kapsamda geçiş ücretinin Müvekkil Şirketten kaynaklanan nedenlerle ödenememesi iddiası tamamen haksız ve dayanaktan yoksundur.

Huzurdaki işbu davaya konu uyuşmazlık esasına konu ihlalli geçiş fiili kapsamında davalıya 06.03.2025, 05.03.2025 , 06.02.2025, 22.01.2025, 18.01.2025, 15.01.2025 , 12.01.2025, 24.12.2024, 23.12.2024 , 08.12.2024 , 07.12.2024 , 02.12.2024, 01.12.2024 tarihlerinde SMS/kısa mesaj ile bilgi verilmiş ve İhlalli Geçiş İhtarnamesi ile davalı posta yolu ile bilgilendirilmiştir.

SMS metinleri tarihleriyle Ek-4’de, İhlalli Geçiş İhtarnamesi ise Ek-5’de Sayın Mahkemeniz ile paylaşılmaktadır.

Yapılacak yargılama neticesinde davalının ... 1.İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal/avans ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve Ek-7’de yer alan emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin Davalı üzerinde bırakılmasına ve lehimize vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekiline tebligat çıkarıldığı ancak davalı vekilinin dosyaya cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

DELİLLER VE GEREKÇE

Mahkememizde görülmekte olan işbu dava davacı tarafından işletilmekte olan otoyolu davalının kullanmış olmasına rağmen ücretini ödemediği iddiasıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali isteminden ibarettir.

Mahkememiz ara kararı gereği alanında uzman bilirkişiden rapor aldırıldığı, bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu raporda özetle: "Anapara Kaçak Geçiş Bedeli olarak 4.975,00 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı olarak 19.900,00 TL, toplamda Anapara * 4 Katı Ceza Tutar Toplamı olarak 24.875,00 TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı olarak 2.554,15 TL olduğu, Kaçak Geçiş * 4 Katı Ceza * Faiz Toplamı olarak27.429,15 TL hesaplandığı, Kdv 9620 olarak 510,83 TL dahil edildiğinde, Takipleİstenebilir Güncel toplam alacak bedeli, 27.939,98 TL olarak belirlenmiştir.

Davalı taraf olan ... Ticaret Limited Şirketi” nden takiple istenebilir güncel toplam alacağın 27.939,98 TL olduğunun, 24.875,00 TL (geçiş ücreti * 4 kat ceza) toplamı üzerinden, ihlal tarihleri ile takip tarihi (16.06.2025) arasındaki dönem için TCMB avans faiz oranları (%44,25) esas alınarak kademeli şekilde işlemiş faiz hesaplandığı, bu hesaplama sonucunda toplam işlemiş faiz tutarının 2.554,15 TL olarak belirlendiği,

Davalı ...Şirketi” ne ait ... plaka sayılı araç ile 25.03.2025 ile 26.03.2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin provizyon bilgisi listesi ile uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın ilgili mevzuat ve otoyol ücret toplama sistemi kapsamında davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı hususunun yukarıda izah edildiği" şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Anayasa Mahkemesinin ... Esas-... Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar, köprüler veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı, somut olayda da İİK çerçevesinde başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itiraz üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmakla davaya bakmaya adli yargının görevli olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce ... 1. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden getirtilmiş olup incelenmesinde; davacı şirket tarafından, davalı aleyhine 24.875,00 TL asıl alacağa avans faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Davalı şirket adına kayıtlı olan araçların ihlalli geçişte bulunduğuna ilişkin fotoğrafların bulunduğu, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamalara göre takibe konu 3 ayrı ihlalli geçiş bakımından 4 katlık ceza miktarı ile geçiş ücreti toplamının 24.875,00 TL olduğu ve davalının bu miktar kadar davacıya borcu olduğu anlaşılmıştır.

Bu kapsamda geçiş ücreti ve ceza miktarı açısında davacı tarafın davasını fotoğraf ve geçiş listeleri ile ispat etmiş olduğu davalının ise ödeme yapıldığını ispat edememiş olduğu anlaşılarak davanın kabulü ile davalının itirazının iptaline ve alacağın likit ve muayyen olması nedeniyle yerleşik içtihatlar doğrultusunda %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. .

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır