İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/71 K.2026/211

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle. "Davacı ... A.Ş. İle davalı ...arasında, 24.01.2024 tarihinde ... numaralı bağımsız bölümün satışı konusunda anlaşılmış olup davalı ... satış bedelini ödemek için ...'e aşağıdaki çekleri teslim etmiştir. Müvekkil ... A.Ş. davaya konu ...bank ... Şubesine ait, ... tarihli ... çek numaralı 300.000 TL. bedelli , keşidecisinin...Ltd. Şti. olduğu bir adet çeki müvekkil ...

A.Ş.'ye ciro etmişir. ... da işbu çeki .... Ltd.Şti. emrine ciro ederek teslim etmiştir. ..., 2024 yılı Mart ayında Model Kapaklı Sanayi Sitesindeki bağımsız bölümü almaktan vazgeçmiş bunun üzerine müvekkil ... A.Ş. çeki ... A.Ş'den iade etmesini istemiştir. ...A.Ş. de çeki cirolamış olduğu ... Ltd.Şti.'den alarak ... A.Ş.'ye iade etmiştir. ...Ltd.Şti., davaya konu çeki ...'a devrederken cirosunu silmiştir. Ancak ... ve...çekteki cirolarını silmeyi sehven atlamışlardır. ...

A.Ş, 13.06.2025 tarihinde ekte örneğini sunduğumuz çek suretinden anlaşılacağı üzere davaya konu 30.05.2024 tarihli 1020935 çek numaralı 300.000 TL. bedelli çeki 13.06.2025 tarihinde çeki teslim aldığı ciranta ...'a teslim ve iade etmiştir. ..., davaya konu çekin keşidecisi ... Ltd. Şti.'nin ve yine işbu çekin lehtarı ... Ltd.Şti.'nin ortağı ve yetkilisidir.

Müvekkilimizin ...'a 13.06.2025 tarihinde teslim ettiği çekin tarih ve bedel kısmında tahrifat yapılmış ve çekin 30.05.2024 olan keşide tarihi 05.11.2025 ve 300.000 TL. olan çek bedeli 1.000.000 TL. olarak değiştirilerek, davaya konu çek yeniden piyasaya sürülmüş ve diğer davalılara cirolanmıştır. Ekte sunduğumuz, çek tarihi ve çek bedelinin değiştirilmiş olduğu açıkça anlaşılan çek sureti incelendiğinde; müvekkilimiz Net İnşaat tarafından çekin ... Ltd. Şti.’nin emrine cirolandığı, ancak ... Ltd. Şti.’ne ait cironun senet üzerinde iptal edilmiş olduğu görülmektedir.

Bu haliyle, ...’na ait ciro kambiyo hukuku bakımından yok hükmünde olup, çekte müvekkilimiz ...İnşaat’tan sonra gelen geçerli bir ciro bulunmamaktadır.

Dolayısıyla, çeke göre müvekkil ...'tan sonraki ciranta olarak görünen davalı ..., çeki ...’ndan geçerli bir ciro ile iktisap etmiş yetkili bir hamil değildir....’in çeki geçerli bir ciro ile iktisap etmiş yetkili bir hamil olmadığı dikkate alındığında; yetkili hamil sıfatı bulunmayan bir kişi tarafından yapılan cironun da kambiyo hukuku bakımından geçerli kabul edilmesi mümkün değildir.

Bu nedenle, ...’den sonra çeki devraldığı iddia edilen diğer davalıların da yetkili hamil sıfatını kazanamadıkları ve çekten doğan hakları ileri süremeyecekleri açıktır.Açıklanan nedenlerle, müvekkil şirketlerin davalılar ile herhangi bir şahsi/ticari ilişki bulunmamakla ciro silsilenin koptuğunun açıkça anlaşıldığı, çekte yapılan tahrifattan davalıların kötü niyetli olduğu, işbirliği içinde hareket ettiği de anlaşılmıştır. Bu nedenle müvekkil şirketlerin;

...bank ... Şubesi, ... Iban nolu hesaba ait keşidecisi ....Şti. olan, ... çek numaralı çekten borçlu olmadığının tespitine,

Davalıların kötü niyetli olması sebebiyle aleyhlerinde kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,

...22. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı kararı ile verilen ihtiyati tedbirin devamına, ihtiyati tedbir dosyasının işbu dosyasının eki sayılmasına,

Mahkemenizin aksi kanaatte olması halinde İİK 72/2 uyarınca İcra Takibinin Durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, çekin ibraz edilmesi halinde ödenmemesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı taraflara usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiş olup davalılar tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER

(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;

... 22.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ... D.iş sayılı dosyalarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

... 22.Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.iş sayılı dosyası celp edildikten sonra tedbirin devamına dair celse arasında ara karar kurulmasına karar verilmiştir.

... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'ne müzekkere yazılarak ...D.iş sayılı dosyalarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi ..D.iş sayılı dosyası celp edildikten sonra tedbirin devamına dair celse arasında ara karar kurulmasına karar verilmiştir.

Davacılar vekiline dava dilekçesinin sonuç kısmında "Çekin ibraz edilmesi halinde ödenmemesine karar verilmesi" yönündeki talebin D. İş dosyalarında verilen ihtiyati tedbirler ile bağlantılı olup olmadığı hakkında mahkememize bilgi verilmesi için iki haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizin 02/02/2026 tarihli alınan ara kararı ile ... 22.Asliye Ticaret Mahkemesinin... D.iş, ... Karar sayılı, 18/12/2025 tarihli ihtiyati tedbir kararının aynen devamına, ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.iş, ...Karar sayılı, 23/12/2025 tarihli ihtiyati tedbir kararının dava konusu ... seri nolu çek yönünden aynen devamına karar verilmiştir.

Davacılar vekilinin çekin ibraz edilmesi halinde ödenmemesine dair ihtiyati tedbire karar verilmesi talebine ilişkin celse arasında ara karar kurulmasına karar verilmiştir.

...

Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat müzekkeresi yazılarak davalı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde 1 mali müşavir bilirkişi ile inceleme yapılarak tüm davalıların dava konusu kambiyo senedinin iktisabı konusunda ağır kusurlu bulunup bulunmadığı, kendisinden önceki cirantalardan alacağı olup olmadığı, alacağının gerçek bir ticari ilişkiye dayalı olup olmadığına ilişkin rapor hazırlanmasının istenilmesine, bilirkişiye davalıların ticari defterleri üzerinde yerinde inceleme yetkisi verilmesine, davalılara çıkartılacak davetiyede " dava ile ilgili ticari defter ve belgelerini Mahkememize ibraz etmesi,

ibraz edemiyorsa mazereti ile birlikte ticari defter ve belgelerin yerinde incelenmek üzere bulundukları yeri bildirmesi hususunda tarafına inceleme gün ve saatine kadar kesin süre verildiğinin, kesin süre içerisinde ticari defter ve belgeler ibraz edilmez veya mazeret de bildirilmez ise defter ibrazından kaçınmış sayılacağı, karşı tarafın ticari defter ve kayıtlarının esas alınacağı ve kambiyo senedinin iktisabında ağır kusurlu sayılacakları" ihtarının eklenmesinin istenmesine karar verilmiştir.

Davacı şirketlerin ticari defter ve kayıtları ile sunulan deliller üzerinde mahkememizce resen seçilecek bir mali müşavir bilirkişi ile 09/04/2026 tarihinde saat 14:40 Mahkememiz kaleminde inceleme yapılmasına, bilirkişice, taraflar arasında veya davacı ile lehtar ve cirantalar arasında ticari ilişki olup olmadığı, davaya konu çeke ilişkin herhangi bir ödeme yapıp yapmadığı, borcu ifa edip etmediği konusunda rapor alınmasına,

davacı tarafa inceleme gün ve saatinde dava ile ilgili ticari defter ve belgelerini ibraz etmeleri, ibraz edemiyorlarsa mazeretleri ile birlikte ticari defter ve belgelerin yerinde incelenmek üzere bulundukları yeri bildirmeleri için inceleme gün ve saatine kadar kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde ticari defter ve belgeler ibraz edilmez veya mazeret de bildirilmez ise defter ibrazından kaçınmış sayılacakları ve karşı tarafın defter ve kayıtlarının esas alınacağı hususunun ihtarına karar verilmiştir.

Mahkememizin 11/03/2026 tarihli alınan ara kararı ile İhtiyati Tedbir talebinin, takdiren çek bedelinin %15'u oranında 150.000,00 TL teminat karşılığında kabulü ile; ...bank ... Şubesine ait, keşidecisi ...

Ltd.Şti. olan, ... çek numaralı, 1.000.000,00 TL bedelli çek üzerinde ihtiyati tedbir uygulanması talebinin yalnızca davalılar ..., ..., ... ve ...Şirketi tarafından ibrazı halinde ödenmemesi yönünden kabulüne, 3. kişileri kapsar şekilde ibrazının ve ödemesinin durdurulması talebinin reddine, Teminat yatırıldığında tedbir kararının yerine getirilmesi için ilgili banka şubesine yazı yazılmasına, HMK'nın 393. maddesi uyarınca tedbir kararının verildiği tarihten itibaren 1 hafta içerisinde uygulanması talep edilmediği takdirde kanuni süre içerisinde dava açılmış olsa bile tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının ihtarına karar verilmiştir.

Davacılar vekili, 07/04/2026 tarihli dilekçesi ile feragat dilekçesi sunulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; dava dışı ...Şti.'nin keşidecisi olduğu,...bank ... Şubesi'ne ait, ... seri nolu çek nedeniyle davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Davacılar vekilinin sunmuş olduğu 07/04/2026 tarihli dilekçe ile "Taraflar arasındaki müzakereler gereğince anlaşmaya varılmış olup anlaşma uyarınca işbu davadan feragat ediyoruz. Feragatimiz nedeni ile ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimatın iadesinin istenmesine karar verilmesini, mahkemeniz 2026/71 Esas sayılı dosyasının ise bilirkişiye tevdi edilmemesini, mahkemenizce gerekli işlemlerin yapılarak beyanımız doğrultusunda karar verilmesi..." yönünde davadan feragat ettiğini beyan ettiği görülmüştür.

HMK'nın 307. Maddesi,"Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir." şeklindeki hükmü, 309. Maddesi, "Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Kısmen feragat veya kabulde, feragat edilen veya kabul edilen kısmın, dilekçede yahut tutanakta açıkça gösterilmesi gerekir. Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır. "şeklindeki hükmü ve aynı kanunun 310/1 maddesi ise, "Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir." şeklindeki hükmü amirdir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacıların açmış olduğu davadan feragat ettiği, davacı tarafın açtığı davadan HMK'nın 307. ve 309. maddesine uygun feragat beyanının aynı yasanın 311. maddesine göre kesin hükmün hukuki neticelerini ortaya koyduğu ve kesin delil niteliğinde olduğu anlaşılmakla vaki feragat nedeni ile HMK 307 ila 312 maddeleri ve HMKnın 26. maddesi uyarınca davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 22. maddesine göre; davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınacağı, AAÜT 6 – (1) maddesi uyarınca anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur düzenlemeleri uyarınca yargılama giderleri hüküm altına alınmıştır.

Başkan · E-imzalıdır · Üye · E-imzalıdır · Üye · E-imzalıdır · Katip · E-imzalıdır