İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/255 K.2024/112

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalının yapımcısı olduğu ... isimli dizide oynadığını ve sözleşme gereği kendisine yurt dışı satış nedeniyle ödenmesi gereken bedelin ödenmediğini, bu durumun davalıya atanan kayyım raporunda da belirtildiği bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100 USD'nin davalıdan tahsiline karar verilip, yargılama gideri ile vekalet ücretinin de davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ....'ye dava dilekçesinin tebliğ edilmesine karşı davaya cevap vermediği tespit edilmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; sözleşme gereğince davacıya ''...'' dizisinin yurtdışı satışlarından ödenmesi gereken bedelin davalıdan en yüksek reeskont faizi ile birlikte tahsili istemine ilişkindir.

Davalı şirket adına kayıtlı hesapların, açılış tarihinden bugüne kadar gelen bütün ödemelerinin ayrıntılı listeleri ... A. Ş. 'den celp ve tetkik edilmiştir.

"..." adlı dizinin yurtdışı satışlarına ait satış yapılan yerlerin ve kuruluşların, satış bedeli tutarları ile ödeme tarihlerinin olduğu bilgi/ belge evraklar...Tic. Ltd. Şti'nden celp ve tetkik edilmiştir.

... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyası celp ve tetkik edilmiştir.

... 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... esas sayılı dava dosyası celp ve tetkik edilmiştir.

... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dava dosyası celp ve tetkik edilmiştir.

Davacı vekili Merkez Bankası dolar kuru sayfasından oluşan delil listesi ibraz etmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen FSEK uzmanı bilirkişi ..., Sinema/ TV Uzmanı bilirkişi ... ve Oyuncu/Sinema/TV uzmanı bilirkişi ...'ün 07/09/2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmından özetle; Davaya konu ... isimli dizinin FSEK anlamında sinema eseri olduğunu, davacının icracı sanatçı olduğunu, dosyada mübrez taraflar arasındaki sözleşmenin 5.2.1.1. Hükmü dikkate alındığında davacının davaya konu ... isimli dizinin yurt dışı satışlarından davalıya ödenen 650.000 USD 'nin 4 5'i olan 32.500 USD alacağının bulunduğunun sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen FSEK uzmanı bilirkişi ..., Sinema/ TV Uzmanı bilirkişi ... ve Oyuncu/Sinema/TV uzmanı bilirkişi ...'ün 05/05/2023 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmından özetle. Davaya konu ... isimli dizinin FSEK anlamında sinema eseri olduğunu, davacının icracı sanatçı olduğunu, dosyada mübrez taraflar arasındaki sözleşmenin 5.2.1.1.

Hükmü dikkate alındığında davacının davaya konu ... isimli dizinin yurt dışı satışlarından davalıya ödenen 650.000 USD 'nin 4 5'i olan 32.500 USD alacağının bulunduğu, dosyada mübrez ... 1. FSHM ...

Esas sayılı davasına ilişkin gerekçeli karar incelendiğinde davacının bu davadaki talepleri ile örtüştüğü her iki davada da davaya konu alacağın yut dışı satışlarından elde edilecek gelir üzerinden sözleşmeye dayalı alacaktan kaynaklandığının sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır. Davacı vekilinin ıslah talebinde bulunduğu, davasını ıslah ettiği ve ıslah dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edildiği görülmüştür.

Huzurdaki davada; yanlar arasındaki sözleşme gereğince davacıya ''...'' dizisinin yurtdışı satışlarından ödenmesi gereken bedelin davalıdan en yüksek reeskont faizi ile birlikte tahsili istemi ileri sürülmüş olup davalı tarafın davaya cevap vermemesi kapsamında HMK'nın 128. maddesi gereğince süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılmıştır.

Bununla birlikte tahkikat aşamasında rapora itiraz dilekçesinin içeriğinde davalı tarafın, aynı taraflar arasında görülmüş olan ... 1 FSHHM'nin ...esas sayılı dosyasına ilişkin beyan ve itirazlarını sunduğu görülmüştür. Yargılama sırasında hakim değişikliğinin de bulunması aşamasında anılı dava dosyasının tetkikine müteakip usul ekonomisi ilkesi ışığında yeniden rapor alınmasına yer olmadığına ilişkin ara karar kurulmuştur.

Taraf beyanı karşısında eldeki uyuşmazlık yönünden ilk olarak olumsuz dava şartının somut olayda bulunup bulunmadığının tespiti gerekmiştir.

HMK'nın dava şartları başlıklı 114. maddesi; '' (1) Dava şartları şunlardır:

a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması.

b) Yargı yolunun caiz olması.

c) Mahkemenin görevli olması.

ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması.

d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması.

e) Dava takip yetkisine sahip olunması.

f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması.

g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması.

ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi.

h) Davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması.

ı) Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması.

i) Aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması.

(2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır.'' şeklinde, dava şartlarının incelenmesi başlıklı 115. maddesi; '' (1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

(3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.'' şeklinde düzenlenmiş olup mahkememizdeki derdest davanın yanlar arasındaki sözleşme gereğince davacıya ''...'' dizisinin yurtdışı satışlarından ödenmesi gereken bedelin tahsili istemine yönelik alacak davası olarak 09/01/2020 tarihinde açıldığı, davacı tarafça aynı davalıya karşı ...

1 FSHHM'nin ... esas sayılı dosyası ile yanlar arasındaki sözleşme gereğince davacıya ''...'' dizisinin yurtdışı satışlarından ödenmesi gereken bedelin tahsili talebi ile başlatılan ... 4.İcra Müdürlüğünün... esas sayılı takip dosyasına yönelik itirazın iptali istemli olarak 01/06/2017 tarihinde açıldığı tespit edilmiştir.

Yargılama kapsamında; taraflar ve davacı arasında imzalanmış olan ve konusu özetle, “davacının oyuncu sıfatıyla hak sahibi olduğu oyun ve yapımlardan kaynaklanan mali ve manevi haklarını davalıya devretmesi, ilgili hak bedellerinin saptanması ve ödenmesi ile ilgili olarak tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesi ” olarak sözleşmede yer alan Yapımcının Edim ve Yükümlülükleri kenar başlıklı 5.2. md.nin 5.2.1.1. alt bendinin 5. Paragrafında “Yapımın yurt dışı satışlarından yapımcı tarafından elde edilecek olan net gelirin ( ilgili gelir tahsil edildikten sonra tüm masraf,

komisyon ve diğer giderler düşüldükten sonra yapımcıya kalacak olan net kar ) %5 i artı KDV ,yapımcı tarafından yine ...şti tarafından düzenlenecek fatura karşığında yapımcının ilgili bedeli tahsilini müteakip 1 hafta içinde ...

Şti'ne ödeneceğini, ayrıca yapımcının ajansa yurt dışı satışlardan oyuncunu aldığı net meblağın % 20+ KDV’sini Ajans Komisyonu olarak ödeyecektir” düzenlemesinin yer aldığı, dolayısıyla davalının ticari defter ve belgelerinde dava konusu dizinin yurt dışı satışının bulunduğu yönünde bir kayıt bulunmadığı, davalının bu dizi kapsamında yurtdışı satışından bir gelir elde etmediği, bunun aksini ispata elverişli davacı yanca başkaca delil sunulmadığı, takibin de yurtdışı satışına ilişkin kâr kapsamında başlatıldığı, dolayısıyla davalı yanca yapılan itirazın yerinde olduğu gözetilerek 28/09/2021 tarihinde davanın reddine karar verildiği,

taraflarca yasal süre içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmadığından hükmün 08/09/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

HMK’nın 303/1. maddesi. “Bir davaya ait şeklî anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir.” şeklinde düzenlenmiş olup kesin hüküm, ilk önce hükmü veren mahkeme de dahil diğer bütün mahkemeleri bağlayıcı niteliktedir.

Mahkemeler, aynı konuda, aynı dava sebebine dayanarak, aynı taraflar hakkında verilmiş olan bir kesin hüküm ile bağlıdırlar; aynı davayı bir daha (yeniden) inceleyemezler ve aynı konuya ilişkin yeni bir davada, önceki davada verilmiş olan kesin hüküm ile bağlıdırlar. Saptanan maddi ve hukuki olgular kapsamında HMK'nın 114/1-i maddesi gereğince kesin hükmün olumsuz dava şartı niteliğini haiz olması nedeni ile meselenin resen tetkik edilmesi gerekmiştir.

Nitekim dava konusu uyuşmazlık hakkında kesin hüküm bulunuyorsa, aynı konuda, aynı taraflar arasında ve aynı dava sebebine dayanılarak yeni bir davanın karara bağlanmasına cevaz verilemeyecektir. Bu hallerde kesin hüküm etkisi ne bis in idem (tekrarlanma yasağı) olarak değerlendirilmektedir. Bu kurumun kökeni, Roma Hukukundaki tüketme kuralından doğan kesin hükmün olumsuz işlevi, davaların tekrar yasağına dayanmaktadır.

(Hamide Özden Özkaya Ferendeci, Kesin Hükmün Objektif Sınırları, İstanbul 2009)

Anılı açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; taraflar arasında aynı hukuki sebep ve taleple ilgili olarak ... 1 FSHHM'nin ... esas sayılı dosyası kapsamında yargılamanın yürütüldüğü, anılı mahkemedeki yargılama neticesinde davanın reddine karar verildiği, kesinleşen mahkeme hükmü ile davacının ''...'' dizisinin yurt dışı satışlarından kendisine ödenmesi gereken herhangi bir bedelin bulunmadığının kesin olarak belirlendiği, dava şartlarının yargılamanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiğinden ve nihai kararların tümü kesin hüküm haline geleceğinden somut olayda olumsuz dava şartının bulunduğu anlaşılmakla; HMK'nın 114/1-i ve 115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddine dâir aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır