İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/26 K.2025/93

Mahkememizde görülmekte bulunan Markaya Tecavüz ve Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Ref'i davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... ibareli tanınmış bir çok markanın müvekkili adına tescilli olduğunu, davalıya ait işyerinde ... markalı taklit ürünlerin satıldığı bilgisinin taraflarına ihbar edildiğini, söz konusu işyerine yapılan ziyaretlerde, müvekkilline ait ... markalı taklit ürünlerin üretiminin ve satışının gerçekleştirildiğinin teyit edildiğini, davalının işyerinden bir adet ... markasını taşıyan taklit ürünün numune olarak satın alındığını, numune üzerinde yapılan inceleme sonucu, marka uzmanı bilirkişi tarafından hazırlanan 19 Ocak 2023 tarihli teknik raporda;

müvekkiline ait tescilli markaların iktibas edilerek bu ürün üzerinde kullanıldığı ve ürünlerin taklit olduğunun belirtildiği, bunun üzerine davalının müvekkili aleyhine marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet yaratan eylemlerinin durdurulması için ihtiyati tedbir başvurusunda bulunulduğunu, ... 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... tarih,... D.İş sayılı dosyasında, ...numaralı kararı ile delil tespiti yapıldığını, tespit esnasında taklit ürünlerin ...

7.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasından icraya konulduğunu, davalının iş yeri adresinde ihtiyati tedbir kararının icra edildiğini, ... 7.İcra Müdürlüğünce davalının "..." adresinde yapılan icra işlemi sonucunda.

176 adet tişört, 8 adet eşofman altı, 39 adet kazak ve 4 adet kot pantolon olmak üzere toplam 227 adet taklit ürün ele geçirildiğini, ihtiyati tedbir kararı doğrultusunda muhafaza altına alınan bu ürünlerin yediemine teslim edildiğini, icra edilen tedbir işlemleri doğrultusunda, davalının;

müvekkilinin tescilli ve tanınmış ... markalarını taklit ederek üretilmiş ürünleri, "..." işyeri adresinde satışa sunduğunun anlaşıldığını, oysa müvekkilinin, davalının işyerinde satışa arz ettiği ürünler üzerinde ... markasının kullanılması hususunda hiçbir surette izin vermediğini, davalının işyerinde satışa sunulan bu ürünlerin, müvekkilinin tescilli markalarına karşı tecavüz ve haksız rekabet yarattığını, satışa arz etme eylemi içerisinde bulunan davalının bu eylemlerinin müvekkili aleyhinde marka tecavüzü ve haksız rekabet yarattığını, açıkladıkları nedenlerle;

tazminat talepleri ve fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı tarafından satışa arz edilen ve ...

2.FSHHM'nin 24.01.2023 tarih, ...D.İş sayılı ihtiyati tedbir kararı kapsamında, davalının işyerinde tespit edilerek muhafaza altına alınan ... markasını taşıyan taklit ürünlerin, müvekkili aleyhine yarattığı marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet durumunun tespitine, önlenmesine, sonuçlarının ortadan kaldırılmasına, müvekkilinin markalarına iltibas yaratan tüm kullanımların önlenmesine,

el konulan ve konulacak ürünlerin, ilan, reklam, broşür, afiş, sair her türlü tanıtım malzemesinin, basılı kağıtlar, faturalar, kartvizitler, sair her türlü ticari evrakın ve bu şekilde bastırılmış olan materyalin, benzeri vasıtaların hüküm kesinleştiğinde imhasına, ...

2.FSHHM'nin 24.01.2023 tarih ve ...D.İş sayılı ihtiyati tedbir kararının, dava sonunda verilecek esas hüküm kesinleşene kadar devamına, yargılama giderleri, icra ve yeddiemin masrafları ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının gerek delil tespiti başvurusunda, gerekse huzurda görülmekte olan davada "..." adresinde üretimi ve satışı yapılan ürünlerin marka hakkının kendisine ait olduğunu beyan ettiğini, ancak davacının beyan ettiği bu adresin müvekkilinin zilyetliğinde olmayıp, müvekkilinin bu adreste kiracı sıfatının da bulunmadığını, müvekkilinin tespit yapılan adres ile herhangi bir ilişkisinin olmadığının diğer bir kanıtının ise, ne ...

2.FSHHM'nin ...D.İş sayılı dosyası ile tespit yapılırken, ne de ...

7.İcra Müdürlüğünün ... numaralı dosyası ile ihtiyati tedbir uygulanırken müvekkilinin mahalde bulunmadığını, eğer işyeri veya satılan mallar müvekkiline ait olsaydı müvekkilinin mahalde bulunmasının bekleneceği, aksinin düşünülmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, marka hakkının ihlal edildiğinin ispat yükünün HMK'nın 190.maddesindeki "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." düzenlemesi gereğince davacı tarafa ait olduğunu, ancak davacının ne dava dilekçesinde,

ne de delil tespiti dosyasında ilgili adreste müvekkilinin ticari faaliyetlerini sürdürdüğüne ilişkin hiçbir delil sunmadığını, bu durumun davacının ispat yükünü yerine getiremediğini gösterdiğini, yargılamaya konu tespitin yapıldığı yer ile müvekkilinin ilişkisi olmadığından, davanın husumet nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, açıkladıkları ve resen dikkate alınacak sair hususlara binaen; davanın husumetten reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

... 2. FSHHM' nin ... D.İş sayılı dosyası ve TPMK kayıtları istenmiştir.

DELİLLERİN VE DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKÇE

Dava: Davalının eyleminin, davacının marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, men'i, ref'i, mütecaviz ürünlerin karar kesinleştiğinde imhasına ilişkindir.

Marka hakkına tecavüz sayılan haller SMK'nın 7.maddesine de atıf yapılmak suretiyle 29.maddede düzenlenmiştir.

Madde 7 (Marka tescilinden doğan hakların kapsamı ve istisnaları):

"(1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir.

(2) Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır:

a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması.

b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması.

c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli

marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.

(3) Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir:

a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması.

b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi.

c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi.

ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması.

d)İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması.

e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması.

f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.

(4) Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez.

(5) Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez:

a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi.

b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması.

c)Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması."

Madde 29 - (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:

a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak.

b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.

c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak.

ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.

6769 sayılı SMK'nın 149.maddesi: "(1) Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi, mahkemeden aşağıdaki taleplerde bulunabilir:

a) Fiilin tecavüz olup olmadığının tespiti.

b) Muhtemel tecavüzün önlenmesi.

c) Tecavüz fiillerinin durdurulması.

ç) Tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini.

d) Tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde münhasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara, tecavüze konu ürünler dışındaki diğer ürünlerin üretimini engellemeyecek şekilde elkonulması.

e) (d) bendi uyarınca elkonulan ürün, cihaz ve makineler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması.

f) Tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle masraflar tecavüz edene ait olmak üzere (d) bendine göre elkonulan ürünler ile cihaz ve makine gibi araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya sınai mülkiyet haklarına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası.

g) Haklı bir sebebin veya menfaatinin bulunması hâlinde, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzeri vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesi veya ilgililere tebliğ edilmesi.

(2) Birinci fıkranın (e) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda, söz konusu ürün, cihaz ve makinelerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değerin kabul edilen tazminat miktarını aşması hâlinde, aşan kısım hak sahibince karşı tarafa ödenir.

(3) Birinci fıkranın (g) bendinde belirtilen talebin kabulü durumunda ilanın şeklî ve kapsamı kararda tespit edilir. İlan hakkı, kararın kesinleşmesinden sonra üç ay içinde talep edilmezse düşer.

(4) Coğrafi işaret ve geleneksel ürün adları bakımından manevi zararın tazmini talep edilemez."

Marka:Bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye sağlar, markalar işletmelerin üretmiş olduğu emtia veya sunmuş oldukları hizmetlerin birbirinden ayrılmasını sağlamaktadır.

Karıştırılma ihtimali: Bir tescilsiz işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir. Karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekmektedir.

Markaların esas unsurlarının ve vurgu sözcüklerinin aynı veya benzer olması, markanın genel görünümüne etkisi az olan diğer unsurlardaki farklılığa rağmen iltibasa yol açabilir. Sözcük markalarında, sözcüklerin başlangıç ve kökleri bütünsel benzerliğin tayininde önemlidir. İki marka arasındaki iltibasın varlığının saptanmasında, markaların yan yana konularak karşılaştırma yapılmaması gereklidir.

İltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığının saptanmasında ilgili mal ya da hizmetin orta yetenekteki alıcılarının dikkat ve özeni esas tutulur. Bu alıcıların markaları, aynı anda göz önünde bulunduramayacakları da dikkate alınarak ayrıntılara ilişkin farklar ve bütüne ilişkin benzerlikler üzerinde durulur.

6102 sayılı TÜRK TİCARET KANUNU

Madde 54 "(1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır.

(2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen

aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır."

Madde 55 "(1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır:

a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar

b) Sözleşmeyi ihlale veya sona erdirmeye yöneltmek;

c) Başkalarının iş ürünlerinden yetkisiz yararlanmak;

d) Üretim ve iş sırlarını hukuka aykırı olarak ifşa etmek;

e) İş şartlarına uymamak;

f) Dürüstlük kuralına aykırı işlem şartları kullanmak."

Madde 56 "Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse;

a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini,

b) Haksız rekabetin men’ini,

c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilm esini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını,

d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini,

e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir. "hükümleri yer almaktadır.

6102 Sayılı TTKnın 54.maddesi ile haksız rekabete ilişkin hükümlerin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. Rakipler arasında veya tedarik edenlerle, müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.

... 2.FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyası incelendiğinde: Delil tespiti talebinde bulunanın ..., karşı tarafın ... olduğu, "..." adresinde tespit yapıldığı ve 02.02.2023 tarihli bilirkişi raporunun sunulduğu görülmüştür.

... 2.FSHHM'nin ... D.İş dosyasında alınan 02.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Tespit talep edilen "..." adresine gidildiği, iş yerinde vergi levhasının bulunmadığı, tespit yapılan adreste tespit talep edene ait markaları ihtiva eder kullanımların gerçekleştirildiği, ilgili kullanımlar ile tespit talep edene ait markaların nihai tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet verecek kadar benzer ve orijinal ürünlerden uzak olduğu,

aleyhine tespit istenene ait iş yerinde 176 adet muhtelif renklerde tshirt, 17 adet muhtelif renklerde V yaka kazak, 22 adet muhtelif renklerde bisiklet yaka kazak, 8 adet muhtelif renklerde eşofman altı ve 4 adet kot pantolon tespit edildiği, bu ürünlerin ...

7.İcra Müdürlüğü vasıtasıyla yeddiemine teslim edildiği, ... marka ve logolu ürünler üzerinde talep eden şirket adına TPMK nezdinde ...numaralı "...", ... numaralı "...", ... numaralı ... markalarının iltibas edilmek suretiyle taklit edildiğini, ilgili kullanımlar ile tespit talep edene ait markaların nihai tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet verecek kadar benzer ve orijinal ürünlerden uzak olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

... 2. FSHHM'nin ...D.İş sayılı dosyasında sunulan 02.02.2023 tarihli bilirkişi raporu denetime açık ve karar vermeye elverişli olduğundan, yeniden rapor alınmamıştır.

SMK, TTK hükümleri, TPMK kayıtları, ... 2. FSHHM'nin ...D.İş sayılı dosyası ve bütün dosya kapsamından: TPMK nezdinde ..., ..., ..., ..., ...numaralı ... ibareli markaların davacı adına tescilli olduğu, ... numaralı ... markasının tanınmış marka olarak tescil edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce itibar edilen ... 2. FSHHM'nin ...D.İş sayılı dosyasında alınan 02.02.2023 tarihli bilirkişi raporunda belirtildiği üzere: "..." adresindeki iş yerinde, davacıya ait ... marka ve logolu 176 adet muhtelif renklerde tshirt, 17 adet muhtelif renklerde V yaka kazak, 22 adet muhtelif renklerde bisiklet yaka kazak, 8 adet muhtelif renklerde eşofman altı, 4 adet kot pantolon tespit edildiği, bu ürünlerin orijinal olmadığı ve bu ürünler ile davacıya ait markaların nihai tüketici nezdinde iltibasa sebebiyet verecek kadar benzer olduğu, bu nedenle davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet fiilinin gerçekleştiği kanaatine varılmıştır.

Davalı tarafça; "..." adresindeki iş yerinin zilyetliğinde olmadığı, bu adreste kiracı sıfatının bulunmadığı, tespit yapılan adres ile herhangi bir ilişkisinin olmadığı, bu nedenle davanın husumetten reddine karar verilmesi beyan edilmiştir.

Davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesinin 2.sayfasında sunduğu ve ... 2.FSHHM'nin ...D.İş sayılı dosyası içerisinde bulunan, satın alınan ürünlerin ücretinin davalıya ödendiğini gösteren 1 adet fişte yer alan ... numaralı vergi mükellefinin, açık kimlik bilgileri ve T.C. numarası Güngören Vergi Dairesinden sorulmuş, ... numaralı vergi mükellefinin ... olduğu bildirilmiştir.

Davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesinin 2.sayfasında sunduğu ve ... 2.FSHHM'nin ...D.İş sayılı dosyası içerisinde bulunan, satın alınan ürünlerin ücretinin davalıya ödendiğini gösteren 1 adet fişe yapılan ödemenin çekildiği pos cihazının ve ödemenin yapıldığı hesap numarasının kime ait olduğu ... Bankasından sorulmuş, banka sistemlerinde tanımlı ... numaralı üye işyerinden gerçekleştirildiği, ... üye numarasının ...'ye ait olduğu bildirilmiştir.

... Vergi Dairesi ve ... Bankasının cevabi yazıları ve bütün dosya kapsamından: "..." adresindeki işyerinin davalı tarafından işletildiği kanaatine varıldığından, davanın kabulüne; davalının eyleminin, davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitine, men'ine, ref'ine, ... 2.FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyasında yeddi emine teslim edilen ürünlerin masrafı davalıdan alınmak suretiyle imhasına karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır