İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/690 K.2019/241

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil bankanın hamili olduğu ... no.lu, 19.11 2015 keşide tarihli, 15,025,00 TL bedelli çeke ilişkin davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı kıymetli evrak iptali davası açılarak alınan ödemeden men kararıyla müvekkili bankanın işbu çek bedelini tahsil etmesinin engellendiğini ve zarara uğramasına neden olunduğunu, müvekkili Banka ... Şubesi müşterisi ... tarafından ... Bankasına ait ... çek no.lu, ... Tic.

Ltd. tarafından keşideli,... Tic. Şti.'nin lehtar olduğu, 19.11.2015 keşide tarihli, 15.025,00 TL bedelli çekin müvekkili bankaya temlik edildiğini, davalı tarafından davaya konu çekin ödenmesini engellemek veya geciktirmek amacıyla ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasıyla 12.112015 tarihli çek iptal davası açıldığını, mahkeme tarafından işbu çeke ilişkin olarak 13.11.2015 tarihinde ödeme yasağı kararı verildiğini, davaya konu çekin vadesinde takasa sunulduğunda ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ...

Bankasına yazılan 13.11.2015 tarihli karar gereği ödeme yapılmadığını, dolayısıyla mezkur çeke ilişkin olarak müvekkil banka nezdinde çek bedeli tutan olan 15.025,00 TL zarar meydana geldiğini ileri sürerek davalının haksız ve hukuka aykırı fiilleri nedeniyle müvekkili banka uhdesinde meydana gelen zararın fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ilk aşamada 15.025,00 TL olarak davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiştir.

DELİLLER

... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E sayılı dosyası, davaya konu çek fotokopisi, bilirkişi incelemesi sonucu aldırılan raporlar.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının hamili olduğu 19/11/2015 keşide tarihli 15.025,00 TL bedelli çeke ilişkin açılan kıymetli evrakın iptali davası nedeni ile davacının zarara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise zarar miktarının ne kadar olduğu hususlarındadır.

Dava konusu olan, ... Bankası ... Şubesine ait keşideci ... Ltd. Şti. olan 19.11 2015 keşide tarihli 15.025,00 TL bedelli ... nolu çekin dava dışı ... tarafından ciro edilerek davacı bankaya temlik edildiği, dava konusu çeke ödeme yasağı konulması nedeniyle ... Bankası tarafından çek bedelinin ödenmediği anlaşılmıştır.

... 13. ATM'nin ... Sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı ... tarafından açılan çek iptali davası olduğu, yargılama süreci içerisinde ... Bankası ... Şubesine ait 16/11/2015 keşide tarihli 5.025,00 TL bedelli ... çek nolu çeke ve 19/11/2015 keşide tarihli 5.025,00 TL bedelli ... çek nolu çeke ilişkin olarak ödeme yasağı kararı verildiği ve ödeme yasağının uygulandığı, mahkemece verilen karar ile, çek bedellerinin ayrı ayrı 15.025,00 TL olduğu, ancak dava dilekçesinde çek bedellerinin her ikisinin daha düşük miktardan 5.025,00 TL olarak gösterildiği, davacının çekleri zayi ettiğine ilişkin ve çeklerin meşru hamili olduğuna ilişkin hiçbir delil, bilgi ve belge sunmadığı, davayı ispatlayamadığı gerekçesi ile her iki çek yönünden davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Deliller toplandıktan sonra mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlemesi için dosya bankacı bilirkişi ...'e tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 27/09/2017 tarihli raporda özetle. Davacıya temlik yolu ile intikal etmiş olan ve halen lehdarı olduğu keşideci ... Tic.

Ltd Şti. olan 19.11.2015 keşide tarihli 15.025,00 TL bedelli ... çekte, ödeme yasağından dolayı çekin hamiline ödenmemesi sebebiyle davacı ...bank AŞ' nin faiz kaybına uğradığı, davacının, dava tarihine kadar olan faiz kaybının tespiti için çekin keşide edildiği 19.11.2015 tarihinin esas alınması gerektiği, buna göre, 19.11.2015 tarihindeki ticari avans faizinin yıllık %10,50 olduğu ve bu nedenle davacı bankanın, ödeme yasağı konulan 15,025,00 TL çek tutarından dolayı, keşide tarihinden dava tarihine kadar Reeskont Avans Faizi yıllık %10,50 oranından 925.00 TL alacaklı olduğu,

çek bedeli 15,025,00 TL asıl alacak konusundaki takdir ve karar mahkemeye ait olmak üzere beyan edilmiştir.Davacı tarafın " Müvekkili bankanın davaya konu çeki temlik aldığı ve karşılığında çekte ciranta olan ...'e iskonto kredisi kullandırdığı, ödeme yasağı nedeniyle ödenmeyen çek nedeniyle kredi tahsil edilemediği ve gecikmeye gittiği, dolayısıyla mezkur çeke ilişkin olarak müvekkili banka nezdinde çek bedeli tutan olan 15.025 TL zarar meydana geldiği,

müvekkili bankanın davaya konu çekle ilgili olarak zararının sabit olduğu " itirazı üzerine aynı bilirkişiden ek rapor düzenlemesi istenilmiş, bilirkişi tarafından mahkememize sunulan ek raporda özetle. Dava konusu olan keşideci ...Tic. Ltd.

Şti. olan 19.11.2015 keşide tarihi 15.025,00 TL bedeli ... no.lu çekin, dava dışı ... tarafından ciro eriterek, davacı bankaya, "İskonto" kredi nedeniyle, dava dışı firma tarafından temlik edilen çek olduğu belirtilerek iskonto kredisi açıklanmış ve ek rapor ile ulaşılan sonucun değişmediği beyan edilmiştir.

Ticari faaliyette bulunanlar hamili oldukları çeklerin veya senetlerin vadesi gelmemesine rağmen nakit ihtiyacı çekebilirler. Bu gibi durumlarda firmalar bankalara ya da finans kurumlarına başvurarak çek ve senetleri tevdi ederek iskonto kredisi kullandırabilirler. İskonto kredisi ödeme yeri belediye sınırları içerisinde olan vadesi gelmemiş çek veya senetlerin tahsil edilmesini sağlayan bir nakdi kredi türüdür.

İskonto kredisi en az yedi gün en fazla bir yıl vadeli bir kredi türüdür. İskonto kredisini kullanabilmek için öncelikle bankalara müracaat ederek iskonto kredisi limit başvurusunda bulunulması gerekir. Daha sonra söz konusu çek veya senet ile bankaya giderek iskonto kredisi alınabilir. İskonto kredisi alınması halinde bankalar çek ya da senedin vadesine göre faiz ve komisyon tahsil eder.

Ayrıca bankalar iskonto kredisi kullanılması halinde kişilerden KKDF ve BSMV vergilerini de tahsil ederler. Çek veya senedin tutarından vergi, faiz ve komisyon masrafları düşüldükten sonra kalan tutar çek sahibine (çeki bankaya ciro eden müşteriye) ödenir. Dava konusu, ... Bankası ... Şubesine ait keşidecisi ... Tic. Ltd.

Şti. olan 16.11.2015 keşide tarihli 15.025,00 TL bedelli ... nolu çekin, dava dışı ... tarafından ciro edilerek, davacı bankaya temlik edildiği ve bu temlik ile iskonto kredisi kullandırıldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu çekin vadesi (keşide tarihi) 19.11.2015 tarihidir. Davacı beyanına göre çekin işlem tarihi dava dışı ... tarafından davacı bankadan iskonto kredisinin kullandırıldığı 30.06.2015 tarihidir.

Davacı banka dava dışı ...'e kullandırılan kredi ile ilgili delil sunmamakla birlikte kredi kullandırılmadığı yönünde bir iddia ve uyuşmazlık bulunmamaktadır.Davacı banka, dava dışı firmaya kredi kullandırdığı 30.06.2015 tarihinden, çekin vadesine (keşide tarihi) 19.11.2015 tarihine kadar anlaştıkları iskonto faiz oranından tahakkuk eden faiz ve ferilerini (BSMV/KKDF) iskonto ederek, net bakiyeyi kredili müşterisine ödemesi gerekmekte olup bu husus iskonto kredisinin karakteri gereğidir.

Davacı bankanın kullandırdığı iskonto kredisi karşılığı dava konusu çeki aldığı, davalı tarafından çek iptali davasında verilen ödeme yasağı kararından dolayı ödenmeyen çek nedeni ile davacı bankanın kullandırmış olduğu krediyi tahsil edemediği, bu şekilde çek bedeli kadar zarara uğradığı anlaşılmış, davanın kabulü ile, 15.025,00 TL 'nin dava konusu çekin dava konusu çekin vade tarihi olan 13/11/2015 tarihinden itibaren işleyen avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim