İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/564 K.2025/77

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı tarafın işleteni olduğu ... plakalı araç, müvekkili şirket nezdinde "Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası" kapsamında sigortalı olduğunu, ... plakalı sigortalı aracın 16.09.2015 tarihinde dava dışı ... plakalı araca çarparak hasara uğramasına neden olduğunu, söz konusu hasar sebebiyle, davalı tarafla müvekkili şirket arasındaki ZMMS poliçesi kapsamında, 19.470,00 TL tutarında hasar tazminatının müvekkili şirket tarafından 25.03.2016 tarihinde ödendiğini, hasara uğrayan ... plakalı araçta meydan gelen değer kaybı için de,

yine sigorta poliçesi kapsamında 2.800,00 TL tutarında tazminatın müvekkili şirket tarafından 25.03.2016 tarihinde ödendiğini, müvekkili şirket tarafından, toplamda 22.270,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını, davalı tarafın işleteni olduğu araç sürücüsü, park halinde duran bir araca çarpmış olması ve sonrasında çevredekilerin durdurmak istemesine rağmen olay yerinden kaçmış olması itibariyle, kazanın oluşumunda yüzde yüz kusurlu olduğunu, müvekkili şirket ile davalı taraf arasındaki sigorta poliçesine ilişkin Genel Şartların hükümlerine göre, sürücünün olay yerinden firar etmesi halinde,

sigortacısının ödemiş olduğu tazminat bakımından sigortalısına rücu hakkı bulunduğunu, ... plakalı araç sürücüsünün gece 2:30 sularında, ...'te bir siteye giriş yapmak istediğini, araç plakasının tanımlı olmaması üzerine de, site güvenlik görevlilerine, sitede oturduğunu ve ... isimli şahsın oğlu ... olduğunu ifade ettiğini, sonrasında ise, gece 3:00 sularında aynı araç siteden çıkış yapmak istediğini, bu esnada aracın hasarlı olduğu güvenlikler tarafından fark edildiğini, güvenlik görevlileri tarafından durdurulmaya çalışılan aracın, buna uymayarak hızla olay yerini terk ettiğini, kaza sonrası yapılan incelemelerde,

kendini ... olarak tanıtan sürücünün aslında ...olduğunun tespit edildiğini, Bu kişinin, park halindeki ... plakalı araca çarptığının tespit edildiğini, sigortalı araç sürücüsünün olay yerinden firar etmesi sebebiyle, müvekkili sigorta şirketinin, ZMMS poliçesi kapsamında zarar görene ödemiş olduğu tazminat bakımından, sigortalısına rücu etme hakkı bulunduğunu, bu hak doğrultusunda da, kaza sebebiyle müvekkili şirket tarafından zarar gören kişiye ödenen tazminatın, sigortalı sıfatına haiz davalıdan rücuen tahsili amacıyla ...

24. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve borçlunun itirazı üzerine takibin durduğunu, ... 24. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı icra dosyasına davalı tarafından yapılmış haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle. Müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı aracın 16/09/2015 tarihinde ... ilçesi ... köyünde seyir halinde iken kontrolü kaybederek park halinde bulunan maliki ... olduğunu tespit ettikleri ... plaka tescil no'lu araca çarparak hasarlanmasına sebep olduğunu, mahallin karanlık ve gecenin geç saat olması sebebi ile ve kazaya rağmen çevrede kimsenin uyanıp gelmemesi, diğer yandan ...

Polis Merkezi aranmasına rağmen iki taraflı trafik kazalarında yetkinin kendilerinde olmadığı beyan edilmesi, herhangi bir kamu malının da hasar görmüş olmaması sebebi ile yetki dışında olduğu beyanı ile ekip gönderilmediğini ve alkol raporu alınamadığını,

bunun üzerine aracın hasarlı olmasına rağmen yürür vaziyette olması sebebi ile müvekkilinin hasar verdiği aracın plakasını da alarak ertesi gün iletişime geçmek üzere olay yerinden ayrıldığını ertesi gün malikin bilgilerine ulaşılarak malik ile görüşmeye gidildiğini ancak araç malikinin karşılıklı trafik kazası tespit tutânağını ancak 30.000TL verilmesi halinde tutanağını imzalayacağını beyan ettiğini bu nedenle kaza yerinden ayrıldıklarını, bunun üzerine, trafik kazası tespit tutanağı tanzim edilmediğinden tespit için ...

10.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası ile olaydan yalnızca 1 gün sonra yani 17/09/2015 tarihinde aracın hasarının tespitinin talep edildiğini ve keşif neticesinde rapor düzenlendiğini, hasarın tazmini için aracın KASKO Sigorta şirketine ihbarda bulunularak ... sayılı dosya açılarak tazmin süreci başlatıldığını.

Ancak KASKO sigorta şirketinin 26/10/2015 tarihinde taraflarına gönderdiği bildirim ile hasarın beyan ile uyumlu olmadığı gerekçesi ile tazminat taleplerini reddettiğini bunun üzerine taraflarınca ödenmiş olan 29.278,13TL"lik zararın tazmini için ... 9.Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde... Esas sayılı dosyasının açıldığını ve davanın devam ettiğini, öncelikle aynı kaza ile ilgili olup hasarlı aracın ödenmeyen hasar bedeline ilişkin olarak açılmış olan ...

9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyasının celbi ile uygun görülmesi halinle usul ekonomisi açısından bekletici mesele sayılmasına karar verilmesini, sonuç olarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 24. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyası, ... 9 ATM ...E sayılı dosyasının kesinleşmiş gerekçeli kararı, ... 10 SHM ... D.İş sayılı tespit dosyası, araç trafik tescil kayıtları, ...cevabi yazısı, sigorta poliçesi, hasar dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE

Dava, zorunlu trafik sigorta poliçesi nedeniyle hak sahibine ödenen tazminatın davalı sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilaf, Davalı tarafın işleteni olduğu ... plakalı olup davacı Sigorta Şirketinin sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle ... plaka sayılı aracın uğradığı hasardan dolayı davacı tarafından ödenmiş olan hasar tazminatı ve değer kaybı bedelinin davacı tarafından davalıdan talep edilip edilemeyeceği hususlarındadır.

İlgili ... 24. İcra Müdürlüğünün ...E sayılı dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine trafik kazasından kaynaklanan 22.270,00 TL asıl alacak 1.877,54 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 24.147,54 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süresi içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, davacı alacaklının iş bu davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapıldığı, geçerli haciz yolu ile ilamsız genel takip bulunduğu, borçlu tarafından yasal süresi içerisinde yapılmış ve takibi durdurmuş geçerli bir itiraz olduğu, davanın bir yıllık yasal süresi içerisinde açıldığı, itirazın iptali davasının koşullarının oluştuğu anlaşılmıştır.

İtirazın iptali davası yargılama usulü bakımından genel hükümlere tabidir. İspat yükü kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda ön görülen istisnalar dışında karşı taraf kanuni karinenin aksini ispat edebilir. (HMK M.190). İtirazın iptali davasında ispat yükü kural olarak davacı alacaklıdadır. Ancak borçlunun itirazındaki beyana göre ispat yükü yer değiştirebilir. Borçlu itirazın iptali davasına karşı vereceği cevapta ödeme emrine itiraz ederken bildirmiş olduğu itiraz sebepleri ile bağlı değildir, borçlu her türlü borca itirazını ödeme emrine itirazından bağımsız olarak ileri sürebilir.

Mahkememiz dosyasında ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas, ...karar sayılı kararının bekletici mesele yapıldığı, mahkemece davanın reddine karar verildiği ve kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin ... esas,... karar sayılı kararı ile istinaf incelemesinden geçerek 07/10/2021 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Deliller toplandıktan sonra, Kaza nedeniyle araçta değişen parçalar ve işçilik göz önünde bulundurulmak suretiyle kaza nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin uygun olup olmadığı ile varsa davalıya rücu edebileceği alacağın (asıl alacak ve faizin ayrı ayrı hesaplanarak) miktarın tespiti hususlarında rapor düzenlenmesi için dosya İ.T.Ü Makine Mühendisi ...kişi mahkememize sunmuş olduğu raporunda özetle.

Dava konusu olayda davalı şirkete ait ve davacı şirkete ZMS sigortalı ... plakalı aracın firari sürücüsü ..., aracıyla yerleşim yeri içinde seyri sırasında aracının hızını mahal şartlarına göre ayarlamamış, geçebileceği genişlikteki yolda araçtan, havadan, trafikten ve yoldan kaynaklanan herhangi bir olumsuzluk olmamasına rağmen aracını şeridinde tutamamış ve park için ayrılmış yerde kurallara uygun şekilde park halinde olan dava dışı ... plakalı araca çarpmıştır.

Bu nedenle davacı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsü ... olayda % 100 oranında tamamen kusurludur. Dava dışı ... plakalı araç ise yerleşim yeri içinde park için ayrılmış yerde kurallara uygun şekilde park halinde olduğundan davacıya yüklenebilecek bir kusur oranı mevcut değildir.

Dava dışı .... şirketi tarafından düzenlenen faturadaki parça ve işçilik bedellerinin piyasa araştırması sonucu olay tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun olduğu belirlenmiştir.Toplam işlemiş faiz miktarı: 1.800,21 + 77,33 = 1.877,54 TL'dir.

Sonuç olarak ise;

Dava konusu olayda davalı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın % 100 oranında tamamen kusurlu olduğu,

Davacı şirketin davalıdan talep edebileceği toplam maddi zararının 22.270,00 TL olduğu,

Davacı şirketin davalılardan talep edebileceği işlemiş faiz miktarının 1.877,54 TL olduğu..." yönünde görüş ve kanaat bildirmiştir. Bilirkişi Raporu dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir.

Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle; Dava konusu ... plaka aracın olay tarihinde davalı adına kayıtlı olup, davacı sigorta şirketi nezdinde düzenlenmiş KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile 06.06.2015-06.06/2016 dönemini kapsar şekilde sigortalanmış olduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu olay kapsamında, davacı sigorta şirketinin rücu hakkı olup olmadığının değerlendirilmesinde öncelikle ilgili kanunun yorumlanması gerektiği anlaşılmaktadır. 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Genel Şartlarının "Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı B.4/f bendinde.

"Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde," hükmü, KTK 81. maddesinde.

"Trafik kazalarına karışanlar kazayı yetkili ve görevli memurlara bildirmek bunlar gelinceye kadar bunların iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak zorundadır" hükmü yer almaktadır.

Trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigorta şirketinin zarar gören 3. kişilere ödediği tazminatı sigortalısına rücu hakkı bulunmaktadır. Sigortalı araç sürücüsü olay yerini terk etmişse olay yerini terk sebebinin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu bir hal sebebine dayanması gerektiği açıkça düzenlenmiştir.

... 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasında alınan kusur raporunda davalı adına kayıtlı ... plaklı aracın sürücüsü ...'ın % 100 oranında tamamen kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunun tespit edildiği, mahkememiz dosyasında alınan kusur raporu ile uyumlu olduğu görülmüştür. Yine ... 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin kesinleşen kararı ile, kazanın meydana geldiği yerdeki site özel güvenlik görevlilerinin tutanakları ile davacı şirkete ait aracın sürücü ... tarafından sevk ve idare edildiği sırada park halindeki araca 16/09/2015 tarihi gece geç saatlerde çarpmak suretiyle oluşan kaza sonrasında sürücünün kaza mahallini kasıtlı olarak terk ettiğinin tespit edildiği anlaşılmıştır.

Olay saatinde mahallin karanlık ve gecenin geç saat olması sebebi ile ve kazaya rağmen çevrede kimsenin uyanıp gelmemesi, diğer yandan ...

Polis Merkezi aranmasına rağmen iki taraflı trafik kazalarında yetkinin kendilerinde olmadığı beyan edilmesi, herhangi bir kamu malının da hasar görmüş olmaması sebebi ile yetki dışında olduğu beyanı ile ekip gönderilmemiş bu sebeple alkol raporu da alınamamış, bunun üzerine aracın hasar verdiği aracın plakasını da alarak ertesi gün iletişime geçmek üzere olay yerinden ayrıldığı yönündeki iddia yönünden, olay sonrasında resmi mercilere müracaat olmamasının hayatın olağan akışına uygun düşmediği gözetildiğinde, haklı sebeple olay yerini terkten bahsedilemeyecektir.

Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. ( İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi ... Esas,... Karar Sayılı Kararı )

Somut olayda; sigortalı araç sürücüsünün kaza mahallini terk ettiği sabit olup, davalı tarafça, sürücünün, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu hal nedeniyle kaza mahallinden ayrıldığına dair savunma veya ispat aracı ileri sürülmediği göz önünde bulundurularak, dosya kapsamında yer alan denetime, hüküm vermeye elverişli, ayrıntılı, gerekçeli ve açıklayıcı bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır