İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/822 K.2022/325

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle;söz konusu çeklerin müvekkilin elinden 24/02/2016 tarihindeki hırsızlık nedeniyle rızası dışında çıktığını, ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında çek iptali davası açtıklarını, çekin ellerinden ciro dahi edilmeden çalındığını, davalının kötüniyetli olduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ...soruşturma sayısı ile soruşturmanın devam ettiğini belirterek çekin istirdatına, aksi taktirde çek bedelinin ödenmesine karar verilmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkili şirketin adresinin İstanbul Mahkemelerinin yargı çevresinde olduğunu, müvekkilinin iyiniyetli hamil konumunda olduğunu belirterek davanın reddine ve davacının kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

... 2 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar numaralı kararı ile yetkisizlik kararı verilmesi üzerine dosya tevzi bürosu tarafından Mahkememize tevzi edilmesi üzerine Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 Sayılı TTK'nun 792.maddesi uyarınca açılan çek istirdatı istemine ilişkindir.

Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dilekçesinde özellikleri belirtilen davaya konu çekteki ilk ciranta olarak davacı şirketin kaşesi üzerine atılı imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı, davalının yasal ve iyiniyetli hamil olup olmadığı ve bu çekten dolayı davacının davalıya borçlu olup olmadığı, çekin istirdat şartlarının oluşup oluşmadığı hususunda olduğu anlaşılmıştır.

...bank .. Şubesine ait keşidecisi ...A.Ş olan, ... çek seri nolu, 10/06/2016 keşide tarihli 2.788,34 TL bedelli çekin bankaya ibraz edilip edilmediği, ibraz edilmiş ise ödeme yapılıp yapılmadığı da belirtilerek, ibraz edilen çekin bankaca alınan suretinin ön ve arka yüzünün okunaklı sureti ve çeki ibraz edenine ait nufus kaydının okunaklı suretinin gönderilmesi için yazılan müzekkere gereğince davaya konu çekin sureti dosyamız arasına alınmış, ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı ve davalının düzgün ciro silsilesi ile çeki iktisap ettiği anlaşılmıştır.

Dava konusuna temel oluşturan hırsızlık olayına ilişkin .... CBS''nin ...soruşturma no.lu dosyasının derdest olduğu ve daimi aramaya alındığı belirtilerek daimi arama kararının gönderildiği görülmüştür.

6102 sayılı TTK 790. maddesi uyarınca, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile kendi hakkı birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde ise "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' hükmü bulunmaktadır.

6361 sayılı Finansal Kiralama Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesine göre "Faktoring Şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz."

04/02/2015 tarih ve 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik'in 8/1. maddesinde de; Faturalı alacağa istinaden kambiyo senedi veya diğer senetlerin alınması halinde, alınan kambiyo senedi veya diğer senetdeki ciro silsilesinde Kuruluşa kambiyo senedi veya diğer senedi ciro edip veren kişinin, devralınan faturada alacaklı olarak görülen kişi ve bu kişiden bir önceki cirantanın veya keşidecinin de faturalardaki borçlu ile aynı kişi olması gerekir" hükmüne yer verilmiştir.

Davalı tarafça cevap dilekçesi ekinde sunulan sözleşme, fatura, tevdi bordrosu vs.belgelerin incelenmesinde davalı ... şirketinin dava konusu çekin faktoring mevzuatına göre yetkili hamil olduğunu kanıtlandığı anlaşılmaktadır.

Eldeki davada davacı vekili, davaya konu 10/06/2016 keşide tarihli 2.788,34 TL bedelli çekin cirantalardan ...'ten elden teslim alındığını, henüz müzekkili tarafından ciro dahi edilemeden çalındığını, ciro silsilesinde yer alan imza ve kaşenin müvekkili firmaya ait olmadığını, imza ve kaşesinin taklit edildiğini, müvekkilinin elinden rızası hilafına çıkan çekin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davaya konu çek sureti incelendiğinde senet üzerinde davacı şirkete ait kaşe ya da imzanın bulunmadığı anlaşılmakla davacı taraftan talebini açıklaması istenilmiş, davacı taraf, 22/02/2022 tarihli beyan dilekçesi ile "dava dilekçemizi tekrarla davaya konu çekle beraber toplam 24 adet çek müvekkilin yedindeyken çalınmıştır. Müvekkilin söz konusu diğer 23 adet çekte olduğu gibi, işbu huzurdaki dava konusu çekin de hamilidir. Çalınan çeklerin bir çoğunda müvekkilin sahte kaşesi ve imzası taklit edilerek cirolanması ve davaya konu çek görüntüsü tarafımızdan tespit edilememesi hasebi ile dava dilekçemizde hak kaybı olmaması adına imzaya itiraz edilmiştir." şeklinde beyanda bulunulmuştur.

Yukarıda anılan yasal düzenlemeler ve dosya kapsamında yer alan tüm bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi neticesince; çek istirdatı davasında ispat yükünün, çekin yetkili hamili olduğunu ve çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olduğu, somut olayda da davacı tarafından, dava konusu çekin yetkili hamili olunduğu ve çekin davalı tarafından kötüniyetle iktisap edildiği veya iktisapta ağır kusurlu bulunduklarının kanıtlanması gerekmekte olup, TTK 792. maddesi gereğince, davacı tarafça, çekin istirdatına ilişkin koşulların gerçekleştiğine ilişkin her hangi bir delil ibraz edilemediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · (e-imza) Hakim ... · (e-imza)