İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/506 K.2020/388

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesine verdiği dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; davacı müvekkil ... Ltd Şti nin davalılar ...

Satış A.Ş den 2012 yılında elektrik abonesi olarak hizmet aldığını, bu abonelik nedeniyle müvekkil tarafından kullanılan elektrik her ay fatura edildiğini ve müvekkil tarafından her ayın faturasının düzenli bir şekilde ödendiğini, bu faturanın içeriklerinde görüleceği enerji bedelinin yanı sıra bu elektrik faturaları içerisine gizli veya açık haksız ve yersiz tahakkuk ettirilen kayıp kaçak bedeli, trafo kaybı bedeli, dağıtım bedeli, iletim bedelinin de bulunduğunu, her ay davalı şirket tarafından müvekkil adına tanzim edilen elektrik faturaları içinde gizli veya açık haksız ve yersiz tahakkuk ettirilen kayıp kaçak bedeli, trafo kaybı bedeli,

dağıtım bedeli, iletim bedeli olmak üzere toplam bedellerin belirlenmesi aşamasında arttırılması kaydı ile fazlaya ilişkin hak ve dava haklarını saklı tutmak kaydıyla 15.000,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek Reeskont avans faizi ile birlikte istirdatına, faturada yer alan kayıp bedeli ve diğer haksız bedellerle ilgili kalemlerinin iptaline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili ... 4. Asliye Ticaret Mahkemesine verdiği cevap dilekçelerinde ve duruşmalarda özetle; yetki itirazının olduğunu, mahkememizin yetkisiz olduğunu, bu davanın ... AŞ ye ihbarının gerektiğini, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, taraflar arasında imzalanan kesin yetki sözleşmesi gereğince bu davanın yetki nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, İstanbul Merkez Mahkemelerinin yetkili olması nedeniyle mahkememizin yetkisizliğini, davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

... 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar numaralı kararı ile yetkisizlik kararı verilmesi üzerine dosya tevzi bürosu tarafından mahkememize tevzi edilmesi üzerine mahkememiz esasına kayıt edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizin 10/12/2019 tarihli ara kararı gereğince dosya rapor hazırlanmak üzere Elektrik Mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 02/03/2020 teslim tarihli raporda özetle; Yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu, her türlü delilin takdiri ve nihai karar Sayın Mahkemeye ait olmak üzere;

1-6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 6719 sayılı Kanunla değiştirilen 17.Maddesinde; " PSH, Dağıtım Bedeli, İletim Bedeli, Sayaç Okuma, K/K (Kurulca belirlenne Hedef oranlarını geçmemek şartıyla) bedellerinin tarifelerde yer alarak tüketicilere yansıtılacağı" ve yine 6719 Sayılı Kanunun Geçici 20.Maddesinde; " PSH, Dağıtım Bedeli, İletim Bedeli, Sayaç Okuma, K/K bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan davalar hakkında 17.Madde hükümleri uygulanacağı" şeklinde düzenlendiği,

2-6719 sayılı Kanun uyarınca; Dağıtım, iletim ve PSH bedellerinin tahakkuk ve tahsilatının EPDK Tarifelerine uygun yapılmış olduğu,

3-Kanunda yapılan değişiklikler nedeniyle davacıdan tahsil edilen, dağıtım, iletim ve PSH bedellerinin davacıya iade edilmesinin söz konusu olmadığı,

4-Gerçekleşen K/K oranları, EPDK tarafından belirlenen hedef K/K oranlarının üzerinde olduğundan, davalı yukarıda hesaplanan 24.698,03 TL tutarındaki K/K bedelini davacıya iade edilmesinin gerektiği,

5-İade edilecek kayıp kaçak bedellerinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek reeskont avans faizlerinin davalıdan tahsili hususundaki davacı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu yönünde görüş ve kanaatte bulunmuştur.

Bilirkişi raporu davacı vekiline ve davalı vekiline HMK 281 ve 186 madde meşruatlı davetiye ile tebliğ edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, elektrik abonesi olan davacıdan tahsil edilen kayıp-kaçak vs.bedelin davalıdan tahsili talebinden ibarettir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacıdan alınmış olan kayıp kaçak bedeli, trafo kaybı bedeli, dağıtım, iletim vb. diğer bedellerin davacıya iadesinin gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

Kayıp-kaçak, dağıtım ve iletim bedeli, sayaç okuma ve perakende satış hizmet bedeli ile ilgili Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 21.05.2014 tarih ve 2013/7-2454 E.- 2014/679 K. sayılı kararı ile Anayasa'nın "Vergi Ödevi" başlıklı 73.maddesinde "Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır.

Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Bakanlar Kuruluna verilebilir" şeklindeki düzenlemeye göre kayıp-kaçak, sayaç okuma, dağıtım, perakende hizmet ve iletim bedeli uygulamasının EPDK kararları ve tebliğleri çerçevesinde uygulama arz eden kanunlar ve ikincil mevzuat hükümleri çerçevesinde EPDK tarafından belirlenerek uygulandığından bu tarihteki mevcut hukuki düzenlemenin EPDK'na sınırsız bir fiyatlandırma ve tarife unsuru belirleme hak ve yetkisi vermediği,

özellikle kaçak elektrik bedellerinin kurallara uyan abonelerden tahsili yoluna gitmenin hukuk devleti ve adalet düşünceleri ile bağdaşmadığı, bu faturalara yansıtılan diğer kalemlere ilişkin bedel miktarlarının şeffaflık ilkesi ile denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında ne kadar bedel ödendiğinin bilinmesinin de şeffaf hukuk devletinin vazgeçilmez unsuru olduğundan EPDK kararları ile bu bedellerin mevcut mevzuat kapsamında tüketicilerden alınması doğru bulunmayarak hukuka uygun olmadığı kabul edilmiştir.

Dava tarihinden sonra, 17.06.2016 tarihinde 29745 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6719 sayılı Kanun'un 21.maddesi ile 6446 sayılı Kanun'un 17.maddesinin birinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları ile altıncı fıkrasının (a), (ç), (d) ve (f) bentleri değiştirilmiş ve aynı maddeye eklenen 10. bent ile; "Kurum tarafından gelir ve tarife düzenlemeleri kapsamında belirlenen bedellere ilişkin olarak yapılan başvurularda ve açılan davalarda; Tüketici Hakem Heyetleri ile mahkemelerin yetkisi, bu bedellerin, Kurumun düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlıdır" hükmü getirilmiştir.

Ayrıca, 6719 sayılı Kanun'un 26.maddesi ile 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'na eklenen Geçici 19.madde de.

"Bu maddeyi ihdas eden Kanunla öngörülen düzenlemeler yürürlüğe konuluncaya kadar, Kurul tarafından yürürlüğe konulan mevcut yönetmelik, tebliğ ve Kurul kararlarının bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur" ve Geçici 20.madde de ise, "Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17.madde hükümleri uygulanır" hükmü düzenlenmiştir.

Söz konusu maddeye göre Tüketici Hakem Heyetleri'nin ve mahkemelerin bu konuda açılacak davalarda inceleme ve araştırma yetkileri geçmişe de etkili olarak sadece dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedellerinin Kurumun bu konulardaki düzenleyici işlemlerine uygunluğunun denetimi ile sınırlanmıştır. Diğer bir ifade ile yerindelik denetimi yapılamayacağı kabul edilmiştir.

Dava tarihinden sonra yürürlüğe giren 6719 sayılı Kanun ile yapılan değişikliklerin Kanunun 17.06.2016 yürürlük tarihinden önceki dönemde geçerli olan EPDK kararlarına dayanılarak tahsil edilmiş dava konusu kayıp kaçak ve sayaç okuma bedelleri ile ilgili olarak açılan ve halen devam eden alacak davalarında da geçmişe etkili olacak şekilde uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamı ve HGK kararı uyarınca dava açıldıktan sonra yürürlüğe giren 6719 Sayılı yeni yasa nedeniyle dava konusuz kalmıştır. Dava tarihi itibarı ile HGK kararı uyarınca davacının dava açmakta haklı olduğu anlaşılmaktadır. Yargılama harç ve giderleri kural olarak davada haksız çıkan aleyhine hüküm verilen tarafa yükletilir. Aynı şekilde vekalet ücreti yönünden haksız çıkan taraf aleyhine hüküm kurulur.

Dava açıldığı anda haklı durumda bulunan tarafın, yargılama sırasında oluşan yasa değişikliği sonucu haksız duruma düşmesi halinde yargılama giderlerinden, dolayısı ile vekalet ücretinden sorumlu tutulması olanaklı değildir. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24.Hukuk Dairesinin 2016/12 esas, 2016/12 karar, 07/12/2016 tarihli ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24.Hukuk Dairesinin 2016/16 esas, 2016/16 karar, 06/12/2016 tarihli kararları da bu doğrultudadır.

Bu nedenlerle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek davacı lehine yargılama gideri ve maktu vekalet ücretine hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MASRAF BEYANI

83,60 TL Harç Masrafı 750,00 TL Bilirkişi Ücreti 141,50 TL tebligat ve müzekkere gideri

TOPLAM : 975,10 TL