İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/157 K.2024/380

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 07.03.2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının ...Ltd. Şti. İsimli şirketten alacağından dolayı keşidecisi ...Şti. Olan 31.12.2021 keşide tarihli ... numaralı yazılı çekin ...Şti. Şirketinden aldığını, sözü edilen çekin davacı zilyedinde iken rızası dışında elinden çıktığını, davacı işbu hususa ilişkin şikayette bulunduğunu, dava konusu çekin davalı tarafından ... 1. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile takibe konu edildiğini, davacı bahsi geçen çekin davalının uhdesinde bulunduğunu bu şekilde öğrendiğini, ayrıca ... 7. ATM'nin ... esas sayılı dosyası ile çek zayi davası ikame edildiğini, açıklanan bu nedenlerle; davanın kabulü ile dava konusu edilen ... sayılı çekin davalıdan istirdadına ve davacıya iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 24.04.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin yetkili ve meşru hamili olduğu, 31.12.2021 keşide tarihli, ... seri numaralı, 92.784,37-TL bedelli çeke müstenid alacağı sebebiyle taraflarınca ... 1. İcra Müdürlüğünün ...Esas Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davacı yanın ...

7. Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde ikame ettiği çek iptali davasına müdahale talebinde bulunulduğunu, akabinde davacı tarafça istirdat davası ikame edildiğini, başlatılan icra takibine karşı, davacı taraf dava dilekçesinde özetle, dava konusu çekin rızası dışında elinden çıkmış olduğunu, işbu duruma istinaden ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. numaralı dosyası ile çek zayi davası ikame ettiklerini ve ödeme yasağı kararı aldıklarını, çekin kötüniyetle iktisap edildiği iddia edildiğini, açıklanan bu nedenlerle; davanın reddini, davacı aleyhine alacağın %20 oranından az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 1. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası, ... CBS'nin ... sayılı dosyası, ... CBS'nin ... sayılı dosyası, davalı hakkında açılmış ve taraf olduğu tüm hukuk, ceza, savcılık dosyalarının listesi, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, çek istirdatı davasıdır.

Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının ... 1.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ve takip dosyasına konu 31.12.2021 keşide tarihli, ... seri numaralı, 92.784,37 TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı, davalının çekin iktisabında ağır kusurlu ve kötü niyetli olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.

Davaya konu ... 1.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davalı tarafından davacı ... ile dava dışı ...ŞİRKETİ, ... ŞİRKETİ, ... ŞİRKETİ ve ... ŞİRKETİ aleyhine 92.784,37 TL asıl alacak, 9.278,44 TL Tazminat, 278,35 TL komisyon olmak üzere toplam 102.341,16 TL'lik takip talebinde bulunduğu, ödeme emrinin dava dışı borçlulara tebliğ edilmediği görülmüştür.

Dava konusu çek incelendiğinde, davalının bu çeki müteselsil ve birbirine bağlı cirolarla iktisap etmiş olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı, görünürde yetkili hamildir. Gerçekten de hak sahipliğinin tespitine ilişkin 6102 sayılı TTK'nın 790. maddesi hükmüne göre; "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır." Dava konusu çek incelendiğinde, ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığı görülmektedir. Bu durumda davalının anılan hüküm uyarınca görünürde meşru hamil sayılabilir.

Dava konusu alacak, bir kambiyo senedine dayanmaktadır. Kambiyo senetlerinde, taraflar arasındaki ilişkilerden doğan defiler şahsi defilerdir (TTK m.687,825). Bu defiler taraflar arasında ileri sürülebilir. Temel ilişkinin geçersizliği, muvazaa, irade bozukluğu, gabin, ayıp, sözleşmenin ifa edilmediği ve zamanaşımı gibi defiler temel ilişkiden doğan defilerdir.

TTK mad. 818 hükmünün yollamasıyla çek için de uygulama alanı bulan TTK mad. 687 hükmüne göre. "Poliçeden dolayı kendisine haşvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." Yine TTK m. 680 hükmüne göre.

"Tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez: meğerki, hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun." Görüldüğü üzere temel ilişkiden kaynaklanan kişisel defilerin hamile karşı ileri sürülebilmesinin tek istisnası, hamilin çeki iktisap ederken “bile bile borçlunun zararına hareket etmiş” yani kötüniyetli olarak hareket etmiş olması halidir.

Somut olayda, davacının dava konusu çekin bedelsiz olduğu, bu çekin yaşanan hırsızlık olayı neticesinde kötüniyetli olduğu ve bile bile borçlu zararına hareket ettiği sabit olan meçhul kişilerce ciro edilmek suretiyle kötü niyetli hamil tarafından dava konusu icra dosyasına konu edildiği, senet bedelinin gerçek hak sahibine ödendiği yönündeki iddiaları, kişisel defi niteliğinde olup, bu defilerin davalıya karşı ileri sürülebilmesi için TTK m.680 ve 687 hükümlerinde öngörüldüğü üzere, davalının çeki iktisap ederken bilerek davacının zararına ya da ağır kusurlu bir şekilde hareket etmiş olması gerekir.

Davacı taraf davalıya borçlu olmadığını, davalı ve diğer cirantalar ile aralarında ticari ilişki bulunmadığını iddia etmiştir. TTK'nın 792. maddesi gereğince, davalının çekleri kötüniyetli olarak ele geçirdiğini veya ağır kusurunun bulunduğunu, davacının ispat etmesi gerekmektedir. Bu kapsamda davacı yan davalının ticari defter ve kayıtlarına dayanmıştır.

Eldeki davada, Mahkememizce davalı hakkında UYAP entegrasyon ekranında yapılan inceleme ve dosyaya arasına suretleri alınan dava ve takip dosyaları uyarınca, davalıya ve kendisinden önceki cirantalara ait benzer mahiyette birçok takip ve dava dosyasının olduğu, sadece davacılarının farklı olduğu görülmüş, çalınan çekin aynı yöntem ile davalının eline geçtiği kanaatine varılmıştır. Nitekim Mahkememizin 29/11/2023 tarihli celsesinin 5 nolu ara karar gereği yerinde inceleme talep etmeyen ve ticari defterlerini ibraz etmeyen davalının ticari defter ve kayıtları incelenemediğinden ibrazdan kaçınmış sayılmasına, karar verilmiştir.

Bu durumda davalı hamilin kötüniyetli olduğunu kabulünün gerektiği, hamil olarak gözüken davalı hakkında dava konumuzla aynı mahiyette pek çok dava, soruşturma, takip olması sebebiyle bu aşamada davalının iyi niyetli kabul edilmesinin TMK Mad. 2 uyarınca dürüstlük ve iyi niyet kurallarına aykırılık oluşturacağı, çekleri çalınan kişiler yönünden de telafisi imkansız bir durumu ortaya çıkaracağı gözetilerek (benzer yönde İstanbul BAM 12. HD'nin 24/01/2019 tarihli, 2018/586 Esas ve 2019/77 Karar sayılı ilamı) açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır