İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/510 K.2025/975

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 29/08/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle.

Davacıya ait ... plaka sayılı aracın 08.05.2023 tarihinde davalı şirkete ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plaka sayılı aracın çarpması sebebiyle hasara uğradığını, ... plaka sayılı aracın kazanın meydana gelişinde asli ve tam kusurlu olduğunu, davacının aracında meydana gelen değer kaybı zararının tazmini amacıyla davalı aracın ZMM sigorta şirketine karşı Sigorta Tahkim Komisyonun... başvuru numaralı dosyasına açılan davada yapılan yargılamada"...sigorta şirketi tarafından ödenen tutarın mahsubuyla bakiye 19.134,05 TL olduğu,

sigorta şirketi tarafından yapılan 14.07.2023 tarihli 40.865,95 TL değer kaybı, 26.07.2023 tarihli 58.993,66 TL ve 28.11.2023 tarihli 16.195,28 TL hasar ödemeleri yapıldığı, kaza tarihi olan 08.05.2023 tarihinde geçerli poliçe teminat limitinin 120.000,00 TL olduğu,

bu durumda başvuran tarafın bakiye poliçe teminatı olan 3.945,11 TL’yi istemekle haklı olduğu anlaşılmakla bu miktarın sigorta şirketinden tahsiline, başvuranın fazlaya ilişkin15.188,94 TL isteminin reddine karar verildiğini, davalı sigorta şirketine değer kaybı bedelinin ödenmesi için başvuru yapıldığını ancak, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapmadığını, davalı şirketin 15.188,94 -TL bakiye değer kaybı zararından sorumlu olduğunu beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100,00.-TL. bakiye değer kaybı bedeli alacağının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; şirketlerine usulüne uygun başvuru şartının yerine getirilmediğini, talebin zamanaşımına uğradığını, şirketlerinin gerçek zarardan sorumlu olduğunu, davacının hasar onarım taleplerinin haksız olduğunu, davacı tarafından iddia olunan kusur durumunun bilirkişiler tarafından inceleme yapıldığında belli olacağını, açıklanan bu nedenlerle; huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın usul ve esastan reddine, kusur yönünden bilirkişi incelemesi yapılmasına, faiz talebinin reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Bilirkişi Raporu, STK dosyası, hasar dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, ıslah dilekçesi, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

12/07/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle. "Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğumuz inceleme sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda, dava konusu somut olayda heyetimiz, a) Davalı şirkete sigortalı araç sürücüsü ...’nin % 100 oranında asli kusurlu olduğu, b) Davacının karşılanmayan araç değer kaybı zararının 15.188,94 TL. olduğu, c) Davalı ...

Sigorta A.Ş. nin davacının bakiye değer kaybı zararından sorumlu olacağı, d) Davacının araç zararına ilişkin davalı şirkete başvuruda bulunduğu tarihin belirlenemediği, e) Davacının gerçek kişi olduğu ve aracında hususi oto olduğu dikkate alındığında davalı şirketin yasal faiz sorumluluğunun bulunacağı," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 10/09/2025 Tarihli ıslah dilekçesi ile; rapor doğrultusunda Islah yolu ile arttırdıkları kısım ile dava dilekçesinde talep edilen miktarın birleştirilmesi sonucu 15.188,94 TL değer kaybı bedelinin sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizden aşağı olmamak üzere enflasyon oranında faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı bakiye araç değer kaybı davasıdır. 08.05.2023 tarihinde davalı şirkete ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı aracın davacıya ait ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kazada davalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %100 asli kusurlu olduğunu ve araçta meydana gelen değer kaybının tahsili amacıyla davanın açıldığı görülmüş, davalının ise davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır.

Sigorta Tahkim Komisyonunun ... sayılı dosyası kararında özetle, başvuranın ..., sigorta şirketinin ... Sigorta A.Ş. olduğu, başvuru konusunun, ... plaka sayılı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ...

Sigorta A.Ş. tarafından başvuranın 08.05.2023 tarihli kaza sebebiyle meydana gelen araç değer kaybının karşılanması talepli olduğu, başvuru konusu kaza nedeniyle başvurana ait araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin karşılığının 60.000,00 TL'den sigorta şirketi tarafından ödenen tutarın mahsubuyla bakiye 19.134,05 TL olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan 14.07.2023 tarihli 40.865,95 TL değer kaybı, 26.07.2023 tarihli 58.993,66 TL ve 28.11.2023 tarihli 16.195,28 TL hasar ödemeleri yapıldığı, kaza tarihi olan 08.05.2023 tarihinde geçerli poliçe teminat limitinin 120.000,00 TL olduğu,

bu durumda başvuran tarafın bakiye poliçe teminatı olan 3.945,11 TL'yi istemekle haklı olduğu anlaşılmakla bu miktarın sigorta şirketinden tahsiline karar verilmiştir. Başvuranın fazlaya ilişkin 15.188,94 TL isteminin reddine karar verildiği görülmektedir.

Haksız fiillere dayalı tazminat davalarında mahkemece araştırılması ve hükme esas alınması gereken zarar "gerçek" zarardır. Bu tip kazalarda hasara uğrayan araç işleteni değer kaybı talebinde bulunabileceği gibi aracın pert olması durumunda da buna yönelik tazmin talebinde bulunabilir. Aracın değer kaybının hesaplanması yöntemi Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşik ve istikrara kazanan içtihatlarında ayrıntılı şekilde belirtilmiştir. Buna göre aracın kazadan önceki 2. el değeri ile kazalı halindeki 2. el değeri arasındaki fark değer kaybına esas alınacaktır. Hasar bedeli yönünden ise yapılan harcamaların denetimi ve uygunluğu yapılacaktır.

Dava konusu olaya ilişkin olarak düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre 08.05.2023 günü saat 11:05 sıralarında ... ... ilçesi ... caddesi üzerinde sürücü ...yönetimindeki ... plakalı ... marka 2014 model aracıyla iki şeritli çift yönlü yolda ters yönde seyredip sol (geliş) şeridinden sağındaki sokağa dönüş yapmak için sağ şeride döndüğü sırada sağ şerite seyreden sürücü Yunus Atma yönetimindeki ... plakalı aracıyla kendi şeridinde düz seyrederken solundaki geliş şeridinden aniden ve yakın mesafeden sağa doğru dönüşe geçen davalı aracına çarpmamak için sağa doğru yöneldiğinde aracının ön kısımlarını kaldırımdaki beton saksıya çarptığı anlaşılmaktadır.

Dava dosyasının trafik kazasında araç sürücülerinin kusur durumunun tespiti ile aracın olay tarihindeki yaşı ve kilometresi, önceki kaza kayıtları, kaza nedeniyle araçta değişen parçalar ve işçilik göz önünde bulundurulmak suretiyle araçta varsa oluşan bakiye değer kaybının tespiti için dosyanın bilirkişi tevdine karar verilmiş, Mahkememize sunulan 12/07/2025 tarihli raporunda.

"Dava konusu olayda davalı şirkete ZMS sigortalı aracın sürücüsü ..., yönetimindeki ... plakalı aracıyla sağa dönüş manevrasına kendi şeridinden başlaması gerekirken soldaki geliş şeridinden ani ve dikkatsiz şekilde sağa dönüş yapmaya çalışmış, sağ şeritte kendi şeridinde normal düz seyrini sürdüren davacıya ait aracın şeridini kapatarak kazaya neden olmuştur. Bu nedenle davalı şirkete sigortalı aracın sürücüsü ... olayda %100 oranında tamamen kusurlu bulunmuştur.

Davacıya ait aracın sürücüsü ... ise ... plakalı aracıyla kendi şeridinde normal süratle seyrederken solundaki geliş şeridinden ani ve dikkatsiz şekilde yakın mesafeden sağa dönmek için şeridini kapatan davalı sürücüye karşı kazayı önlemek bakımından sağa doğru yöneldiğinden ve kazayı önlemek bakımından alabileceği bir tedbir olmadığından olayda kusursuz bulunmuştur.

Dava konusu aracın kaza tarihi itibariyle ikinci el hasarsız piyasa rayiç satış değeri, yapılan piyasa araştırmasına göre, rutin pazarlık payı da düşüldüğünde ekte sunulan belgelerde de görüldüğü üzere ortalama 785.000,00 TL'dir.

Davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin karşılığının 60.000,00 TL'den sigorta şirketi tarafından ödenen tutarın mahsubuyla bakiye 19.134,05 TL olduğu, sigorta şirketi tarafından yapılan 14.07.2023 tarihli 40.865,95 TL değer kaybı, 26.07.2023 tarihli 58.993,66 TL ve 28.11.2023 tarihli 16.195,28 TL hasar ödemeleri yapıldığı, kaza tarihi olan 08.05.2023 tarihinde geçerli poliçe teminat limitinin 120.000,00 TL olduğu, bu durumda başvuran tarafın bakiye poliçe teminatı olan 3.945,11 TL'yi istemekle haklı olduğu anlaşılmakla bu miktarın sigorta şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

Davacının aracındaki toplam değer kaybı 60.000,00 TI olup davacının davalı şirketten tahsil ettiği 40.865,95 TL'nin mahsup edilmesiyle değer kaybı zararı:60.000,00 — 40.865,95 — 19.134,05 TL'dir.

Davalı şirketçe temin edilen ZMS sigorta poliçesinden ödenen bakiye 3.945,11 TL'nin düşülmesiyle davacının davalı şirketten talep edebileceği bakiye değer kaybı zararı: 19.134,05 — 3.945,11 — 15.188,94 TL'dir.

3.... plaka sayılı aracın ... Sigorta A.Ş. nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortsı ile sigortalı olduğu, teminat limiti kaza tarihinde araç başına 120.000,00 TL. ... A.Ş. tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası teminatı kapsamında zarar gören araca toplam 120.000,00.- TL. tazminat ödemesi yaparak poliçe teminatının tamamını zarar görenlere ödemiş olduğu belirlenmiştir.

İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları 1.Mad. “Sigortacı, iş bu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve karayolları Trafik Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder.

Davalı şirketin ... poliçesi kapsamında 15.188,94.- TL. değer kaybı zarar bedelinden sorumlu olacağı," rapor edilmiştir.

Davalı yanca rapora bu yönüyle itiraz edilmiş ise de, itiraz edilen hususlarda bilirkişi tarafından inceleme yapıldığı, aksi yönde başkaca delil ortaya konmaması nedeniyle itirazın reddi gerekmiş, davalı sigortalı aracın sürücüsünün asli ve tam (%100) kusurlu olduğu, kusurlu bir haksız eylemi ile davacının maliki olduğu araca zarar verdiği, bilirkişi raporuna göre araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketinden isteyebileceği anlaşılmakla davanın kabulü gerekmiştir.

Davacı yanca 21.03.2024 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı başvuru neticesinde ödeme yapılmadığı, bu anlamda davalı sigorta şirketi yönünden faiz başlangıcına yönelik olarak.

2918 sayılı KTK.nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.

Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, T:04/11/2019, E:..., K:.... T:02/10/2018, E:..., K:....

T:17/06/2019, E:..., K:... sayılı ilamları), gerektiği görülmekle, davalı sigorta şirketinin davacı sigortaya başvuru tarihinin 8 iş günü sonrası olan 03.04.2024 tarihinden faiz talep edebileceği anlaşılmaktadır.

Davacı yan açılan davada avans faizi talep etmiştir. İşbu davada avans faizi istenebilmesi için borçlunun tacir olması ve borcun da ticari işletmesi ile ilgili bulunmasının yeterli olduğu, alacaklının da tacir olmasının gerekmediği, alacaklının haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacakları için tacir olan borçludan avans faizi oranında temerrüt faizi isteme hakkının bulunduğu sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda gerçek veya tüzel kişi tacirler arasında, haksız eylem de dahil, her türlü nedenden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, açıkça talep edilmesi hâlinde Merkez Bankasının kısa vadeli avans kredileri için uyguladığı faiz oranında temerrüt faizine hükmedilmesi gerekmektedir.

Eldeki davada kazaya karışan davalı araç, ticari araç olmadığından ve davanın TTK madde 4'te sayılan ticari ilerden ve nispi ticari dava olmadığı da görülmekle yasal faize hükmedilmiştir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun, E: ... K: ...ve T:18.05.2022 ilamı).

7036 sayılı Yasa ile getirilen zorunlu arabuluculuk müessesi gereği aynı yasanın 3/14, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/13 ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2.

Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. Bakanlık bütçesinden ödenen arabuluculuk ücreti yargılama giderlerinden sayılır.

Bu nedenle zorunlu arabuluculuk ücretinin devlet tarafından ödenen kısmının davada haksız çıkan taraftan re'sen alınmasına karar verilmesi gerekli olup, Devlet bütçesinden karşılanan zorunlu arabuluculuk ücretinin davadaki haklılık oranına göre davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır