İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/777 K.2025/842

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 18/12/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının uluslar arası nakliye işi yaptığını, taraflar arasında yapılan yazışmalar, davalıya verilen fiyat teklifi ve neticede varılan anlaşma doğrultusunda fuar lojistik hizmet sözleşmesi imzalandığını, davacının ...'nun ... şehrinde 25-29 Eylül 2023 tarihleri arasında düzenlenen ... fuarı için davalının mallarını taşımış, fuar bitiminde geri getirdiğini, davalıya taşıma hizmeti verildiğini, davalının mallarının fuara taşındığını, fuar sonrası geri getirildiğini, davacının davalının katıldığı fuar için davalının emtiasını ... 'ya taşımış,

davalı fuar alanında ürünlerinin tanıtımını yaptığını, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesine uygun olarak taşımanın konusu işler için kesilen 3 adet fatura düzenlenmiş, davalıya tebliğ edildiğini, davalının fuar taşımasından kaynaklı borcuna mahsuben kısmi ödeme yaptığını, davalı şirket, bakiye 7736,00-USD borcunu ödemediğinden hakkında ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibi yağıldığını, ancak davalı borçlu borca, ve takibe haksız olarak itiraz ettiğinden takip durduğunu, açıklanan bu nedenlerle; davalının icra takibine yaptığı haksız itirazın iptali ve takibin devamına karar verilmesini, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı yana dava dilekçesinin ve duruşmaya davet tutanağının usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı yanca cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü.

DELİLLER

Bilirkişi Raporu, ... 36. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası, BA/BS formları, tercüme evrakları, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

02/05/2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle. "Sayın Mahkeme tarafından verilen görevlendirme çerçevesinde dava dosyası ve tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan görevlendirme ile sınırlı incelemeler sonucunda. Davacı tarafa ait 2023ve 2024 yılları ticari defterlerin tasdik işlemleri yasal süreleri içerisinde yapıldığı, 25.03.2025 tarihli Ön İnceleme Duruşma Tutanağı’nın G.D.

3 ve 4 no.lu maddeleri gereği davalı tarafın ticari defterleri incelenmediği, Takip tarihi itibariyle davacı taraf kayıtlarına göre davacının davalıdan döviz bazında 7.736,00 USD alacaklı olduğu, Ancak bu bakiyenin oluşmasında 1.032,93 USD tutar düşüldüğünde davacının 6.703,07 bakiye alacaklı olduğunun değerlendirildiği, Davacının ticari defterlerine itibar edilerek, davalının ticari defterlerini incelemeye sunmaması karşısında, davacının toplam 7.736,00 USD alacaklı olduğu nihai değerlendirmesi bakımından takdirin yüce mahkemeye ait olduğu,

İcra inkar tazminatı ve kötü niyet tazminatı konusunda takdirin Sayın Mahkeme’de olduğu," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

10/09/2025 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; "Ek görevlendirme ile yapılan inceleme ve değerlendirmede, davacı itirazlarının yerinde olduğu, davacının davalıdan iki ayrı faturdan toplam 7.736,00 USD alacaklı olduğu, girişilen takibin dayanak faturalarla uyumlu olduğu değerlendirilmektedir. Davacının ticari defter kayıtları ile uyumlu faturalara dayanan alacak için takibe giriştiği, soyut itiraz ile takibin durduğu gözetilerek taleplerin değerlendirmesi yüce mahkemeye aittir." sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, taşıma ve nakliye sözleşmesinden kaynaklı alacak nedeni ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Taraflar arasındaki anlaşma kapsamında davacının ...nun ... şehrinde 25-29 Eylül 2023 tarihleri arasında düzenlenen ... fuarı için davalının mallarını taşıdığı, fuar bitiminde geri getirildiği, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi kapsamında hazırlanan 3 adet faturanın bir kısmının ödendiği, bakiye 7736,00-USD borcun ödenmemesiüzerine ... 36. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile icra takibi yağıldığı, davalı yanca itiraz edilmesi üzerine davacı yanca itirazın iptali amacıyla işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Delillerin davayı etkileyecek çekişmeli hususlarda gösterileceği ve ispat faaliyetinin çekişmeli vakıalar için söz konusu olduğu hususu göz önünde bulundurulmalıdır ( 6100 sayılı HMK m.187/1). TMK 6. maddesinde; "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." denilmiştir. HMK'nun "İspat yükü" başlıklı 190. maddesinde ise bu düzenlemeye paralel bir düzenleme getirilmiştir. Anılan maddede "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." denilmiştir.

İspat yükü ilk önce kural olarak davacıya düşer; yani davacı davasını dayandırdığı olguları ispat etmelidir. Kendisine ispat yükünün düştüğü taraf, uyuşmazlık konusu olguyu ispat edemezse davayı kaybeder. O taraf davacı ise davası reddedilir, davalı ise mahkûm edilir. Kendisine ispat yükü düşmeyen taraf, karşı (kendisine ispat yükü düşen) tarafın iddiasını (olguyu) ispat etmesini bekleyebilir. Kendisine ispat yükü düşen taraf iddiasını ispat edemezse, diğer (kendisine ispat yükü düşmeyen) tarafın onun iddiasının aksini (hilafını) ispat etmesine gerek yoktur; o olgu ispat edilmemiş (yani dava bakımından yok) sayılır.

Somut olayda davalı yan icra dosyasına yapmış olduğu itirazda davacı yana hiçbir borcunun olmadığı gerekçesiyle alacağa itiraz etmiş, huzurdaki davada davalı yan cevap dilekçesi ise sunmamıştır. Bu durumda ispat yükü davacı yanda olduğu görülmekle, ticari ilişki ve anlaşma gereği hizmetin verilip verilmediği, alacağın ticari kayıtlara nasıl işlendiği ve davacının alacaklı olup olmadığı hususunda tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesine karar verilmiştir.

HMK'nun 222/3 maddesi. "İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir." hükmünü içermektedir.

Bununla beraber Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. ...K.... sayılı kararında. "Yasada delil vasfı taşıdığı takdirde aksinin yazılı veya kesin delillerle ispatının gerektiği düzenlendiğinden, ticari defterlerin kesin delil olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde belirtildiği üzere HMK'nun 222'deki şartları oluştuğunda ticari defterlerin ispat gücü bakımından sahibi lehine kesin delil niteliği taşıdığı kabul edilecektir.

Yukarıda kapsamda Mahkememizce taraflara ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, bilirkişi olarak atanacak mali müşavir bilirkişiye bildirilmesine, davacı vekilinin inceleme gün ve saatinde ticari defter ve belgelerini ibraz etmesi, aksi takdirde ibrazdan kaçınmış sayılacağı duruşmada ihtar edilmiş, aynı hususta davalı yana tebliğ ile ihtarat yapılmış, ancak buna rağmen ticari kayıtları sunulmadığından, davalı yanın ticari kayıtları ibrazdan kaçındığı kabul edilmiştir.

Dosyamıza sunulan 02/05/2025 tarihli bilirkişi raporu ile; davacı tarafa ait 2023ve 2024 yılları ticari defterlerin tasdik işlemleri yasal süreleri içerisinde yapıldığı, 25.03.2025 tarihli Ön İnceleme Duruşma Tutanağı’nın G.D.

3 ve 4 no.lu maddeleri gereği davalı tarafın ticari defterleri incelenmediği, Takip tarihi itibariyle davacı taraf kayıtlarına göre davacının davalıdan döviz bazında 7.736,00 USD alacaklı olduğu, Ancak bu bakiyenin oluşmasında 1.032,93 USD tutar düşüldüğünde davacının 6.703,07 bakiye alacaklı olduğunun değerlendirildiği, davacının ticari defterlerine itibar edilerek, davalının ticari defterlerini incelemeye sunmaması karşısında, davacının toplam 7.736,00 USD alacaklı olduğu, tespiti yapılmıştır.

Hazırlanan rapora davacı yanca itiraz edilmesi üzerine ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

10/09/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; ek görevlendirme ile yapılan inceleme ve değerlendirmede, davacı itirazlarının yerinde olduğu, davacının davalıdan iki ayrı faturdan toplam 7.736,00 USD alacaklı olduğu, girişilen takibin dayanak faturalarla uyumlu olduğu, tespiti yapılmıştır. Hazırlanan rapor tebliğ edilmesine rağmen taraflarca itiraz edilmediği görülmektedir. Sözleşme gereği davacı yanca edimlerin ifa edilmesine rağmen davalı yanca hizmet bedelinin ödenmediği, bu kapsamda bilirkişi raporu kapsamında davanın kabulü ile takibin kaldığı yerden devamına karar vermek gerekmiştir.

Davalının icra takibine haksız yere itirazda bulunması, alacağın faturadan kaynaklı olması sebebiyle likit olması nedeni ile toplam alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının (İİK md.67/2) davalıdan tahsilde tekerrür olmamak üzere alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Dava konusu uyuşmazlık kapsamında alacak USD cinsinden talep edilmiş, bu kapsamda kabul edilen alacağın hangi tarihteki döviz kuru üzerinden karar bağlanacağı hususunun öncelikle açıklanması gerektiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamaları kapsamında kabul edilen toplam tutarın 7.736,00 USD olduğu görülmekle, dava tarihi olan 18/12/2024 tarihindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden 1 USD 35,0684 TL olacak şekilde TL'ye çevrilerek hesaplanan 271.289,14 TL üzerinden vekalet ücretine hükmetmek gerekmiş (Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 11/05/2023 tarih, ...Esas ve ... Karar sayılı güncel ilamı ve yerleşik uygulamaları) ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır