İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/187 K.2025/221

Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan dosya üzeri incelemesi sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 14/03/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait ... internet sitesinde, davacı şirketin markası olan “...” ürünlerine ilişkin kullanıcı/tüketici şikayetini çözümlemek ve tüketiciye yardımcı olabilmek amacıyla davacı şirket, şikayet eden tüketici ile iletişime geçmek istediğini, fakat davalı şirketin sistemi buna müsaade etmediğini,

bu kapsamda davalı şirket çalışanlarından ... tarafından 04.04.2024 tarihinde davacı şirket yetkilisine iletilen e-postada “mevcut şikayetlerin yayınlanmadan 72 saat önce müşteri ile doğrudan iletişim kurmak ve şikayetin çözümü içim ...” ile ilerlenmesi gerektiği belirtilmiş olup söz konusu ücretli üyelik için müvekkil şirketten 39.500,00 TL üyelik bedeli talep edildiğini, davalı şirketin diğer şirketlerle haksız rekabete sebebiyet verecek bu uygulaması,

davacı şirket tarafından pek tabi ki kabul edilmemiş, logo ve isim marka tescili davaco şirkete ait olan ''...'' markasının siteden kaldırılması talep edildiğini, davalı şirketin davacı şirketin taleplerini karşılıksız bırakması ve haksız rekabete sebebiyet veren bu uygulamasında herhangi bir değişikliğe gidilmemesi nedeniyle bu kez de tarafımızca ... 17. Noterliğinin ... Tarih, ...

Yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek davacı şirkete ait ürünlerle ilgili olarak yapılan şikayetlerin çözümü için para karşılığı hizmet teklif edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu belirtilerek müvekkil şirket logo ve isimlerin siteden kaldırılması istendiğini, açıklanan bu nedenlerle; davanın kabulü ile haksız rekabetin meni kapsamında davalı şirketin internet sitesindeki müvekkil şirketin isim, logo ve marka haklarına ilişkin tüm yazı ve resimlerin kullanılmasının engellenmesine,

huzurdaki davanın kesinleşmesine müteakip karar metninin, masrafı davalı şirketten alınmak suretiyle ülke çapında dağıtımı yapılan üç en yüksek tirajlı gazetede yayınlanmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, haksız rekabetin tespiti ve meni davasıdır.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 29/1(a) maddesine göre, “Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak”, 29/1(b) maddesine göre “Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek”, 29/1(c) maddesine göre “Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak” marka hakkına tecavüz sayılan fillerdendir.

6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 7/2(a) maddesine göre, “Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması”, 7/2(b) maddesine göre “Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması”, 7/2(c) maddesine göre “Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın,

tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması” fiilleri marka sahibinin talebi üzerine önlenebilir.

Aynı maddenin beşinci fıkrası kapsamında ise belli şartlar altında başkasına ait markanın kullanılabileceğini yönünde istisnai bir hüküm bulunmaktadır. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 7/5 maddesi aynen “Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez: a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi, b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması, c) Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması” hükmünü amirdir.

Buna göre, 3. kişilerin dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde markayı 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanununun 7/5 maddesine göre mal ve hizmetlere ilişkin açıklamalar kapsamında kullanması marka hakkına tecavüz teşkil etmemektedir.

Somut uyuşmazlıkta dava konusu ... web sitesi, tüketicilerin, satın almış oldukları mal ve hizmetlerle ilgili olumlu veya olumsuz düşüncelerini belirttikleri online bir platform olarak faaliyet göstermektedir.

Başka bir ifadeyle, dava konusu ... web sitesinin esas faaliyet konusu, tüketicilerin çeşitli nedenlerle haksızlığa uğradıklarını ve mağdur edildiklerini düşündükleri ürünler hakkında, kaçınılmaz olarak bu ürünlerin markaları vasıtasıyla şikayetlerini kamuoyuyla paylaşarak ilgili markaların sahibi firmalar üzerinde bir nevi baskı unsuru oluşturması, tüketici mağduriyetlerini giderilmesi ve dolaylı olarak markaların ürün/hizmet standartlarının yükseltilmesi olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, tüketicilerin/kullanıcıların şikayet ve görüşlerini ifade edebilmek için firma isimlerini ve ürünlerin markalarını kullanmalarının bir zorunluluk olduğu anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, ... web sitesinde davacı marka ve logosunun kullanılmasının, sunulan hizmetin niteliği itibariyle zorunluluk arzeden, 6769 sayılı Kanunun 29. Maddesi anlamında mal ve hizmetlerin ayırt edilmesi fonksiyon ve amacına yönelik ticari bir kullanım olmadığı ve 6769 sayılı Sınaî Mülkiyet Kanununun 7/5 maddesi kapsamında dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde” bir kullanım olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

5846 sayılı FSEK'nın 1 ve 1/A. maddelerinde amaç ve kapsamı düzenlenmiş olup, fikir ve sanat eserlerini meydana getiren eser sahiplerinin ürünleri üzerindeki manevi ve mali haklarını belirlemek, korumak, bu ürünlerden yararlanma şartlarını düzenlemek, öngörülen esas ve usullere aykırı yararlanma halinde yaptırımları tespit etmektir.

Dolayısıyla dava konusu ... web sitesindeki “...” markası kullanımının, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 7/5 maddesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve bu kullanımın davacının markalarından doğan haklara tecavüz teşkil edip etmediğinin değerlendirilmesi, haksız rekabetin TTK mad. 54 f.2'de "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." biçiminde haksız rekabet oluşturan fiillerden olup olmadığı noktasında,

Yargıtay 20. Hukuk Dairesinin... esas sayılı ilamıda dikkate alındığında davanın 5846 sayılı yasadan kaynaklanan uyuşmazlık olduğu dikkate alındığında mahkememizin görevsiz olduğu, görevli mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğu (Emsal nitelikte Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... Esas, ... Karar ve 16/10/2018 Tarihli ilamı ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin... Esas,... Karar sayılı kararı) anlaşılarak aşağıdaki şekilde kurum kurulmuştur.

HÜKÜM; Açıklanan yasal gerektici nedenlere göre;

1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, dosyanın talep halinde ve karar kesinleştiğinde, yetkili ve görevli İstanbul Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

2-HMK 20/1 maddesi gereğince, mahkememiz kararının kesinleşme tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi durumunda DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,

3-Harç, vekâlet ücreti, yargılama giderleri konusunda görevli mahkemece karar verilmesine,

4-Davacı tarafından, HMK 20/1 maddesi gereğince işlem yapılmaz ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilirse; davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, alınması gerekli harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

5-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde, davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın davacıya iadesine,

Dair, tarafların yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.18/03/2025

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır