İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/142 K.2022/28

Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Modelin Hükümsüzlüğü talepli davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkili şirketin Çin'de kayıtlı ... şirketi ile WIPO nezdinde ... numarası ile kayıtlı olan faydalı modelin ticaretini yapmakta olduğunu, ilgili faydalı modelin dünya ticaretinde ve uluslar arası pazarda bilinen yaygın bir buluş olduğunu, davalı adına tescilli ... ve ... tescil numaralı faydalı modeller ile aynı işlevde ve nitelikte olduğunu, müvekkili şirketin davalının bu tescillerinden ve bundan kaynaklı faaliyetlerinden zarar gördüğünü, dava dışı ... şirketinin 14.11.2011 başvuru tarihli Klozet Kapağı için Hızlı Sökülebilir Yardımcı Düzenek isimli,

dava konusu faydalı modellerin teknik olarak daha ileri olan bir versiyonunu tescil ettirdiğini, davalı şirketin ... şirketinin faydalı modelinin çok benzerini daha az gelişmiş olarak tescil ettirdiğini, davalı şirketin kamuya sunulmuş, yeni olmayan, ... şirketi tarafından tescil ettirilmiş faydalı modelin aynısının teknik olarak az ayrıntılı versiyonlarını tescil ettirerek kazanç elde etmeye çalıştığını, davalının faydalı modellerinin hali hazırda kullanılan bir faydalı modelin kopyası olduğunu, tescili için başvurulmuş bir modelin teknik olarak daha geride olan kopyaları olduğunu belirterek,

davalı adına ... ve ... numaralı TPMK nezdinde tescilli faydalı modellerin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; müvekkilinin klozet ve banyo aksesuarları imalatı ve satışıyla iştigal olduğunu, buluşçuluk faaliyeti yürüterek sektörün gelişmesinde katkıda bulunduğunu, tasarım ve buluşlarında Endüstriyel Tasarım Tescili ve Faydalı model / patent koruması almaya özen gösterdiğini, ... ve ... numaralı faydalı model tescillerinin hak sahibi olduğunu, Müvekkilinin davacıya tescilli hakkına tecavüz teşkil eden fiiller sebebiyle ihtarname çektiğini, ihtarname sonrası davacının eylemlerine son vermek yerine işbu davayı ikame ettiğini,

Müvekkilinin buluşları ile belirtilen faydalı model içeriklerinin birbirinden farklı olduklarını, belirtilen dava dışı kişinin buluşunun Türkiye'de korunmadığını, müvekkilinin buluşlarının tescil ve ilan sürecinde hiçbir itiraz veya görüş bildiriminin olmadığını, müvekkiline ait olan faydalı modellerin dahi birbirlerinden farklı olduklarını, tabi oldukları mevzuatın da birbirinden farklı olduğunu, buluşların ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini, davacının kanıt olarak sunduğu buluşun rüçhan tarihinin 2011 yılı sonu olduğunu, ülkemizde erişebilir hale gelmesinin belirli bir zaman alacağını,

müvekkilinin buluşları ile ilgili Çin menşeili bir firmadan yararlanmış olmasının mümkün olmadığını, söz konusu ürünün ilk olarak müvekkili tarafından ticaret konu edildi i,... numaralı faydalı modelin yescili için TPMK nezdinde araştırma raporu düzenlendiğini, tüm istemlerin tescil edilebilir olduğunun tespit edildiğini, ... numaralı faydalı model tescil başvuru tarihinde araştırma raporu düzenlenmediğini, davacının iddialarının gerçeklikten ve mesnetten yoksun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Dosyada taraflarca bildirilen tüm deliller toplanmış, HMK md. 266 uyarınca özel ve teknik bilgi gerektirmesi nedeniyle bilirkişi raporu alınmıştır. Mahkememize sunulan bilirkişi kök ve ek raporlarında özetle ; davalı tarafa ait ... ve ... no'lu faydalı model belgelerinde tanımlanan sistemlerin dava dışı WIİPO ... no'lu faydalı model belgesinde tanımlanan sistemden farklı bileşenler içerdikleri ve nihai fonksiyonlarını farklı şekillerde yerine getirdikleri oldukları, dosyaya sunulan deliller doğrultusunda, hükümsüzlük şartlarının oluşmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

KANAAT VE GEREKÇE

İşbu dava 6769 sayılı SMK hükümleri uyarınca açılmış davalı adına TPMK nezdinde... ve ... numaraları ile tescilli faydalı modellerin hükümsüzlüğü talepli davadır.

Davaya konu davalı şirkete ait ... numaralı faydalı model belgesindeki buluşun, ... tasnif sınıfında tescilli olduğu, buluş isminin Klozet Kapak Sistemleri İçin Bir Düzenek olduğu, faydalı model başvuru tarihinin 12/02/2013 olduğu, tescil tarihinin ise, 21/04/2014 tarihi olduğu, buluşun tek bir bağımsız istem ve 11 bağımlı istemden oluştuğu, diğer dava konusu ...numaralı faydalı model belgesinde ki buluşun ...ve ... tasnif sınıflarında tescilli olduğu, buluş isminin Bir Menteşe Sistemi olduğu, faydalı model başvuru tarihinin 19/01/2017 olduğu, tescil tarihinin ise, 21/06/2019 olduğu, buluşun tek bir bağımsız istem ve 11 bağımlı istemden oluştuğu anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından, hükümsüzlük incelemesine konu olarak sunulan dava dışı ... firmasına ait WIPO nezdinde tescil edilen ... numaralı faydalı model belgesindeki buluşun, ... ve ... tasnif sınıflarında tescil edildiği, WIPO nezdinde 14/10/2011 tarihinde başvuru yapıldığı, tescil tarihinin ise, 18/04/2013 olduğu görülmüştür.

6769 Sayılı SMK 83/1 maddesinde "Tekniğin bilinen durumuna dahil olmayan buluşun yeni olduğu kabul edilir.(2) Tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde, yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her şeyi kapsar" hükmü ile 6769 Sayılı SMK 142/1 maddesinde " 83. Maddenin birinci fıkrası hükmüne göre yeni olan ve 83. Maddenin altıncı fıkrası kapsamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model verilerek korunur.(2) Faydalı Modelin yenilik değerlendirmesinde buluş konusuna katkı sağlamayan teknik özellikler dikkate alınmaz" hükümleri düzenlenmiştir.

Davacı taraf SMK md. 83 kapsamında davalıya ait dava konusu konu faydalı model belgelerinde tanımlanan buluşların yeni olmadıklarına dair iddialarda bulunmuş, bu doğrultuda da dosyaya dava dışı ... firmasına ait WIPO nezdinde tescil edilen... numaralı faydalı model belgesini delil olarak sunduğu görülmüştür.

Davaya konu hükümsüzlüğü talep edilen ...başvuru numaralı faydalı model belgesinde yer alan tarifname, istemler ve şekillerin incelenmesinde, buluşun halk arasında alafranga klozet olarak tanımlanan ürünlerde yer alan kapak öğesinin kullanımı sonrasında, kapağın örtülmesinin degredeli olarak yavaş olması ve sıradan son kullanıcı tarafından kapağın, klozet bağlantısını oluşturan menteşedeki butona basılması suretiyle demonte edilmesi ile ilgili olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu sistem; klozet bağlantısında; montaj bileşenleri ve kaydırmaz conta, menteşe üzerinde düğme, menteşe içerisinde; düğme gövdesi parçası, hareket aktarım bileşeni, yavaşlatma bileşenleri, montaj bileşenleri yuvası vb. öğeler ile çalıştığı teknik bilirkişiler tarafından saptanmıştır.

Sınai Mülkiyet Kanunu'nun uygulamalarında görüldüğü üzere, patent ve faydalı model belgelerin koruma kapsamları istemler tarafından belirlenmektedir. İstemler, korunması istenilen konunun teknik özelliklerini tanımlamaktadır.

Davacı tarafından dosyaya sunulan ... tescil numaralı faydalı model belgesi ile hükümsüzlüğü talep edilen davalıya ait ... ve ... numaralı faydalı model belgelerinin Teknik Bilirkişi Heyeti tarafından karşılaştırmalı olarak incelenmesi sonucunda, ...sayılı faydalı model bakımından;

hareket aktarma elemanlarının çalışma eksenlerinin ve pime taşınan mekanik hareketin yönünün farklı oldukları, yavaşlatma elemanlarının ise gerek mekanik form gerek çalışma prensibi olarak birbirlerinden farklı oldukları,

kıyaslanan sistemlerin aynı nihai yavaş kapanma ve butonla demonte edilebilme fonksiyonlarını birbirlerinden farklı çalışma şekilleri ile yerine getirdikleri dolayısı ile hükümsüzlüğü talep edilen ... başvuru no'lu faydalı model belgesinde yer alan istem ve şekiller ile tarif edilen sistemde yer alan bileşenler ve bu bileşenlerin sistem içerisinde fonksiyonu yerine getirme şekillerinin ... tescil numaralı faydalı model belgesindeki sistem bileşenleri ve çalışma şekillerinden farklı oldukları bu nedenle birbirlerinden farklı olarak algılandıkları sonucuna varılmıştır.

Diğer dava konusu ... numaralı faydalı model bakımından teknik bilirkişilerce yapılan karşılaştırmalı incelemede ise, buluşun halk arasında alafranga klozet olarak tanımlanan ürünlerde yer alan kapak öğesinin son kullanıcı tarafından sökülüp takılması ile ilgili olduğu, söz konusu sistemin gövde bağlantı mili, sabitleme elemanı, gövdesi, conta vb. öğeler ile çalıştığı, her iki ürünün ve kıyaslandıkları fonksiyonun klozet kapağı olarak tanımlanabilecek ürünlere ait parçalar ve bu kapaktaki “sökülebilir olmaya” dair fonksiyonlar olduğu,

her iki sistemde de ürünün alafranga klozet olarak bilinen ürün üzerinde kullanıldığı ancak davacı tarafından sunulan faydalı model belgesine konu sistemde klozet kapağının yavaş kapanmasını ve bir buton yardımı ile sökülmesi için bir düzenek tanımlanmış olması karşısında, hükümsüzlüğü istenilen davalıya ait ... numaralı faydalı modelde bu fonksiyonların tanımlanmadığı,

kapağın güç yardımı ile sıkı geçme olarak takılması ile ilgili bir düzenek tanımlanmış olduğu görülmekle hükümsüzlüğü talep edilen ... başvuru no'lu faydalı model belgesinde yer alan istem ve şekiller ile tarif edilen sistemde yer alan bileşenler ve bu bileşenlerin sistem içerisinde fonksiyonu yerine getirme şekillerinin ... tescil numaralı faydalı model belgesindeki sistem bileşenleri ve çalışma şekillerinden farklı oldukları bu nedenle birbirlerinden farklı olarak algılandıkları sonucuna varılmıştır.

Tüm bu açıklamalar muvacehesinde alınan bilirkişi raporları ve sunulan deliller bir arada değerlendirildiğinde, davalı yana ait ... ve ... numaralı faydalı model belgelerinde tanımlanan sistemlerin, dava dışı ... tescil numaralı faydalı model belgesinde tanımlanan sistemden farklı bileşenler içerdikleri ve nihai fonksiyonlarını farklı şekillerde yerine getirdikleri, bu nedenlerle davalının başvuru tarihi itibarıyla faydalı modellerinin yeni olarak kabul edileceği gözetilerek, hükümsüzlük taleplerinin reddine karar verilmiş, yukarda açıklanan gerekçe kapsamına göre aşağıdaki şekilde hüküm oluşturulması gerekmiştir.

Katip ... · ¸ Hakim ... · ¸