İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/42 K.2023/226

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Manevi Tazminat İstemli.) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; "..." isimli Tv dizisi ve "..." adlı müzik albünümde kendisine ait digital fotoğraf makinelerinde fotoğrafçılık teknikleri kullanarak yaratmış olduğu fotoğraf eserlerinin isminin belirtilmeksizin izinsiz kullanıldığını, izinsiz kullanımdan haberdar olduktan sonra davalı ...ye göndermiş olduğu ihtarnamenin davalı tarafından verilen cevabı ile fotoğrafların kendisi tarafından çekildiğinin kabul edildiğini ancak karşı tarafın fotoğraflarının eser olmadığı iddia ettiğini, maddi ve manevi fikir haklarına yapılan tecavüzün devam etmesi nedeni ile suç duyurusunda bulunduğunu,

savcılıkça alınan bilirkişi raporlarında "..." adlı müzik albümünde kullanılan fotoğrafların kendisine ait olduğunun tespit edildiğini, dava konusu eserlerinin halen "..." adlı müzik albümünün yurt içinde ve yurt dışında basılmaya, yayınlanmaya ve satılmaya devam ettiğini, uğradığı zararlar nedeni ile hakkını aramaya çalışması nedeniyle sektör tarafından gizli bir ambargoya maruz kaldığını, sektörde iş yapamaz hale getirildiğini belirterek; davanın kabulüne, FSEK 68. Maddesi uyarınca sözleşme yapılması halinde elde edebileceği bedelin tespitine, sözleşme yapılması halinde bu bedelin üç katının davalıdan tahsiline, FSEK 70. Mad.

Uyarınca elde edilen karın davalıdan tahsiline ve yine mad. 70. Uyarınca 150.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın esasa girilmeksizin zaman aşımı yönünden reddi gerektiğini, davacının ... CBS... esas sayılı dosyasındaki 19/03/2023 tarihli dilekçesinde hukuk dava davası açma hakkını saklı tutmadığını, böylece hukuk davası açma hakkından feragat ettiğini, mahkemenin görevsiz olduğunu, ayrıca müvekkili yönünden husumet bulunmadığını, esasa yönelik olarak davaya konu fotoğrafların FSEK kapsamında eser niteliğine haiz olmadığını, ...

CBS ...tarihli bilirkişi raporunda davaya konu fotoğrafların sanat eseri olmadığının aşikar olduğunu, davacının fotoğraf çekimleri yaptığı sırada Medyamar isimli şirkette sigortalı çalışan olduğunu, davacı sıfatına haiz olmadığını, davaya konu ... isimli albümü piyasaya çıkaran müvekkili değil ... olduğunu, müvekkilinin albüm ile ilgili bulunmadığını, ayrıca davaya konu ... isimli dizinin ve dizi üzerindeki hakların sahibinin ...A. Ş.

Olduğunu, 04/11/2011 tarihli sözleşme ile bu durumun sabit olduğunu belirterek, davanın usulden ve esastan reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememize sunulan 10/01/2019 tarihli çoğunluk bilirkişi raporunda özetle.

Dava konusu fotoğrafların davacı tarafından meydana getirildiği ancak eser niteliği taşımadığı, fotoğrafların FSEK. m. 84 kapsamında haksız rekabet hükümleri çerçevesinde korunduğu, davacıya ait fotoğrafların izinsiz kullanımının hukuka aykırı olduğu, albüm kapağında, ..., ... ve ... logolarının yer aldığı, fotoğrafların albüm kapağında izinsiz kullanımından ...'in haberi olduğu ve bu sürece dahil olduğu, davacının, davalıdan set fotoğrafı çekimi için toplam 2.000,00 TL ücret aldığının dosya kapsamından anlaşıldığını, taraflar arasında da tartışmasız olduğu,

önceden ödenen 2.000,00 TL'nin bu fotoğrafların albümde izinsiz kullanılması için de makul kabul edilebileceği ve emsal oluşturabileceği, davacı tarafın adına albümde yer verilmediği, manevi tazminat talebinin mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememize sunulan 05/01/2019 tarihli ayrık bilirkişi raporunda özetle ; dava konusu fotoğrafların Fsek m.4 ve m.6 anlamında eser olduğu, davacının FSEK Mad. 11'in birinci fikrası gereğince dava konusu fotoğrafların eser sahibinin olduğu ve işbu davayı açına ehliyetinin bulunduğu, davacının davalı basın ve yayın organlarında yer alan fotoğrafları izin almaksızın kullanılmasının eser sahibinin mali haklarından FSEK 22, 23, 24 ve 25 Mad. anlamında çoğaltma ve yayma hakkının itılali olduğu, davacının davaya konu fotoğrafları için tespit edilecek rayiç bedel ve FSEK 68 çerçevesinde bu bedelin üç katı tazminatı ve yasal faizini talep edebileceği, manevi tazminat talebinin yerinde olmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

Mahkememize sunulan 14/01/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; dava konusu fotağrafların estetik nitelik taşımadığı ve bu nedenle FSEK md.4 anlamında güzel sanat eseri sayılamayacağı ne var ki bu fotoğraflar estetik nitelik taşımasalar da hususiyet taşıdıkları ve bu nedenle FSEK md. 2 b.3 anlamında ilim ve edebiyat eseri olarak korunabilecekleri fotoğrafların, bu doğrultuda eser niteliğinin kabulü durumunda izinsiz kullanımlarının mali haklarının ihlali sonucunu doğuracağı, bu bağlamda çoğaltma (FSEK md.22) ve yayma (FSEK md.23) hakkınını ihlalinden söz edilebileceği,

eser sahipliğinden kaynaklanan mali hakların ihlali nedeniyle FSEK md.68 uyarınca hükmedilecek tazminata esas teşkil etmek üzere, dava konusu izinsiz kullanım için rayiç bedel konusunda tarafların set fotoğrafı çekimi için anlaştıkları değer olan 2.000,00 TL'nin değer hesaplamasında dikkate alınabileceği, görüş ve kanaati bildirilmiştir.

KANAAT VE GEREKÇE

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2021/6549 Esas 2023/1409 Karar sayılı kararında " Mahkemece her ne kadar davalı eylemlerinin marka hakkına tecavüz oluşturduğundan bahisle hüküm kurulmuş ise de taraflarca yargılama aşamasında ileri sürülmüş olan, aynı eylemleri konu alan, davalı şirket temsilcisinin yargılandığı ceza dosyasının bekletici mesele yapılmadığı, anılan dosyada ise taraf markaları arasında iltibas oluşmadığından bahisle sanıklar hakkında beraat kararı verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda ceza mahkemesince belirlenen maddi olgunun hukuk hakimini de bağlayacağı gözetilerek ceza mahkemesi kararının kesinleşmesi beklenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken anılan husus değerlendirilmeden karar verilmesi doğru olmamış kararın re'sen bozulması gerekmiştir." belirtilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin 2019/7438 Esas 2020/3006 Karar sayılı kararında "Sanığın Manevi veya Mali Haklara Tecavüz suçunu işlediğinin iddia olunduğu olayda.

Suça konu albümün kalan müzik ile ... (... r.t) ile yapılan anlaşma ile piyasaya sürüldüğü, fonogram yapımcısının kalan müzik isimli firma olup, fotoğrafların atvden alındığı ve ... ile sözleşme yapıldığı, albümün yapımcısı olmayıp, albüme fotoğrafları verdiği ispatlı olmayan ve bununla ilgili herhangi bir belgede imzası olmayan sanığın yerel mahkemece beraatine dair verilen kararda belirtilen gerekçelerle isabetsizlik görülmemiştir.

Yapılan yargılama sonunda CMK'nın 223/2-a maddesi uyarınca yüklenen suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçeleri gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan istinaf başvurusunda bulunan katılan vekilinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmemiş olmakla, CMK'nın 280/1-a. maddesi gereğince İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE, dosyanın hükmü veren Mahal Mahkemesine gönderilmesine," belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacı tarafça sunulan dava dilekçesinde davacının fotoğraf sanatçısı olduğunun, davalının yapımcısı olduğu ... isimli dizide fotoğraf çekimi yaptığının, fotoğrafların sanat eseri olduğunun, ... isimli dizide kullanılan müziklerden albüm yapıldığının davacının bilgisi ve izni olmadan dizi için çektiği fotoğrafların müzik albümünde kullanıldığının, fotoğrafların davacıya ait olduğuna ilişkin adının belirtilmediğinin, kendisine herhangi bir bedel ödenmediğinin beyan edilerek FSEK 68. ve 70. Maddeleri kapsamında maddi ve manevi tazminat talepli bu davanın açıldığı,

davalı vekilince sunulan cevap dilekçesinde davalının .... isimli dizinin yapımcısı olduğunun, dizi için dava dışı ... isimli şirketten kamera, fotoğraf teknik yönden hizmetler alındığının, davacının... isimli şirkette çalıştığının, fotoğrafların bu şirketten alınan hizmet kapsamında çekildiğinin, davaya konu fotoğrafların eser vasfının bulunmadığının, yapımcısı olduğu dizinin tüm haklarını dizinin yayınlandığı kanalın sahibi olan dava dışı ...

A.Ş.'ye devredildiğinin, müzik albümünün yapılmasında davalının ilgisi ve dahilinin bulunmadığının, müzik albümünün dizinin haklarının devredildiği dava dışı ...A.Ş. İle dava dışı ... Ltd. Şti arasında düzenlenen sözleşme ile yapıldığının beyan edildiği, davaya konu olaya ilişkin olarak davalı şirket yetkilisi hakkında ... 2. Fikri Ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasında ceza davası açıldığı, bu dosyanın incelenmek üzere dosyamız içerisine alındığı, davalı tarafça davacının ... isimli şirketten aldıkları hizmet kapsamında bu şirketin çalışanı olarak fotoğrafları çektiği beyan edilmiş ise de ... isimli şirket yetkilisinin ...'nin tanık olarak mahkememizde ve soruşturma dosyasında verdiği beyanlar ve davalı şirket tarafından davacının kendisine ödeme yapıldığına ilişkin davalı tarafça sunulan dekontlar değerlendirildiğinde davacının diziye ait fotoğrafları ... isimli şirket işçisi, çalışanı olarak değil bağımsız ve serbest çalışan fotoğraf sanatçısı olarak çektiği,

fotoğrafların davacı tarafından bedel karşılığında ... isimli dizi için çekildiği, dizinin haklarının davalı yapımcı tarafından aralarında düzenlenen 04/11/2011 tarihli sözleşme ile dizinin yayınlandığı kanalın sahibi olan dava dışı ... A.Ş.'ye devredildiği, davaya konu fotoğrafların da dizinin yapımcısı olan davalı tarafından aralarında düzenlenen sözleşme kapsamında dava dışı ... A.Ş.'ye verildiği, ... 2. Fikri Ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası incelendiğinde ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunda davaya konu fotoğrafların eser vasfında olduğunun belirtildiği, yapılan yargılama neticesinde davalı şirket yetkilisinin beraatine karar verildiği, davacı tarafça verilen karara karşı İstinaf yasa yoluna başvurulduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin 2019/7438 Esas 2020/3006 Karar sayılı ilamı ile yukarıda belirtilen gerekçeyle kesin olmak üzere istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği ve kararın kesinleştiği, davacı tarafından çekilen fotoğrafların davaya konu müzik albümünde kullanıldığı,

davalı tarafça ... isimli dizide kullanılan müziklerin albüm yapılmasına ilişkin dava dışı ... A.Ş. İle dava dışı ... Tic. Ltd. Şti arasında düzenlenen sözleşmenin sunulduğu, sözleşmede davalının isim ve imzasının bulunmadığı, yukarıda belirtildiği üzere davacı tarafından fotoğrafların dizide kullanılması için bir bedel karşılığında çekildiği, bu fotoğrafların davalı ile dava dışı ... A.Ş. arasında dizinin haklarının devri için düzenlenen sözleşme kapsamında dava dışı ...

A.Ş.'ye verildiği, fotoğrafların dava dışı ... A.Ş.'ye verilmesi yönünden davalının herhangi bir tecavüz ve ihlal oluşturan eyleminin bulunmadığı, fotoğrafların müzik albümünde kullanılması yönünden ise müzik albümü yapılmasına ilişkin sözleşmenin dava dışı ... A.Ş. İle dava dışı ... Tic. Ltd.

Şti arasında yapıldığı, sözleşmede davalının isim ve imzasının bulunmadığı, ceza dosyası ve dosya içerisindeki diğer deliller birlikte değerlendirildiğinde müzik albümün yapılmasında, albümde fotoğrafların kullanılmasında davacının herhangi bir ilgisinin, tecavüz ve ihlal oluşturan eyleminin bulunduğunun davacı tarafça ispat edilemediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... ¸ Hakim ... · ¸