İstanbul 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/6 K.2025/7

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkili .... kitaplarının yazarı olduğunu, söz konusu kitaplarının arkasında da yayın hakkı sahibi olan ... unvanın açık şekilde göründüğünü, müvekkilin söz konusu kitapların basımı , dağıtımı ve bandrol işlemleriyle ilgili olarak gerekli izinleri aldığını, müvekkile ait isimleri belirtilen kitapların davalı ...

Şti tarafından fotokopide çoğaltılarak ve arkasına eski ve sahte bandrol yapıştırılarak piyasaya sürüldüğünü, söz konusu sahte kitapların arkasında ... unvanının kullanıldığını, davalı...Ltd.Şti'nin müvekkilin uzun zamandır yapmış olduğu çalışmaların ürünü olan ... kitaplarının haksız basım ve dağıtımını yaparak müvekkilin maddi ve manevi olarak büyük zararlara uğrattığını, bu nedenle öncelikli olarak ihtiyati tedbir yolu ile söz konusu sahte kitapların piyasadan toplatılmasını ,

haksız basımın durdurulmasını ve her türlü ceza-i şikayet haklarının ve fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarının saklı kalması kaydıyla 1.000,00 TL maddi ve 1.000,00 TL manevi zararının davalıdan alınarak müvekkile verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasını dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; müvekkili şirketin basım yayın ve dağıtım işi ile uğraştığını, bu çerçevede faaliyet gösterirken ...- ... ile ayrıca bu kişinin ortağı olduğu ...Ltd. Şti. İle ticari ilişkisinin olduğunu, bu ticari ilişki sebebi ile ... Ltd.

Şti.'nin dosyaya ibraz edilen protokol gereği müvekkili şirkete olan borcunun ödenmesi için taraflar arasında anlaşma yapıldığını, bu yazılı anlaşmaya göre borcun yapılandırıldığını, borcun yapılandırılması ve ödenmesi ile ilgili kısmın dava dışı olduğunu, sözleşmede yazılı olan "Borç bitene kadar yukarıda sayıları belirtilen kitaplar ... tarafından kendi imkanları ile basılıp satılacaktır. Tarafların buna itirazı yoktur.

107.000,00 TL borç bitene kadar bu kitapların telif hakkına sahip olan ... , ...

Yayınlarından herhangi bir talepte bulunmayacaktır." şeklinde bir madde yer aldığını, bu sözleşmenin altında davacı ...'ün de imzasının bulunduğunu, müvekkili kitapları ...'ün izni ve onayı ile bastığını, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na muhalefeti söz konusu olmadığını, müvekkili şirketin hiçbir kitabının fotokopi ile çoğaltılmadığını, sahte bandrol kullanmak gibi bir yanlışlığı da yapmadığını, müvekkilin şirketin bastığı ve dağıttığı kitaplar 3. Kişiler tarafından kopyalanarak piyasaya sürüldüğünü, fotokopi ile çoğaltılan kitapta müvekkil şirketin unvanı "..." kullanılıyor ise orijinalinde ... ibaresi bulunuyor olması gerektiğini,

müvekkili şirketin bastığı kitaplarla ilgili olarak bandrol talebinde bulunduğunu, gerekli yasal izinleri aldığını, davanın reddini , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Mahkememize sunulan 07/06/2011 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; sahte bandrol kullanımına rastlanılmadığını, görülen bandrollerin usulüne uygun olarak İstanbul Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğünden temin edildiği anlaşıldığı, davalı tarafça temin edilen bandrollerin bir kısmının halen kullanılmadığı, davalı yetkililerince ibraz edilen 45 adet faturanın incelenmesinden davaya konu kitap satışlarının ... illerine yapıldığı tespit edildiğini, yapılan incelemede dava konusu kitapların çireki itibariyle davacıya ait olduğu, bu hususlar arasında taraflar arasında ihtilaf olmadığı,

davalı vekilinin 30/06/2010 havale tarihli cevap dilekçesinde söz konusu kitapların davacıya ait olduğunun kabul edildiği, davalının bastığı kitaplarda da davacının isminin yazılı olduğu, dava konusu kitap nüshalarının fotokopiyle çoğaltılarak elde edilmediği, matbaa baskısı olduğunun tespit edildiği, ... dosyada mevcut 27/07/2010 tarihli yazısı ekinde yer alan bandrol talep formlarından davalının ...için 27.450 adet bandrol aldığı, bandrollerin ... adlı şahıs tarafından alındığı, yetkili olarak ise...'in isminin geçtiği, formlarda davalı kaşesinin bulunduğu,

bu kaşeden ...'in davalının yetkilisi olduğu ve davalı adına bandrol alımı yaptığı, dosyada mevcut olan kitap nüshalarındaki bandrol seri numaralının formdaki seri numaraları ile karşılaştırılmasından ...kitabı için alınan bandrollerin ... kitaplarında da kullanıldığı, dava konusu kitapların içerik itibarıyla davacıya ait olduğu taraf kaublunden ve inceleme neticesinden anlaşıldığı, kitapların orijinal baskı olduğu,

kitap bandrollerinin seri numaraları, dosyada mevcut ve yerinde incelemede görülen bandrol talep formlarındaki bandrol numaralı ile uyuştuğu, bandrol masrafının davalıca ödendiği ve bandrollerin ...Müdürlüğünden davalı adına usulüne uygun olarak alındıklarının anlaşıldığı, ...

Müdürlüğünün bandrol temini için istediği belgelerin banka dekontu, dilekçe, yayıncı sertifikası , matbaa sertifikası, faaliyet belgesi , vergi levhası , imza sirküleri, vekaletname, kimlik fotokopisi, bandrol talep formu, matbaa yazısı ve FSEK'e uygun hazırlanmış hak devri sözleşmesinden ibaret olduğu,

taraflar arasındaki 15/09/2009 tarihli sözleşmenin ilk bakışta sadece davacının davalıya olan borcunun yapılandırılmasına ve belirli sayıdaki kitap nüshalarının davacı tarafından davalıya verilmesine ilişkin bir sözleşme gibi gözüktüğü, sözleşmede yer alanın "Borç bitene kadar yukarıda sayılı belirtilen kitaplar ... tarafından kendi imkanları ile basılıp satılacaktır.

Tarafların buna itirazı yoktur." ifadesi olduğu, bu ifadeyi içeren metnin altında davacının da imzasının bulunduğu, söz konusu ifadenin aslında bir lisans anlaşması teşkil ettiği ortaya çıktığı, bu ifadede yer alan basılıp satılacaktır ibaresi eser üzerinde çoğaltma ve yayma haklarının sözleşmede FSEK m.52'nin şart koştuğu gibi ayrı ayrı gösterildiği , yazılı şekil şartının yerine getirildiği, anılan sözleşmede biri coğrafi , diğeri ise miktara ilişkin iki kısıtlama bulunduğu, sözleşmenin 8. Paragrafında yer alan coğrafi kısıtlama , davalıya dava ve sözleşme konusu kitapların sadece ...'ya yapılacak aktif satışı için izin verildiği,

yerinde incelemede görülen 45 adet faturadan anlaşıldığı kadarıyla davalının basılan kitapları sadece ... illerine sattığı, dolayısıyla davalının söz konusu kısıtlamaya uyduğu, dava konusu kitapların içerik itibariyle davacıya ait ve matbaa baskısı olduğu, kullanılan bandrollerin sahte olmadığı, ... davaya konu kitaplar için davalı adına temin edildiği, kitapların esasen taraflar arasındaki 15/09/2009 tarihli sözleşme kapsamında olduğu ve bu sözleşmenin geçerli bir lisans ruhsat sözleşmesi niteliğini haiz bulunduğu,

davalının davaya konu kitaplardan ...kitaplarını anılan sözleşmedeki kısıtlamalarına aykırı şekilde ilk kitap için 4450 adet ve ikinci kitap için 4700 adet fazla sayıda çoğaltmış olduğu, fazla sayıda çoğaltılan bu nüshaların henüz satışa çıkartılmadığı ve bu sebeple de yayma hakkına yönelik gerçekleşmiş bir tecavüz bulunmadığı, maddi tazminat talebini FSEK md.68'in "farazi sözleşme " hükümlerine dayandırmadığı anlaşılan davacının , bu durum karşısında tazminini talep edebileceği herhangi bir maddi zararının tespit edilemediği yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememize sunulan 04/01/2012 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ; taraflar arasında yapılan 15/09/2009 tarihli sözleşmenin 3.programında "...borcuna karşılık, 5000 adet ... kitabını ...verecektir." denildiği halde davalının yasal defterlerine kaydedilmiş ... tanzim ettiği fatura veya faturalara rastlanılmadığı, fazla basım olarak tespit edilen ...kitabının 4700 adet 1 adet maliyetinin 3.06 TL olduğu, her iki kitabın perakende satış fiyatının 16.- TL adet olduğu , toplam 38.254 adet kitap basıldığı, bunlardan 14b586 adedinin satıldığı, satılan kitaplardan 714 adet iade edildiği,

toplam maliyetin 76.293,00 TL , satışlardan elde edilen 54.673,07 TL hasılat, 4.914,69 TL değerinde iade olduğu, kümülatif toplamda 26.534,62 TL zarar ettiği, davalının defter ve faturalarının incelenmesi sonucunda basımı yapılan kitaplarının tamamının satışının gerçekleşmemiş olduğu,

bu nednele davalının 26.534,62 TL zarar da olduğu tespit edildiğinden davacıya ödenecek bir telif hakkının olmadığı , taraflar arasında imzalanan sözleşmede bahsedilen 107.000 TL'lik borç bitene kadar davacı ... 'ün ...herhangi bir talepte bulunmayacağı belirtilmiş olması yanında muhasip bilirkişi incelemesinde davalının 26.534,62 TL zarar da olmasını tespit edilmesi nedeni ile telif hakkının doğmadığı yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememize sunulan 11/05/2012 tarihli ikinci bilirkişi ek raporunda özetle ; ...: 22.393,00 TL = 62.636,01 TL olduğu, %8 KDV 'den çıkarıldığında 62.636,01 TL - 5.010,88 TL = 57.625,13 TL olduğu, bulunan bu rakamın mahsup edilecek rakamdan 107.000,00 TL'den tenzil edilmesi halinde , davalının davacıdan alacağı miktar olarak belirlendiği, takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememize sunulan 09/07/2012 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle. Fazladan basılan kitaplar için sözleşmedeki hesaplama tarzına uyularak yapılan hesaplama neticesinde toplam 20.873,56 TL telif bedeli ortaya çıkacağı, bu miktarın 11/05/2012 tarihli ek raporda hesaplanan ve davalının davacıdan alacağı olan 49.374,87 TL 'den tenzil edildiğinde davalının geriye 49.374.87 - 20.873,56 = 28.501,31 TL daha alacağının kaldığı,

davacı vekilinin 12/06/2012 tarihli dilekçesinde savunulan tarzda , yani davalıca bandrol bedeli olarak yatırılan meblağlar toplamının 0.015 TL'ye bölünmesinden yola çıkılarak davalının toplam 70.466 adet bandrol aldığı varsayımına ve aynı adette kitap bastığı faraziyesine dayalı şekilde hesaplama yapmanın ise dosyadaki somut tespitlere, Bandrol Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümlerine ve sektördeki uygulamalara aykırı olacağı, bu konuda yapılacak hukuki değerlendirme neticesinde mahkemenin aksi kanaate ulaşması halinde bu alternatif hesaplamaya göre ortaya 125.810,03 TL net kar çıktığı,

bu meblağdan 107.000,00 TL mahsup edildiğinde geriye 18.810,53 TL telif bedeli kaldığı yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememize sunulan 09/04/2013 tarihli bilirkişi raporunda özetle. 11/05/2012 tarihli bilirkişi ek raporunda hesaplanan 49.374,48 TL 15/09/2009 tarihli sözleşmeye uygun olduğu, taraflar arasındaki 15/09/2009 tarihli sözleşmenin 6.paragraf ve 4.cümlesinde "Bu maliyetin artması halinde farkı ...Şti.

Karşılayacaktır." ibaresine göre borçtan düşülecek olan rakamın değişiklik gösterdiği, 09/07/2012 tarihli bilirkişi ek raporunda belirtilen fazla basılan kitaplara ait kısım için hesaplanan 20.873,56 TL'nin 49.374,56 TL'den indirilmesi gerektiği, 3. İcra dairesindeki haciz ile paraya çevrilen 15.800 TL ile 4. İcra ile tahsil edilen 20.000,00 TL tutarındaki senet bedeli hesaptan düşülmesi gerektiği, fazladan basılan kitaplar için sözleşmedeki hesaplama tarzına uyularak yapılan hesaplama neticesinde 20.873,56 TL telif bedeli hesap sonucu davalının davacıdan alacağı olan 49.374,87 TL 'den tenzil edildiğinde davalı, 49.674,87 TL - 20.873,

56 TL = 28.501,31 TL alacağının kaldığı, icra yolu ile tahsil edilen miktar düşünüldüğünde ise davacı 28.501,31 TL - 35.800,00 TL = 7.298,69 TL alacaklı kaldığı, tüm delillerin takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkemenin takdiri olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür .

Mahkememize sunulan 04/02/2014 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ; taraflar arasındaki 15/09/2009 tarihli sözleşmenin , 6.paragraf 4.cümlesinde "Bu maliyetin artması halinde farkı ...Ltd.Şti. karşılayacaktır" ibaresine göre borçtan düşülecek rakamın değişiklik gösterdiği, mahkemenin uygun görmesi halinde 3. İcra dairesindeki haciz ile paraya çevrilen 15.800 TL ile 4. İcra ile tahsil edilen 20.000,00 TL tutarındaki senet bedelinin hesaptan düşülmesi gerektiği, davacı tarafın talebi olan farazi olarak alınmış bandrol sayılarına göre yapılan hesaplama neticesinde 128.810,53 TL telif hakkı olduğu,

sözleşmeye aykırı olarak fazla basılan kısım tablodan ayrıldığında... den elde edilen net kar'ın 8.961,41 TL olduğu, ... 'den elde edilen net karın 11.912,15 TL olduğu, toplamda 20.873,56 TL'nin 49.374,87 TL'den tenzil edildiğinde 28.501,31 TL davalının davacıdan alacaklı olduğu, ... 4. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyadan 20.000,00 TL ve ... 4. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyasının talimat dosyası olan ...

3. İcra ...talimat sayılı dosyadan yapılan ihale sureti ile 15.800,00 TL olmak üzere toplam 35.800,00 TL tahsilat düşüldüğünde, 49.374,87 TL - ( 20.873,56 TL + 35.800,00 TL) = 7.298,69 TL olduğu, fazladan basılan kitaplar için sözleşmedeki hesaplama tarzına uyularak yapılan hesaplama neticesinde 20.873,56 TL telif bedeli hesap sonucu davalının davacıdan alacağı olan 49.374,87 TL 'den tenzil edildiğinde davalının 49.374,87- 20.873,56 = 28.501,31 TL alacağının kaldığı, icra yolu ile tahsil edilen miktar düşünüldüğünde ise davacı 28.501,31 - 35.800,00 TL = 7.298,69 TL alacaklı kaldığı,

davacı vekilinin talebi üzerinde farazi olarak bandrol üzerinden yapılan hesaplamada davacının 125.810,53 - 107.000,00 TL = 18.810,53 TL alacaklı kaldığı yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememize sunulan 08/07/2014 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; sözleşmede süre ve yürürlüğe ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, bu çerçevede sözleşmenin imzalandığı 15/09/2009 tarihinde yürürlüğe girdiği ve taraf edimlerinin tamamlanacağı tarihe kadar yürürlükte olacağı değerlendirildiği, sözleşmenin ilk iki paragrafında sözleşmenin ...Şti.

Arasında borç ödemesi amacıyla hazırlandığı,...ait 110.000,00 TL'lik senedin ... bulunduğu,...107.000,00 TL borcu için sözleşmedeki düzenlemelerin yapıldığı , 3.paragrafta... borcuna karşılık 5000 adet ... kitabını ... vereceği, bu kitapların etiket satış fiyatlarından %65 iskonto yapılacağı ve kitapların kağıt ve matbaa giderleri çıktıktan sonra kalan miktarın ... borcundan düşüleceği, 4.paragrafta , 3.paragrafta belirtilen kitaplar için iskonto ve kağıt ve matbaa giderleri çıktıktan sonraki kalan miktarın 48.000 TL olduğu,

bu miktarın 107.000,00 TL 'den düşüleceği, borç kapanana kadar aynı iskontoyla yeni kitaplar verilmeye devam edileceğinin belirtildiği, 5.paragrafta 3.paragrafta belirtilen kitaplardan başka , 5000'er adet Problem Etkinliği 1,2,3 ve 4 kitaplarının da verileceği, bu kitapların baskı maliyetlerinin yaklaşık 17.000,00 TL olduğu , bu maliyetin artması halinde farkın ... tarafından karşılanacağı , kitapların maliyet ve iskonto sonrası kalan değerinin 27.000,00 TL olduğu, bu maliyetin artması halinde farkın ...tarafından karşılanacağı, kitapların maliyet ve iskonto sonrası kalan değerinin 27.000,00 TL olduğu,

bunlarla birlikte miktarı belirtilen kitaplar karşılığında toplam 75.000,00 TL borç ödemesi yapılmış olacağının belirtildiği, sözleşmenin 15/09/2009 tarihinde başladığı, sözleşme kapsamında yapılacak hesap çerçevesinde 107.000,00 TL 'ye ulaşıldığından ifanın tamamlandığı, sözleşmenin sona erdiği, davanın 28/04/2010 tarihinde açıldığı,

bu durumda rapor kapsamında yapılacak olan inceleme ve değerlendirmelerin sözleşmenin başlangıç tarihi olan 15/09/2009 tarihinden 28/04/2010 tarihine kadar olan dönemi kapsaması gerektiği, sözleşme ile davalıya ilk etapta toplamda 18.300 adet ... ve 20.000 adet Problem Etkinlikleri Kitabının basımı ve dağıtırm yetkisi verilmiş, ilaveten borcun kalan 32.000,-TL'lik kısmı için de aynı şartlarla basım yapılabileceği , her ne kadar 15.09.2009 tarihli sözleşmenin 5'nci paragrafında “bu maliyetin artması halinde farkın ... tarafından karşılanacağı” düzenlemesi bulunmakta ise de, dosyada, davalının,

sözleşmenin uygulanma aşamasında maliyet artışı olduğu ve bu artışın ...tarafından karşılanması gerektiği yolunda talebi bulunduğuna ilişkin bir bilgi olmadığı, dolayısıyla, hesaplamaların sözleşmede öngörülen hesaplama şekliyle yapılması gerektiği değerlendirdiği, fiili baskı ve satış sayılarına göre davalının dava tarihi itibariyle 15/09/2009 tarihli sözleşmeyi aşan veya sözleşmeye aykırı kitap, baskı , satış veya eyleminin bulunmadığı, dolayısıyla davacının dava tarihi itibariyle davalıdan herhangi bir alacağının bulunmadığı,

dava konusu kitaplar için dava tarihine kadar alınan bandrollerinin tümünün kullanıldığı varsayımına dayalı olarak yapılan hesaplamada da fazla basıldığı varsayılan 9.450 adet kitap bedelinin 24.759,00 TL olduğu ve davalının henüz mahsup edilmemiş 32.000,00 TL alacağı bulunduğundan bu durumda da dava tarihi itibariyle davacının herhangi bir alacağının söz konusu olmayacağı yönünde görüş ve kanaatinde olduğu görülmüştür.

Mahkememize sunulan 09/12/2015 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; ... 4. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasında yapılan 26.275.17 TL ödemenin 15.09.2009 tarihli sözleşme kapsanımda dava dışı ...Ltd. Şti'nin borcunun ödenmesi niteliği taşıyıp taşımadığı hususunda tarafımızca bir değerlendirme yapılamadığı, bu ödemenin anılan sözleşme kapsamında dava dış...Ltd.

Şti'nin borcunun ödenmesi niteliğinde olduğunun kabulü halinde dahi henüz mahsup edilmeyen 32.000 TL borç nedeniyle davacının bir alacağının bulunmadığı, takibe dayanak yapılan senetlerin sözleşmede borç amaçlı verildiği belirtilen senetler olup olmadığı, davanın tarafları ile gerek icra takiplerinin tarafları gerekse takibe dayanak yapılan kambiyo senetlerinin lehtar, keşideci, kefil ve cirantaları arasında bir bağlantı bulunup bulunmadığı ve bu değerlendirmeye bağlı olarak ...

4. İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında yapılan ödemelerin 15/09/2009 tarihli sözleşmesi kapsamında dava dışı ...Ltd.Şti. 'nin borcunun ödenmesi niteliği taşıyıp taşımadığı, hususunda taraflarınca bir değerlendirilme yapılmadığı, dosyada yeterli belge ve bilgi bulunmadığından ... 4. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında tahsilat yapılıp yapılmadığının tespit edilemediği yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememize sunulan 04/04/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davalının sözleşmede kendisine devredilen telif haklarından 6.936 Adet ... kitap grubuna ait bandrolü fazla alarak, sözleşmede verilenden 18.172 TL (6.936 x 2.62 = 18.172) tutarında telif hakkını fazladan kullandığı, taraflar arasında düzenlenen 15.09.2009 tarihli sözleşmede belirtilen 110.000 TL'lik senetlerin dava konusu telif hakkı devri ile ilişkili senetler olduğu, icra yolu ile tahsile konulan 65.000 TL tutarındaki 4 adet senedin sözleşme konusu 1I0.000 TL tutarındaki senetlerden olduğu, bu senetlere dayanılarak yapılan 35.800 TL lik tahsilatın, davalının borcundan düşülccek nitelikte olduğu,

bu hesaplamalara göre, davalının(alacaklının) davacıdan (borçludan) 53.972 TL (18.172 + 35.800) tutarında sözleşmeyi aşan tahsilat yapmış olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememize sunulan 01/08/2016 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

Davalının sözleşmede kendisine devredilen telif haklarından 6.936 adet ... kitap grubuna ait bandrolü fazla olarak, sözleşmede verilenden 18.172 TL ( 6.936 x 2,62 = 18.172 ) tutarında telif hakkını fazladan kullandığı, taraflar arasında düzenlenen 15.09.2009 tarihli sözleşmede belirtilen 110.000 TL'lik senetlerin dava konusu telif hakkı devri ile ilişkili senetler olduğu, icra yolu ile tahsile konulan 65.000 TL tutarındaki 4 adet senedin sözleşme konusu 1I0.000 TL tutarındaki senetlerden olduğu, bu senetlere dayanılarak yapılan 35.800 TL lik tahsilatın, davalının borcundan düşülccek nitelikte olduğu,

bu hesaplamalara göre, davalının(alacaklının) davacıdan (borçludan) 53.972 TL (18.172 + 35.800) tutarında sözleşmeyi aşan tahsilat yapmış olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememize sunulan 16/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; Baskı adedine dayalı hesaplamaya göre, yani basılan kitap sayısına göre , 15/09/2009 tarihli sözleşmeyle belirlenen 107.000,00 TL'lik borcun 74.826 TL'lik tarafların kabulü ile 75.000,00 TL 'lik kısmının ödenmiş olduğu, 15/09/2009 tarihli sözleşmede beyan edilen bakiye, yani 107.000,00 TL - 75.000,00 TL = 32.000,00 TL 'lik bölümünün ödenmesi noktasında , icra takipleri neticesinde 35.800,00 TL tahsil edildiğinden , davalı- alacaklıya 35.8000,00 TL - 32.000,00 TL= 3.800,00 TL'lik fazla ödeme söz konusu olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememize sunulan 08/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle ; Baskı adedine dayalı hesaplamaya göre, yani basılan kitap sayısına göre borcun 74.826 TL'lik tarafların kabulü ile 75.000,00 TL'lik kısmının ödendiğini, 15/09/2009 tarihli sözleşmede beyan edilen bakiye 32.000,00 TL'lik bölümünün ödenmesi noktasında , 01/08/2016 tarihli kök raporda böylece icra takipleri neticesinde ( 20.000,00 TL+ 15.800,00 TL = 35.800,00 TL borç tahsil edildiğinden 35.800,00 TL - 32.000,00 TL = 3.800,00 TL fazla ödeme söz konusu olacağının tespiti yapıldığını, sonuçta 50.173,00 x 3 = 150.519,00 TL tazminat talebinin de 07/06/2011 tarihli bu rapora dayandırıldığı yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

Mahkememize sunulan 28/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle. 15.09.2009 tarihinde imzalanan sözleşmenin senetli borcunun tasfiyesine ilişkin olarak akdedildiği, sözleşmede 107.000,00-TL'nin tasfiyesi amacı ile davacı ...'ün telif haklarına sahip olduğu bir kısım kitapların basım ve yayım hakkının davalı ... devri suretiyle borcun ödenmiş sayılacağı öngörüldüğü,

sözleşmede söz konusu senetlerin, sözleşmenin imzalanmasından sonra iade edileceği ifadesine yer verildiği görülmekte, borcun sözleşmenin imzalanması ile ödenmiş olacağını göstereceği, icra takibi başlatılan 4 adet toplamda 65.000,00-TL'lik senet sonrasında 15.09.2009 tarihinde senet borcunun tasfiyesine ilişkin sözleşme yapılmış ancak sözleşme tarihinden sonra 35.800,00-TL'lik senet icra yoluyla tahsil edildiği, bandrol tarihleri senet tahsil tarihlerinden önce olması nedeniyle 19.150 adetlik fazla bandrolün sözleşmede senet alacaklısı davalı ...

32.000,00-TL'lik alacağına karşılık tercih hakkını kullanarak bandrol aldığı düşünülebileceği ancak sözleşme ve bandrol tarihlerinden daha sonraki bir tarihte senetlere ilişkin 35.800,00- TL'lik tahsilatın yapılması nedeniyle Sayın Mahkemece 19.150 adetlik bandrolün ihlal niteliğinde kabul edilmesinin takdiri halinde. 50.173,00-TL ihlal edilen telif hakkı alacağı, 3.800,00-TL sözleşmeye göre fazla yapılan tahsilat alacağı olabileceği, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ...

Esas, ...Karar sayılı ile ... sas, ... Karar sayılı ilamında yer alan “baskı adedine dayalı hesaplama öntemi davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğundan” bahisle baskı adedi üzerinden hesaplama yapılması kanaati halinde; sözleşmeye göre fazla yapılan tahsilat alacağının 3.626,00-TL olabileceği yönünde görüş ve kanaat bildirdiği görülmüştür.

KANAAT VE GEREKÇE

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kararında " 1-Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, davacının yazarı olduğu kitapların davalı tarafından izinsiz basılıp, satışının yapıldığı iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlendiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, davacı tarafça fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 1.000,00 TL maddi tazminat istemi ile açılan işbu davada, 15.03.2012 havale tarihli dilekçe ile, 6100 sayılı HMK'nın 107/2 maddesi uyarınca maddi tazminat talebinin 59.352,00 TL'ne arttırdıklarının ve harcın tamamlanması için süre verilmesini talep ettiklerinin beyan edildiği, mahkemece bu hususta süre de verilmesine rağmen harç ikmalinin yapılmadığı ve bilirkişi raporları alındıktan sonra harcın ikmal edileceğinin bildirildiği,

daha sonra 01.10.2014 havale tarihli dilekçe ile HMK'nın 107/2 maddesi uyarınca maddi tazminat miktarının 80.000,00 TL'ne yükseltildiği ve mahkemece de işbu 01.10.2014 havale tarihli dilekçenin ıslah dilekçesi olarak kabul edilerek hüküm tesisi cihetine gidildiği anlaşılmış ise de, dava tarihinde 1086 sayılı HUMK uyarınca belirsiz alacak davası açılamayacağından 1086 sayılı Yasa'ya tabi davanın belirsiz alacak davasına dönüşmesi ve bu şekilde görülmesi mümkün değildir.

Bu durumda, davacının dava dilekçesinin içeriği gözetildiğinde maddi tazminat miktarını 59.352,00 TL'ne yükselten 15.03.2012 havale tarihli dilekçesini dava değerini ıslah dilekçesi olarak kabul etmek gerekir.

Davacı ilk ıslaha yönelik harcı da bilahare 01.10.2014 tarihinde yatırmış olup, tahkikat süresince yalnızca 1 kez ıslah yapılabileceğinden, 2. kez ıslah mümkün olmadığından, mahkemece harcın yatırılması hususunda kesin mehil verilmediğinden verilen süreden sonra harcın yatırılması sonuca etkili de olmayacağından 15.03.2012 havale tarihli dilekçe ile dava değerinin ıslah edildiği ve harcının da bilahare yatırıldığı ve 2. kez ıslahın yapılamayacağı da nazara alınarak ıslahın 59.352,00 TL üzerinden yapıldığı kabul edilerek hüküm tesisi gerekirken anılan husus nazara alınmaksızın karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

3-Ayrıca, mahkemece Dairemiz bozma ilamı öncesi yapılan yargılama sonucunda, davalının yatırdığı bandrol ücretinden hareketle ve bu ücretin bandrol fiyatlarına bölünmesi suretiyle davalının belli bir miktar baskı yaptığı ve sattığı biçimindeki varsayımın hukuka, oluşa ve dosya kapsamına uygun düşmeyeceği kanaati ile yapılan bilirkişi hesaplamalarına rağmen davalının dava tarihi itibariyle 15/09/2009 tarihli sözleşmede belirlenen 107.000,00 TL'lik mahsup rakamı aşan bir alacağının tespit edilemediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş,

bozma öncesi alınan bilirkişi raporlarında davalı tarafından yapılan baskı adedine göre hesaplama yapılmış ve davacının bandrol sayısına göre hesaplama yapılması gerektiğine ilişkin temyiz itirazları reddedilerek hüküm, davacı tarafından iddia edildiği üzere icra dosyalarına yapılan ödemelerin 15.09.2009 tarihli borç ödeme amaçlı sözleşmeye konu dava dışı ... Ltd.

Şti.'nin borcunun ödenmesi niteliği taşıyıp taşımadığı hususunun tespit ve değerlendirmesi yönünden bozulmuş olduğundan ve bu itibarla baskı adedine dayalı hesaplama yöntemi davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğundan anılan husus nazara alınmaksızın uyulmasına karar verilen bozma ilamı sonrası yapılan yargılama sonucunda davalı tarafından alınan bandrol adedine göre değerlendirme yapan bilirkişi raporuna dayalı olarak hüküm tesisi de doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.4-Öte yandan, mahkemece FSEK 68/1 maddesi uyarınca 3 kat telif tazminatına hükmedilmiş ise de,

davacı tarafça dava dilekçesinde FSEK 68/1 maddesi uyarınca tazminat istenildiğinin belirtilmediği, davacı tarafından ibraz edilen 28.02.2011 havale tarihli maddi tazminat talebinin açıklanmasına dair dilekçede maddi tazminata yönelik istemin, davalının hukuka aykırı eylemi nedeniyle büyük ticari kayıpları ve kâr kaybını içerdiği, maddi zararın davacıya ait eserin hukuka aykırı şekilde basılması sonucunda uğranılan ve davalının bu işlemler sonucunda elde etmiş olduğu haksız kâr kazancı, müşteri potansiyelini kaybetmek ve kitapların satılamaması nedeniyle uğranılan kâr kaybı zararlarını içerdiğinin belirtildiği,

yukarıda da açıklandığı üzere ıslah dilekçesi olarak kabul edilen 15.03.2012 havale tarihli dilekçede de talebin FSEK 68/1 maddesine dayalı olduğunun bildirilmediği sadece, 01.10.2014 havale tarihli olup, yargılama sırasında 2. kez ıslah yapılamayacağından ıslah dilekçesi olarak kabul edilmeyen işbu dilekçede FSEK'in 68/1 maddesi uyarınca talepte bulunulduğunun anlaşılması karşısında, mahkemece anılan hususlar nazara alınmaksızın talebi aşar şekilde FSEK 68/1 maddesi uyarınca 3 kat tazminata hükmedilmesi de doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.5- Kaldı ki, her ne kadar hükümde,

FSEK 68 uyarınca davalının sözleşmede kendisine verilen telif haklarından fazla kullandığı 18.172,00 TL'nın 3 katı olan 54.516,00 TL tazminat ve 35.800,00 TL fazla ödemenin toplamı 90.316,00 TL olup, mahkemece hükmedilecek miktar ıslah miktarını geçemeyeceğinden 80.000,00 TL'nin tahsiline karar verildiği belirtilmiş ise de, uyulmasına karar verilen Dairemiz bozma ilamında, davacının borç ödeme amacıyla hazırlanan 15/09/2009 tarihli sözleşme gereğince asıl borçlu ...Ltd.

Şti.'nin borcuna karşılık olarak davalıya 110.000,00 TL bedelli senet verildiğini, 107.000,00 TL'lik borç bölümü için kabul edilen ödeme planı çerçevesinde her iki kitap serisinden yapılan basım ve çoğaltma ile borcun 75.000,00 TL'lik kısmının ödendiğini, sözleşmede beyan edilen bakiye 32.000,00 TL'lik bölümün ödenmesinin ise müvekkili aleyhine başlatılan ... 4. İcra Müdürlüğünün ... E. ve...

E. sayılı dosyalarına toplamda 43.929,00 TL olarak yani 11.929,00 TL fazla ödeme yapılmak suretiyle tahsil edildiğini, dolayısıyla kendisinin sözleşmede yazılı olduğu şekilde dava konusu kitapların basım ve yayınına izin verme mükellefiyetinin bulunmadığını ileri sürerek icra takip dosya suretlerini sunduğu, bu durumda yapılan ödemelerin 15.09.2009 tarihli borç ödeme amaçlı sözleşmeye konu dava dışı ...

Şti.'nin borcunun ödenmesi niteliği taşıyıp taşımadığı hususunun değerlendirilmesi gerektiği belirtilmek sureti ile bozulduğu ve bozma sonrası yapılan yargılama sonucunda da icra dosyalarında yapılan ödemelerin 15.09.2009 tarihli borç ödeme amaçlı sözleşmeye konu dava dışı şirketin borcunun ödenmesi niteliğinde olduğunun kabul edilmesi karşısında, yapılan işbu ödemelerin borçtan düşülmesi gerekirken hem telif tazminatının hem de icra dosyalarında ödenen miktarın davacı alacağı olduğundan bahisle tahsiline hükmedilmesi de doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir." belirtilmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kararında "1-Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair karar düzeltme istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Gerek dava dilekçesinde, gerekse Dairemizin 09.04.2019 tarihli bozma ilamının 2 nolu bendinde ıslah dilekçesi olarak kabul edilmesi gerektiği belirtilen 15.03.2012 tarihli dilekçede davacının faiz istemi bulunmadığı halde mahkemece hükümde gösterilen alacağın dava ve ıslah tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesi suretiyle talebin aşılması yerinde olmadığından davalı vekilinin bu yöne ilişkin karar düzeltme itirazlarının kabulüyle yerel mahkeme kararının açıklanan nedenle dahi davalı yararına bozulmasına, bu bozma nedeninin Dairemizin 09.04.2019 tarih ve ...

E.- ... K. sayılı bozma ilamına (6) numaralı bent olarak eklenmesine karar vermek gerekmiştir." belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında davaya konu 15/09/2009 tarihli sözleşmenin düzenlendiği, sözleşme incelendiğinde sözleşmenin birinci maddesine göre, sözleşmenin konusunun dava dışı ... Limited Şirketi'nin davalı ... olan borcun ödemesine ilişkin olduğu, ikinci maddesinde dava dışı ...

Şirketi' nin 110.000 TL lik senedinin davalı ... bulunduğunun ve dava dışı ... borcu olduğunu kabul ettiği 107.000 TL için ödeme planı çıkarıldığının ve bu planın taraflarca kabul edildiğinin, sözleşmenin 3 ve devam eden maddelerinde düzenlenen ödeme planına göre ...borcuna karşılık davacının FSEK Kapsamında hak sahibi olduğu 5.000'er adet adet ... ve 4, 3300 adet ...Yayınlarına vereceğinin, bu kitapların etiket satış fiyatlarından % 65 iskonto yapılarak hesaplama yapılarak,

bu kitapların kağıt ve matbaa giderleri çıktıktan sonra kalan miktarın dava dışı...'ın borcundan düşüleceğinin, bu belirtilen kitapların, bu iskonto üzerinden kağıt ve matbaa giderleri çıktıktan sonra kalan miktarın 48.000 TL olduğunun, 107.000 TL den bu rakam düşülerek borç kapanana kadar aynı iskontoyla yeni kitaplar verilmeye devam edileceğinin, borç kapandıktan sonra yeni çalışma koşulları karışılıklı olarak konuşulacağının, sözleşmenin 5.maddesine göre ayrıca 5.000er adet Problem Etkinliği 1-2-3 ve 4 kitaplarının verilemsi konusunda da anlaşma sağlandığının, bunların etiket fiyatlarının 125.000TL olduğunun,

% 65 iskonto çıkınca kalan rakam 43.750 TL ve bu kitapların kağıt ve baskı maliyetlerinin yaklaşık 17.000TL olduğunun bu maliyetin artması halinde farkın dava dışı ...Şirketinin karşılayacağının, bu maliyetler esas alınırsa ilk paket anlaşma 48.000 TL, ikinci paket anlaşma 27.000TL, toplam 75.000TL borç ödemesi yapılmış olacağının, borç bitene kadar yukarıda belirtilen kitaplar ... tarafından kendi imkanları ile "basılıp" satılacağının, 107.000 TL lik borç bitene kadar bu kitapların telif haklarına sahip olan davacı ...'ün ... herhangi bir talepte bulunmayacağının düzenlendiği,

davacı tarafça açılan bu davada davalının sözleşmeye aykırı olarak fazla basım, dağıtım ve satış yapıldığının, FSEK'den kaynaklanan haklarının ihlal edildiğinin beyan edilerek bu davanın açıldığı, mahkememizce bozma ilamında önce yapılan yargılama neticesinde ...Esas ... sayılı Karar sayılı kararı ile " Davacının davasının kabulü ile ile, FSEK 68 uyarınca davalının sözleşmede kendisine verilen telif haklarından fazla kullandığı, 18.172TLX3= 54.516TL tazminat ve 35.800TL fazla ödemenin toplamıyla 90.316TL mahkemece hükmedilecek miktar Islah miktarını geçemeyeceğinden 80.000TL nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

1.000TL ye dava tarihinden, 79.000TL ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına, davacının manevi tazminat talebinin kabulü ile 1.000TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine" karar verildiği, taraf vekillerince temyiz ve karar düzeltme yasa yoluna başvurdukları, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... Esas...

Karar sayılı bozma ilamı ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ...Esas ... Karar sayılı kararı ile mahkememizin ...

Esas... sayılı Karar sayılı kararının bozulmasına karar verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği ve bu esasın alındığı, mahkememizin 20/10/2022 tarihli duruşma ara kararı ile bozma ilamına ve karar düzeltme ilamına uyulmasına karar verildiği, davalının sözleşmeye aykırı, ihlal oluşturan kullanımının bulunup bulunmadığının, bulunması halinde davacı tarafça talep edilebilecek miktarın tespitinin yapılması için bozma ilamından sonra son olarak alınan 28/08/2024 tarihli raporun alındığı, alınan bu raporun mahkememizce denetime elverişli ve uygun bulunduğu,

raporda bandrol sayısı, basılan kitap sayısı ve satılan kitap sayısı yönünden alternatif seçenekli hesaplama yapıldığı, davacı tarafça bandrol sayısına göre yapılan hesaplamanın esas alınması gerektiği yönünde beyan ve talepte bulunulmuş ise de ikinci bozma ilamında belirtildiği üzere ilk bozma ilamı neticesinde baskı adedine dayalı hesaplama yönteminin davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşturduğu,

bu nedenle baskı adedine göre yapılan hesaplamanın esas alınması gerektiği, sözleşme kapsamında basılan kitap sayısına göre yapılan hesaplamada toplam tutarın 74.826,00 TL olacağı, ikinci bozma ilamından önce mahkememizin 2015/194 Esas 2017/20 sayılı Kararında tespit edildiği üzere ...

4. İcra Müdürlüğü'nün ... ve... esas sayılı dosyalarında yapılan toplam 35.800,00 TL'lik tahsilatın taraflar arasındaki sözleşmeye konu borca ilişkin olduğu, baskı adedi üzerinden hesaplanılan 74.826,00 TL ile borca ilişkin olduğu tespit edilen icra dosyalarındaki tahsilatı yapılan 35.800,00 TL'nin toplamı olan 110.626,00 TL'den, sözleşmede kabul edilen ve sözleşme kapsamında ödenmesi planlanan toplam 107.000,00 TL çıkarıldığında, davalının sözleşmeye aykırı olarak, ihlal oluşturan kullanım bedelinin 3.626,00 TL olduğu,

davacının bu bedeli FSEK'den kaynaklanan haklarının ihlali kapsamında tazminat olarak talep edebileceği, yine bozma ilamında belirtildiği üzere dava tarihinde 1086 sayılı HUMK uyarınca belirsiz alacak davası açılamayacağı, 1086 sayılı Yasa'ya tabi davanın belirsiz alacak davasına dönüşmesi ve bu şekilde görülmesinin mümkün olmadığı,

bu durumda, davacının maddi tazminat miktarını 59.352,00 TL'ne yükselten 15.03.2012 havale tarihli dilekçesini dava değerini ıslah dilekçesi olarak kabul edilmesi gerektiği, davacı tarafça dava dilekçesinde ve 15.03.2012 havale tarihli ıslah dilekçesinde FSEK 68/1 maddesi kapsamında üç kat tazmiant talep edilmediği, 01.10.2014 tarihli dilekçe ile üç kat tazminat talep edilmiş ise de 15.03.2012 havale tarihli dilekçe ile ıslah hakkının kullanıldığı ikinci kez ıslahın mümkün olmadığı,

bu nedenle üç kat tazminat talep edemeyeceği, manevi tazminat yönünden de tarafların sosyal ve ekonomik durumu ve olayın özelliği de dikkate alınarak davacı tarafça talep edilen manevi tazminat miktarının makul olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 3.626,00 TL maddi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 1.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KATİP ... · ¸e-imzalıdır HAKİM ... · ¸e-imzalıdır